Όταν η δουλειά μας στη φύση, κατακτά διεθνή περιοδικά…

Ακριβώς δύο χρόνια πριν, το καλοκαίρι του 2010, γράφαμε εδώ για την απογραφή της μετα-πυρικής βλάστησης των καμένων πεύκων από τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 στον Νομό Ηλείας. Ήταν μία δουλειά απαιτητική και δύσκολη, που σκοπό είχε τη δημιουργία ενός μοντέλου πρόβλεψης της φυσικής αναγέννησης της Χαλεπίου Πεύκης.

“Χτίζοντας” το μοντέλο – WWF Ελλάς/Ε. Κορακάκη

Το αποτέλεσμα της συγκεκριμένης δουλειάς και των άπειρων ωρών στην περιοχή, ήταν μία πλήρως εμπεριστατωμένη επιστημονικά μελέτη, που κατάφερε να προσδιορίσει με ακρίβεια την αναμενόμενη φυσική αναγέννηση στις πληγείσες περιοχές του νομού.  Απόδειξη αυτού, είναι η αποδοχή της δημοσίευσης αυτής της δράσης από το έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Annals of Forest Science του Γαλλικού Ινστιτούτου INRA (Institut National de la Recherche Agronomique), στο πλαίσιο της επιτυχημένης παρουσίασης της δουλειάς στο 4ο International Conference on Mediterranean Pines.

Η πορεία και κατάληξη αυτής της δράσης, αποτελεί για εμάς ένα παράδειγμα για τον τρόπο με τον οποίο η δουλειά πεδίου μπορεί να εξελιχθεί σε ουσιαστική γνώση και να γίνει διαθέσιμη στην υπόλοιπη επιστημονική κοινότητα και όχι μόνο.

Όσοι ενδιαφέρονται για τη συγκεκριμένη δημοσίευση, μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μας στο p.kordopatis@wwf.gr

Φοινικόδασος Πρέβελη και Έλος Ποταμού Μαλίων: η φύση αψηφά τις ψεύτικες υποσχέσεις του κράτους

Πέρασαν τέσσερις μήνες από  την πυρκαγιά στο φοινικόδασος του Πρέβελη και σχεδόν 2 μήνες από εκείνη που κατέκαψε τον καλαμιώνα του έλους Μαλίων. Κι όμως! H φύση σήμερα δείχνει το μεγαλείο της, αψηφώντας την κρατική ανεπάρκεια και τις ψεύτικες υποσχέσεις.

Φοινικόδασος Πρέβελη:

Τα πράγματα πάνε καλύτερα από ό, τι νομίζαμε στο φοινικόδασος του Πρέβελη. Όχι μόνο επιβίωσαν όλοι οι μεγάλοι φοίνικες (όπως είχαμε υποθέσει) αλλά και μεγάλη πλειονότητα των μικρών!  Όλα τα φυτά αναβλαστάνουν. Το ίδιο συμβαίνει και με τις λιγαριές, τις πικροδάφνες, τις χαρουπιές και τους σκίνους, ενώ τα καμένα καλάμια έχουν ανακάμψει τελείως, δίνοντας μας την εντύπωση ότι σε 2-3 χρόνια το δάσος θα έχει επανέλθει σε πολύ μεγάλο βαθμό.

Φοινικόδασος Πρέβελη - WWF Ελλάς/Θ. Γιαννακάκης

Καλαμιώνας Έλους Μαλίων:

Εντυπωσιακή είναι επίσης και η αναγέννηση του Καλαμιώνα του έλους Ποταμού Μαλίων. Δυο εβδομάδες μετά την καταστροφική πυρκαγιά, ένα καταπράσινο χαλί από νεαρά καλάμια απλώθηκε πάνω στην κατάμαυρη έκταση των 50 στρεμμάτων. Σήμερα τα καλάμια έχουν ύψος σχεδόν  1 μέτρο, και καθώς έχει αρχίσει η μεταναστευτική περίοδος πλήθος πουλιών επισκέπτονται το έλος καθημερινά!

Καλαμιώνας Έλους Μαλίων - WWF Ελλάς/Δ. Πουρσανίδης-Γ.Χρονάκης

Θέλουμε να τονίσουμε πάντως ότι παρά την άμεση ανταπόκριση των φορέων στις πρωτοβουλίες του WWF Ελλάς, οι περισσότερες εξαγγελίες παραμένουν …εξαγγελίες. Ελάχιστα ουσιαστικά βήματα έχουν γίνει μέχρι σήμερα για την προστασία και ορθολογική διαχείριση, παρά το έντονο ενδιαφέρον του ΥΠΕΚΑ και της Περιφέρειας Κρήτης.

Ευτυχώς που  η φύση δεν χρειάζεται χαρτιά και υποσχέσεις για να επανέλθει. Εμείς , συνεχίζουμε να παρακολουθούμε τις περιοχές και να πιέζουμε προς όλες τις κατευθύνσεις για τη διασφάλιση της προστασίας τους.

Δείτε προηγούμενα άρθρα:

Σε τέφρα μετατράπηκε και ο καλαμιώνας Μαλίων στην Κρήτη

Ανάγκη για επείγοντα μέτρα προστασίας του καμένου φοινικοδάσους του Πρέβελη

Τουρισμός στα αποκαΐδια…

Περπατώντας στις στάχτες…

3 χρόνια μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές της Πελοποννήσου

3 εκατομμύρια στρέμματα καμένης έκτασης, 235 πυρόπληκτα δημοτικά διαμερίσματα της Πελοποννήσου, δεκάδες πιθανές καταπατήσεις δασικών εκτάσεων και δασών στον Νομό Ηλείας…

Όλα αυτά μέσα σε ένα διάστημα 6 μηνών που μας προσέφερε πολλά χιλιόμετρα, αρκετή περιπέτεια αλλά και μια λεπτομερή βάση δεδομένων σχετικά με την κατάσταση των καμένων περιοχών της Πελοποννήσου, μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007.

WWF Ελλάς / Π. Κορδοπάτης

Από τον Μάρτιο μέχρι και τον Αύγουστο του 2009, ερευνήσαμε κυρίως τα εξής:

1.       Πιθανές αλλαγές στις χρήσεις γης

2.       Παρουσία βόσκησης εντός των καμένων εκτάσεων

3.       Πορεία εξέλιξης της βλάστησης με τις πυρκαγιές

4.       Κίνδυνο διάβρωσης

Ποια ήταν όμως η διαδικασία αυτής της έρευνας; Κάθε πρωί, αφού είχε προκαθοριστεί η διαδρομή που θα ακολουθούσαμε, ξεκινούσαμε για να καλύψουμε τα πυρόπληκτα δημοτικά διαμερίσματα, κρατώντας ανά χείρας ως απαραίτητο εργαλείο ένα πρωτόκολλο, όπου συμπληρώναμε συγκεκριμένες παρατηρήσεις σχετικά με την κατάσταση που διαπιστώναμε.

Το αποτέλεσμα αυτής της δουλειάς στο πεδίο ήταν η δημιουργία μιας λεπτομερούς βάσης δεδομένων, πλούσιας σε χωρική και περιβαλλοντική πληροφορία, καθώς και σε φωτογραφικό υλικό, η οποία μας βοήθησε να εξάγάγουμε σημαντικά συμπεράσματα ως προς την αποκατάσταση των περιοχών που επισκεφτήκαμε. Βασικότερα εξ’ αυτών είναι τα εξής:

  • Είναι ορατός ο κίνδυνος αλλαγών χρήσης γης σε ορισμένες περιοχές, κυρίως λόγω επέκτασης των γεωργικών καλλιεργειών εις βάρος των δασικών εκτάσεων.
  • Η αναβλάστηση είναι ικανοποιητική στις περισσότερες πληγείσες περιοχές.
  • Τα βασικότερα προβλήματα εντοπίζονται σε περιοχές με επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές (τελευταία 10 – 20 χρόνια) ή σε περιοχές με ψυχρόβια κωνοφόρα (π.χ. έλατα).
  • Προβλήματα υποβάθμισης της βλάστησης παρουσιάζονται σε ορεινές περιοχές (κυρίως Αρκαδία, Πάρνωνας), λόγω έντονης βόσκησης.
  • Η Αιγιαλεία και ορισμένες περιοχές της Ηλείας αντιμετωπίζουν τα σημαντικότερα προβλήματα διάβρωσης.

Έχοντας πλέον επιστρέψει στο γραφείο (προσωρινά πάντα), αυτό που προέχει είναι ότι πλέον είμαστε σε θέση να επισημάνουμε ποια πυρόπληκτα δημοτικά διαμερίσματα παρουσιάζουν πρόβλημα μεταπυρικής αποκατάστασης και σε ποιο βαθμό. Πλέον, έχουμε στα χέρια μας μια πυξίδα για τα επόμενα βήματά μας…