Εποπτεύοντας τα λιβάδια των ελαφιών…

Ζώα που συνήθως τα βλέπουμε να απομακρύνονται βιαστικά ή έστω να βόσκουν νωχελικά, φανέρωσαν μια πλούσια κοινωνική ζωή με παιχνιδιάρικες ομάδες νεογνών, χαλαρούς διαπληκτισμούς, παραθέριση με λουτρά σε νερόλακους, «παιδικές χαρές», «καφενεία», αντροπαρέες, μπουλούκια εφήβων κι ένα σωρό άλλα στοιχεία που σίγουρα θα έδιναν τροφή για μια καθημερινή (ελαφο-)σαπουνόπερα!

Επί τω έργω... - WWF Ελλάς/Π. Λατσούδης

Ένα σενάριο γραμμένο από τις εκατοντάδες ώρες της απογραφής των ελαφιών της Πάρνηθας από εποπτικές θέσεις και σε σκηνοθεσία των ερευνητών και εθελοντών του WWF Ελλάς, στο πλαίσιο του προγράμματος «Έρευνα Οικολογίας του Κόκκινου Ελαφιού στην Πάρνηθα». Ένα πρόγραμμα που διήρκησε τρία χρόνια (2007-2009) και κατέληξε, εκτός των άλλων, στην εκτίμηση του συνολικού αριθμού των ελαφιών στην Πάρνηθα, στην καταγραφή των ορίων εξάπλωσής τους και σε έλεγχο επίδρασης των ελαφιών στις αναδασώσεις.

Κι αν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα συμπεριλαμβάνονταν και επίπονες μέθοδοι, όπως η «καταγραφή των κοπροσωρών κατά μήκος λωρίδων», η «απογραφή από εποπτικές θέσεις» ήταν η πιο ευχάριστη. Τουλάχιστον στην απογευματινή της εκδοχή γιατί η πρωινή επέβαλλε «άγρια» ξυπνήματα, καθώς οι ερευνητές έπρεπε να βρίσκονται στη θέση παρατήρησης ΠΡΙΝ το χάραμα (κάτι που το καλοκαίρι μεταφραζόταν ουσιαστικά σε συνεχές ξενύχτι!).

"Περήφανα νιάτα" - WWF Ελλάς/Π. Λατσούδης

Έχοντας ελέγξει μια μεγάλη σειρά εποπτικών θέσεων, το WWF Ελλάς κατέληξε σε ένα βασικό δίκτυο 32 θέσεων εποπτείας λιβαδιών κι άλλων σημαντικών ανοιγμάτων της βλάστησης του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας. Το δίκτυο συμπληρώνουν ορισμένες ακόμη επικουρικές θέσεις που καλύπτουν τις επικράτειες αποκομμένων ομάδων ζώων. Οι ερευνητές σάρωναν συνεχώς, επί 3χρόνια, τα ανοιχτά πεδία γύρω από κάθε θέση για σχεδόν τρεις ώρες, κατά το σούρουπο και την αυγή. Για τη σάρωση χρησιμοποιούσαν κιάλια και ισχυρά τηλεσκόπια.

Δια τηλεσκοπίου... - WWF Ελλάς/Π. Λατσούδης

Το πιο ενθαρρυντικό για τους καταγραφείς ήταν ωστόσο το εξής: κατά την εφαρμογή της μεθόδου αποδείχθηκε ότι ότι οι πιο γόνιμες απογραφές είναι αυτές που γίνονται το σούρουπο και όχι οι πρωϊνές. Τα ζώα το σούρουπο είναι νηστικά από την ημερήσια «σιέστα» οπότε προβάλλουν πιο μαζικά στα αγαπημένα τους λιβάδια. Αντίθετα, τα περισσότερα πρωϊνά φαίνεται να είναι ήδη χορτάτα από τα βραδινές εξόδους τους στα «φαγοποτεία» του βουνού.

Το περιστατικό της 7ης Ιανουαρίου στη Ροδόπη, με τον συλληφθέντα λαθροθήρα που μετέφερε τεμμαχισμένα ελάφια στο πορτ-μπαγκάζ του, αλλά και τα ανάλογα περιστατικά που σημειώνονται στα όρια του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, καθιστούν τη συγκεκριμένη δουλειά του WWF Ελλάς πιο επίκαιρη από ποτέ. Τα πορίσματά της, και κυρίως το «Σχέδιο δράσης για την προστασία Κόκκινου Ελαφιού Cervus elaphus στην Ελλάδα», οφείλει να επεκταθεί και στην περιοχή της Ροδόπης, όπου βρίσκεται ο τελευταίος φυσικός πληθυσμός και δυστυχώς αριθμεί μόλις 20 – 30 άτομα. Ας ελπίσουμε ότι τα ξενύχτια εθελοντών και ερευνητών, καθώς και οι ελπίδες τους να βοηθήσουν ουσιαστικά, δεν θα πέσουν στο κενό…

—————————————————–

Για περισσότερα από τα αποτελέσματα της τριετούς αυτής δουλειάς, δείτε εδώ.

Οι αγώνες πάλης των Μπεκτατσήδων και ο αγώνας για τους γύπες…

Οι περίφημοι αγώνες πάλης - WWF Ελλάς/Αρτεμις Ντιεζ

Για ακόμη μια χρονιά βρεθήκαμε στο πανηγύρι των Μπεκτατσήδων στο οροπέδιο Χίλια… Για ακόμη μια χρονιά οι αγρότες της ορεινής Ροδόπης μας περίμεναν για να τους ενημερώσουμε για την προστασία των σπάνιων γυπών… Για ακόμη μια χρονιά απολαύσαμε τους πεντανόστιμους λουκουμάδες και τους εντυπωσιακούς – αν μη τι άλλο – αγώνες πάλης…

Το συγκεκριμένο πανηγύρι συγκεντρώνει τους κατοίκους των πομάκικων οικισμών της ορεινής Ροδόπης σε ένα οροπέδιο με το τοπωνύμιο Χίλια και γίνεται στο πλαίσιο μιας θρησκευτικής και παραδοσιακής εορτής των Κιζιλμπάσηδων, μιας μουσουλμανικής αίρεσης, απόγονων του μοναστικού τάγματος των Μπεκτασήδων.

"Χιλιά"δες λουκουμάδες από τον Χουσεΐν - WWF Ελλάς/Αρτεμις Ντιεζ

Οι αγώνες πάλης αποτελούν το βασικό χαρακτηριστικό του πανηγυριού και αποτελούν πόλο έλξης για όλες τις ηλικίες των επισκεπτών που κάθονται περιμετρικά της πίστας και απολαμβάνουν νόστιμους λουκουμάδες και δροσερά αναψυκτικά.

Δεν βρεθήκαμε όμως εκεί μόνο για τους αγώνες πάλης και τους (υπέροχους) λουκουμάδες. Στη διάρκεια της γιορτής μιλάμε με τους κτηνοτρόφους και γεωργούς που δουλεύουν στις ορεινές περιοχές των πομακοχωρίων και τους ενημερώνουμε για την σπανιότητα του Μαυρόγυπα, του Όρνιου, του Ασπροπάρη, του Χρυσαετού και άλλων ειδών αρπακτικών πουλιών, καθώς και για το πρόγραμμα δακτυλίωσης.

"Τραπεζάκια έξω" κ' ενημέρωση - WWF Ελλάς/Αρτεμις Ντιεζ

Σκοπός μας να τους ενθαρρύνουμε προκειμένου να μας ενημερώνουν για τις περιπτώσεις νεκρών ή τραυματισμένων γυπών που πιθανά να βρουν στο βουνό. Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντικές πληροφορίες σε σχέση με τη δημογραφική μελέτη των γυπών που λειτουργούμε τα τελευταία χρόνια, ως WWF Ελλάς, στη Δαδιά. Η αρωγή των ντόπιων είναι κρίσιμη, καθώς οι γύπες επισκέπτονται την ορεινή Ροδόπη για τροφή, μιας και η κτηνοτροφία ελεύθερης βόσκησης ασκείται ακόμη σε έντονο βαθμό σε αυτές τις περιοχές.

Για ακόμη μια χρονιά λοιπόν δεν χάσαμε την ευκαιρία για επικοινωνία, ενημέρωση και ποιοτικό χρόνο, σε ένα πανέμορφο σημείο της ορεινής Ροδόπης. Άντε και του χρόνου!

ΥΓ. Παρακαλούμε θερμά όσους επισκέπτες του blog μας ζουν στα πομακοχώρια ή έχουν συγγενείς σε αυτά, να μας ειδοποιούν σε περίπτωση που βρίσκουν ζωντανό ή νεκρό Μαυρόγυπα , Όρνιο , Ασπροπάρη , είτε δακτυλιωμένο είτε όχι. Θα καταφθάσουμε το συντομότερο στην περιοχή για περισυλλογή του τραυματισμένου ή νεκρού γύπα. Τηλεφωνήστε στο γραφείο μας 25540 32210 , ενώ τις ώρες που δεν λειτουργεί μπορείτε να αφήσετε μήνυμα στον τηλεφωνητή με το όνομά σας και το τηλέφωνό σας για να επικοινωνήσουμε μαζί σας.

ΥΓ. Eυχαριστούμε όλους τους κατοίκους που μας έχουν έως τώρα τηλεφωνήσει και βοηθήσει να βρούμε νεκρούς γύπες στην ορεινή Ροδόπη.

Το WWF στη γη των αρπακτικών…

Η Δαδιά δεν αποκαλείται τυχαία «η γη των αρπακτικών», αφού φιλοξενεί 36 από τα 38 είδη ημερόβιων αρπακτικών της Ευρώπης. Η παρατήρησή τους είναι ιδιαίτερα σημαντική για την προστασία τους και φέτος βγήκαμε για ακόμη μια φορά για «σεργιάνι»…

Η αναζήτησή μας δεν είναι ασκήσεις επί χάρτου...

Σαρώνουμε σημαντικούς βιοτόπους των νομών Έβρου και Ροδόπης, προκειμένου να εντοπίσουμε τις θέσεις φωλιάσματος των σπάνιων αρπακτικών πουλιών. Τα σημαντικά αυτά είδη δεν περιορίζονται στα όρια του Εθνικού Πάρκου δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου (ΕΠ Δαδιάς). Η αναζήτησή μας επεκτείνεται σε περιοχές που εντάσσονται στο δίκτυο Φύση 2000, αλλά και εκτός αυτών.

Ανακαλύπτουμε φωλιές που φιλοξενούνται σε εντυπωσιακούς βραχώνες του Μέγα Δέρειου, της Νέας Σάντας και της Ραγάδας, σε παραποτάμια δάση της Ιτέας, σε ώριμα δρυοδάση και δάση οξιάς της Χλόης και του Πετρόλοφου, σε μικρές συστάδες ώριμων πεύκων στις κοιλάδες της Μελίας, της Νίψας και του Λουτρού.

Βασιζόμενοι στην πληροφορία που είχαμε συλλέξει το 2008, ελέγχουμε και πάλι τις γνωστές φωλιές, ενώ ψάχνουμε για καινούργιες, παρατηρώντας και ερμηνεύοντας τις πτήσεις των πουλιών από σημεία θέας. Αφού εντοπίσουμε πιθανές περιοχές φωλιών ανά είδος θα ψάξουμε τις φωλιές τους προς το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου.

Τα έως τώρα αποτελέσματα είναι ικανοποιητικά για είδη όπως ο Χρυσαετός, το Όρνιο, ο Κραυγαετός, ο Γερακαετός, αλλά όχι ευοίωνα για τον Ασπροπάρη που εκτός ΕΠ Δαδιάς διατηρεί ελάχιστες από τις παλιές του επικράτειες. Επίσης έχουν ήδη εντοπιστεί αρκετές επικράτειες ζευγαριών Μαυροπελαργού.

Αναζητώντας φωλιές σπάνιων αρπακτικών...

Σε αυτή μας την προσπάθεια συμμετέχει και η επιστημονική ομάδα του Φορέα Διαχείρισης του Δέλτα του Έβρου που καταγράφει τα αρπακτικά πουλιά του μοναδικού βιοτόπου με τα ώριμα μαυρόπευκα στα Λουτρά.

Η συλλογή αυτής της πληροφορίας μας είναι απαραίτητη για την προστασία των σημαντικών αυτών ειδών και των βιοτόπων τους από την ανάπτυξη έργων όπως διανοίξεις μεγάλης κλίμακας δρόμων, λατομεία, αιολικά πάρκα, τουριστικές και στρατιωτικές δραστηριότητες.