Χθες το φοινικόδασος του Πρέβελη… Αύριο το Αγιοφάραγγο;

Ελάχιστα αμόλυντα, από τις ορδές των “πολιτισμένων” ανθρώπων,  μέρη έχουν μείνει πλέον στην παραλιακή ζώνη της Κρήτης (αλλά και της υπόλοιπης Ελλάδας). Ο φυσικός πλούτος της χώρας μας απαξιώνεται, στη συνέχεια εκποιείται και “αναπτύσσεται” και τελικά μετατρέπεται σε δομημένο περιβάλλον. Κανένας σχεδιασμός, καμία πρόνοια.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι βέβαια η πρόσφατα καμένη Πρέβελη. Ένα μοναδικό οικοσύστημα που τη δεκαετία του ’30 παραχωρήθηκε από το ελληνικό δημόσιο στην Ι. Μ. Πρέβελη. Στη συνέχεια, τη δεκαετία του ’60, τμήμα του πουλήθηκε σε ιδιώτη, ενώ σήμερα η επιστροφή του στο ελληνικό δημόσιο είναι επιτακτική όσο ποτέ.

Το πανέμορφο Αγιοφάραγγο - WWF Ελλάς/Θ. Γιαννακάκης

Ένα άλλο παράδειγμα, για το οποίο πιθανώς να μιλάμε στα αμέσως επόμενα χρόνια, είναι το Αγιοφάραγγο, στο νότιο Ηράκλειο. Ένας τόπος εξίσου ιερός, εξαιρετικά όμορφος και εξίσου προστατευόμενος με το φοινικόδασος του Πρέβελη (Καταφύγιο Άγριας Ζωής, Τόπος Κοινοτικής Σημασίας, Ζώνη Ειδικής Προστασίας, Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά).

Δείγματα πολιτισμού... - WWF Ελλάς/Α. Μαυρομάτης

Η βελτίωση του οδικού δικτύου αλλά και η ιδιαιτερότητα του τοπίου έχουν αυξήσει την επισκεψιμότητα τα τελευταία χρόνια. Ο δρόμος σταματάει περίπου 1,4 km από την παραλία, αλλά κάποιοι ευφάνταστοι επισκέπτες μεταφέρουν τα εφόδιά τους είτε μέσω θαλάσσης με βάρκες, είτε μέσω ξηράς με …γουρούνες. Και βέβαια, φεύγοντας αφήνουν πίσω όλα τα απόβλητα και τα απορρίμματά τους.

WWF Ελλάς/Α. Μαυρομάτης

Για να μην παρεξηγηθούμε: ΔΕΝ φταίει η ελεύθερη κατασκήνωση για αυτόν τον απόπατο. Φταίνε οι συγκεκριμένοι κατασκηνωτές γιατί θεωρούν ότι το μέρος τους ανήκει και μπορούν να πετάνε τα σκουπίδια τους όπου βρουν. Φταίει βεβαίως και ο Δήμος της περιοχής. Όταν ανοίγεις έναν δρόμο πρέπει να είσαι σε θέση να αναλάβεις και την ευθύνη των συνακόλουθων επιπτώσεων. Δεν αρκεί να πας να βάλεις έναν κάδο, πρέπει να μαζεύεις και τα σκουπίδια τακτικά.

Σήμερα μιλάμε για το φοινικόδασος του Πρέβελη… Αν δεν βάλουμε γρήγορα μυαλό, αύριο ίσως να μιλάμε για το Αγιοφάραγγο…

Δείτε περισσότερα για την καταστροφή στο φοινικόδασος του Πρέβελη:

• Ανάγκη για επείγοντα μέτρα προστασίας του καμένου φοινικοδάσους του Πρέβελη
• Τουρισμός στα αποκαΐδια
• Περπατώντας στις στάχτες

Το WWF στη γη των αρπακτικών…

Η Δαδιά δεν αποκαλείται τυχαία «η γη των αρπακτικών», αφού φιλοξενεί 36 από τα 38 είδη ημερόβιων αρπακτικών της Ευρώπης. Η παρατήρησή τους είναι ιδιαίτερα σημαντική για την προστασία τους και φέτος βγήκαμε για ακόμη μια φορά για «σεργιάνι»…

Η αναζήτησή μας δεν είναι ασκήσεις επί χάρτου...

Σαρώνουμε σημαντικούς βιοτόπους των νομών Έβρου και Ροδόπης, προκειμένου να εντοπίσουμε τις θέσεις φωλιάσματος των σπάνιων αρπακτικών πουλιών. Τα σημαντικά αυτά είδη δεν περιορίζονται στα όρια του Εθνικού Πάρκου δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου (ΕΠ Δαδιάς). Η αναζήτησή μας επεκτείνεται σε περιοχές που εντάσσονται στο δίκτυο Φύση 2000, αλλά και εκτός αυτών.

Ανακαλύπτουμε φωλιές που φιλοξενούνται σε εντυπωσιακούς βραχώνες του Μέγα Δέρειου, της Νέας Σάντας και της Ραγάδας, σε παραποτάμια δάση της Ιτέας, σε ώριμα δρυοδάση και δάση οξιάς της Χλόης και του Πετρόλοφου, σε μικρές συστάδες ώριμων πεύκων στις κοιλάδες της Μελίας, της Νίψας και του Λουτρού.

Βασιζόμενοι στην πληροφορία που είχαμε συλλέξει το 2008, ελέγχουμε και πάλι τις γνωστές φωλιές, ενώ ψάχνουμε για καινούργιες, παρατηρώντας και ερμηνεύοντας τις πτήσεις των πουλιών από σημεία θέας. Αφού εντοπίσουμε πιθανές περιοχές φωλιών ανά είδος θα ψάξουμε τις φωλιές τους προς το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου.

Τα έως τώρα αποτελέσματα είναι ικανοποιητικά για είδη όπως ο Χρυσαετός, το Όρνιο, ο Κραυγαετός, ο Γερακαετός, αλλά όχι ευοίωνα για τον Ασπροπάρη που εκτός ΕΠ Δαδιάς διατηρεί ελάχιστες από τις παλιές του επικράτειες. Επίσης έχουν ήδη εντοπιστεί αρκετές επικράτειες ζευγαριών Μαυροπελαργού.

Αναζητώντας φωλιές σπάνιων αρπακτικών...

Σε αυτή μας την προσπάθεια συμμετέχει και η επιστημονική ομάδα του Φορέα Διαχείρισης του Δέλτα του Έβρου που καταγράφει τα αρπακτικά πουλιά του μοναδικού βιοτόπου με τα ώριμα μαυρόπευκα στα Λουτρά.

Η συλλογή αυτής της πληροφορίας μας είναι απαραίτητη για την προστασία των σημαντικών αυτών ειδών και των βιοτόπων τους από την ανάπτυξη έργων όπως διανοίξεις μεγάλης κλίμακας δρόμων, λατομεία, αιολικά πάρκα, τουριστικές και στρατιωτικές δραστηριότητες.

Τα περισσότερα όρνια της τελευταίας δεκαετίας, στην αγκαλιά της «μάγισσας» Κίρκης

Τον μεγαλύτερο πληθυσμό όρνιων στους βράχους της Κίρκης, για την τελευταία δεκαετία, καταγράψαμε φέτος. Η αποικία που επί χρόνια διατηρούν τα όρνια, στις πανέμορφες κοιλάδες που κρύβονται ανάμεσα από τα χωριά Άβαντα και Κίρκη και πολύ κοντά στην πόλη της Αλεξανδρούπολης, αριθμούσε συνήθως 4 με 5 ζευγάρια. Φέτος όμως, με μεγάλη χαρά ανακαλύψαμε 7 ζευγάρια με νεοσσούς μέσα στα μαγευτικά αυτά βράχια.

«Μαυρόπετρα, ένας από τους εντυπωσιακούς βράχους της Κίρκης» - WWF Ελλάς/G. Mercier

Παρότι η περιοχή έχει ενταχθεί στο δίκτυο ΦΥΣΗ 2000 (SPA GR1110009), κινδυνεύει άμεσα από δραστηριότητες που προωθούνται να αναπτυχθούν, όπως αιολικά πάρκα και στρατιωτικό πεδίο βολής μεγάλης κλίμακας. Το WWF Ελλάς και οι τοπικοί φορείς, οικολογικοί και κοινωνικοί, έχουν ήδη κινητοποιηθεί για την προστασία αυτού του πανέμορφου τοπίου με την υψηλή οικολογική αξία.

Η αλυκή της ιταλικής κατοχής, καταφύγιο άγριας ζωής…

Κάπου ανάμεσα στα δεκάδες μεγάλα ξενοδοχεία και τις απέραντες ξανθές παραλίες της Κω, βρίσκονται και 14 ιδιαίτερης ομορφιάς και μεγάλης οικολογικής αξίας τόποι. Πρόκειται για τους υγροτόπους του νησιού, που απογράφηκαν στο πλαίσιο του σχετικού προγράμματος του WWF Ελλάς. Δύο εξ’ αυτών μάλιστα, συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους υγροτόπους του Αιγαίου. Η αλυκή Τιγκακίου, με έκταση περίπου 900 στρεμμάτων και το έλος Ψαλιδίου, με έκταση που ξεπερνά τα 200 στρέμματα.

Μέσα από τους πυκνούς καλαμώνες ξεπροβάλουν ελεύθερες επιφάνειες νερού αρκετών στρεμμάτων.

Το έλος Ψαλιδίου μαζί με τη λίμνη Κουκουναριών Σκιάθου είναι οι μόνοι, δυστυχώς, νησιωτικοί υγρότοποι από τους 817 που έχει καταγράψει το WWF Ελλάς, για τους οποίους υπάρχει κάποια υποτυπώδης προστασία. Το έλος έχει χαρακτηριστεί Τόπος Ιδιαίτερης Σημασίας για τα πουλιά, έχει κηρυχθεί Καταφύγιο Άγριας Ζωής, ενώ είναι ενταγμένο στην ευρύτερη περιοχή NATURA του νησιού.

Ο υγρότοπος Ψαλιδίου λειτουργούσε στα χρόνια της Ιταλικής κατοχής του νησιού σαν αλυκή, ενώ τα τελευταία χρόνια η διώρυγα επικοινωνίας του με τη θάλασσα καλύφθηκε φυσικώς με χώμα και βλάστηση με αποτέλεσμα τη δημιουργία του έλους στη σημερινή του μορφή.

Φλαμίνγκο επισκέπτονται συχνά τον υγρότοπο για λίγη ξεκούραση και τροφή.

Πολλές γραμμωτές νεροχελώνες απολαμβάνουν την προστασία και την τροφή που τους προσφέρει ο υγρότοπος

Τα όρια του υγροτόπου είναι καθορισμένα με περίφραξη και στην είσοδο λειτουργούσε, μέχρι πρόσφατα, περίπτερο ενημέρωσης, όπου ο επισκέπτης μπορούσε να ενημερωθεί για τη βιοποικιλότητα του έλους. Δυστυχώς όμως, η δημοτική αρχή έπαψε τη λειτουργία του περιπτέρου και αποδιοργάνωσε τον χώρο υποδοχής. Ωστόσο, ο επισκέπτης μπορεί ακόμα να θαυμάσει τα δεκάδες πουλιά που φωλιάζουν ή επισκέπτονται τον υγρότοπο. Ανάμεσα σε αυτά και μερικά από τα πλέον εντυπωσιακά είδη όπως τα φλαμίνγκο, οι λευκοτσικνιάδες και οι αργυροτσικνιάδες, που μαζί με τις δεκάδες νεροχελώνες και την οργιώδη υγροτοπική βλάστηση προσδίδουν στο τοπίο μια ξεχωριστή ομορφιά και αναδεικνύουν, ακόμα περισσότερο, τη μεγάλη οικολογική αξία της περιοχής.