Μετράμε τις φωλιές του Ασπροπάρη

Ενημέρωση: αναζητάμε εθελοντές για το καλοκαιρινό πρόγραμμα στη Δαδιά

Οι μέρες αυτές είναι οι πιο κρίσιμες της χρονιάς για τον απειλούμενο Ασπροπάρη στη Θράκη: ο μοναδικός γύπας που μεταναστεύει επιστρέφει από την Αφρική, μετά από ταξίδι χιλιάδων χιλιομέτρων. Ψάχνουμε να βρούμε πόσα ζευγάρια γύρισαν, πόσες φωλιές έφτιαξαν και αν έχουν καταφέρει να γεννήσουν το αυγό τους (κάνουν μόλις 1 με 2 αυγά το χρόνο).

Μέσα από το τηλεσκόπιο: στα βράχια στο κέντρο, ο Ασπροπάρης είναι μια μικρή άσπρη κουκίδα.

Μέσα από το τηλεσκόπιο: στα βράχια στο κέντρο, ο Ασπροπάρης είναι μια μικρή άσπρη κουκίδα. (φωτογραφίες: Έλα Κρετ)

Η Έλα Κρετ, περιβαλλοντολόγος του WWF, αναφέρει από το πεδίο: «Φέτος έχουμε ήδη μετρήσει 5 ζευγάρια Ασπροπάρη. Για τα 4, έχουμε δει τις φωλιές και τα καλά νέα είναι ότι ήδη κλωσσάνε αυγά. Για το 1 ζευγάρι, ακόμα δεν είμαστε σίγουροι, γιατί φαίνεται πως άλλαξε την περσινή φωλιά του και έφτιαξε καινούρια σε άλλο σημείο του μεγάλου βράχου. Για να βεβαιωθούμε, θα χρειαστεί 3-4 άτομα να παρακολουθήσουμε το βράχο από διαφορετικά σημεία ταυτόχρονα, για να δούμε σε ποια εσοχή μπαίνει ο Ασπροπάρης.

Τα μεγάλα βράχια κέντρο-δεξιά είναι το καταφύγιο του Ασπροπάρη κοντά στον ποταμό Κομψάτο, στη Ροδόπη.

Τα μεγάλα βράχια κέντρο-δεξιά είναι το καταφύγιο του Ασπροπάρη κοντά στον ποταμό Κομψάτο, στη Ροδόπη.

Δυστυχώς προς το παρόν έχουμε συνολικά ένα ζευγάρι λιγότερο σε σχέση με πέρσι. Διατηρούμε μια μικρή ελπίδα ότι το ζευγάρι που λείπει ίσως άργησε λίγες μέρες, όμως αν αργήσει κι άλλο, θα δυσκολευτεί να κάνει απογόνους. Το Σεπτέμβρη τα νεογνά τους πρέπει να είναι ήδη αρκετά ώριμα ώστε να κάνουν μόνα τους το μακρινό ταξίδι για την Αφρική!

Είδαμε τα άγρια άλογα, στον Κομψάτο στη Ροδόπη.

Είδαμε και τα άγρια άλογα στον Κομψάτο στη Ροδόπη.

Ακόμα, είμαστε ιδιαίτερα ανήσυχοι για τις φόλες. Πριν λίγες μέρες είχαμε μια άσχημη υπενθύμιση του κινδύνου, όταν κληθήκαμε σε ένα ακριτικό χωριό για να παραλάβουμε δυο νέα θύματα, Όρνια.»

Ο Κίκο έχει το δικό του «τηλεσκόπιο» για τις φόλες - τη μύτη του.

Ο Κίκο έχει το δικό του «τηλεσκόπιο» για τις φόλες – τη μύτη του.

Ο Ασπροπάρης μετρά ελάχιστα ζευγάρια στη Θράκη αλλά και ολόκληρη την Ελλάδα. Κάθε χρόνο, βρισκόμαστε κοντά του στη μάχη που δίνει για την επιβίωση στην Ελλάδα. Τα δηλητηριασμένα δολώματα -οι γνωστές φόλες- αποτελούν γι’αυτόν μια μόνιμη απειλή.

Η δράση αυτή αποτελεί μέρος του προγράμματος LIFE10 NAT/BG/000152, με τίτλο “Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) στη Βουλγαρία και την Ελλάδα το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία των: Ορνιθολογική Εταιρεία της Βουλγαρίας (Bulgarian Society for the Protection of Birds–BSPB), Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και Ορνιθολογική Εταιρεία της Μεγάλης Βρετανίας (Royal Society for the Protection of Birds–RSPB). Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη.

Στα ίχνη του γύπα Ασπροπάρη

Τώρα που τα πουλιά έφυγαν από τα δάση του Έβρου για την Αφρική συλλέγουμε πληροφορίες για τη ζωή τους ψάχνοντας τα ίχνη τροφών που άφησαν στις φωλιές τους. Μαθαίνοντας περισσότερα για τη διατροφή του αρπακτικού καταλαβαίνουμε πώς λειτουργεί όλο το οικοσύστημα.

Μετά από περίπου μίας ώρας εξαντλητική ανάβαση, φτάνεις στην κορυφή του βράχου και το πρώτο που σε «καλωσορίζει» είναι η μυρωδιά από την φωλιά. (φωτο: Κωνσταντίνος Πετρηνός)

Το να φτάσεις στις φωλιές του Ασπροπάρη δεν είναι απλή υπόθεση. Πρέπει να περπατήσεις πολύ μέσα στο δάσος, και μετά είναι η ανάβαση στους βράχους. Εκεί σε υποδέχεται η χαρακτηριστική οσμή. Σημάδι ότι έφτασες στο σωστό σημείο.

Ο απειλούμενος με εξαφάνιση γύπας μεταναστεύει από την Αφρική στη Βόρεια Ελλάδα κάθε άνοιξη. Τον παρακολουθούμε από την πρώτη στιγμή γιατί μας ενδιαφέρει τόσο η μετακίνηση των πληθυσμών όσο και η αυξομείωσή τους.

Τον Σεπτέμβριο ερήμωσαν οι φωλιές αφού τα πτηνά επέστρεψαν με τα μικρά τους στην Αφρική. Ευκαιρία λοιπόν για μία επίσκεψη με σκοπό να μάθουμε περισσότερα για τη διατροφή και τις βιολογικές τους συνήθειες.

Το WWF σε συνεργασία με τη Βουλγαρική Ένωση Προστασίας Πτηνών (BSPB) οργάνωσε το προηγούμενο σαββατοκύριακο ανάβαση στις φωλιές του γύπα από όπου συλλέχθηκαν υπολείμματα τροφών.

Το κατέβασμα στη φωλιά για να συλλεχθούν τα υπολείμματα των τροφών (φωτο: Κωνσταντίνος Πετρηνός)

Για κάθε φωλιά σημειώθηκε η ακριβής θέση της, το μέγεθός της αλλά και η θέση της στο βράχο (απόσταση από το έδαφος). Αυτά τα στοιχεία είναι σημαντικά για να καταλάβουμε τους παράγοντες στην επιλογή θέσης φωλιάσματος από τον Ασπροπάρη και την πιθανότητα επιβίωσης των νεοσσών. Όσο πιο απρόσιτη είναι η φωλιά, τόσο πιο δύσκολο είναι να πλησιάσει κάποια αλεπού και να φάει τα αυγά ή τους νεοσσούς.

* Τον Οκτώβριο του 2011 με τη συμμετοχή της Βουλγαρικής Ορνιθολογικής Εταιρείας BSPB, της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας και του WWF Ελλάς, καθώς και της Βρετανικής Ορνιθολογικής Εταιρείας RSPB, ξεκίνησε το Πρόγραμμα LIFE, διάρκειας 5 χρόνων, για την έρευνα και προστασία του Ασπροπάρη σε Ελλάδα και Βουλγαρία.


Οι παραθεριστές και τα κρίνα

Οι περισσότεροι έχουμε δει αυτό το υπέροχο φυτό που φυτρώνει στις αμμώδεις παραλίες της Ελλάδας. Τα κάτασπρα και ευωδιαστά λουλούδια του βγαίνουν το κατακαλόκαιρο, εν μέσω των «ιερών» μπάνιων του λαού. Πόσο ιερά είναι όμως αυτά τα μπάνια; Η ανάγκη των διακοπών, μας δίνει άραγε το δικαίωμα να αδιαφορούμε και να καταστρέφουμε απειλούμενα φυτά , όπως τα θαλασσόκρινα;

Το απειλούμενο θαλασσόκρινο (Pancratium maritimum)

Απογράφοντας τις εκβολές του πανάρχαιου ποταμού Βούδωρου, στη βόρεια Εύβοια (Δήμος Κηρέως), με έκπληξη είδαμε πολλά αυτοκίνητα και τροχόσπιτα πάνω σε έναν από τους μεγαλύτερους και πυκνότερους πληθυσμούς θαλασσόκρινου που έχουμε καταγράψει σε νησιωτικούς υγρότοπους.

Διακοπές πάνω στα κρίνα - WWF Ελλάς/Κ. Παραγκαμιάν

«Τι προστασία με λες! Μη με σκοτίζεις, εδώ ήρθα για να ξεκουραστώ» ήταν η …ευγενέστερη απάντηση που πήραμε από τους παραθεριστές, όταν τους εξηγούσαμε ότι οι θαλασσόκρινοι είναι απειλούμενα είδη και ότι πρέπει να μετακινήσουν τα τροχόσπιτα και τα αυτοκίνητά τους.

Ροκανίζουμε την Ελληνική φύση. Τη ροκανίζουμε έτσι απλά και χωρίς λόγο, λίγα τετραγωνικά μέτρα τη φορά.