Καθαρίζοντας το σπίτι της Μεσογειακής φώκιας γύρω από τη Γυάρο

To blog του WWF μετακόμισε στο www.wwf.gr/blog

Στις μεσογειακές φώκιες αρέσει να ξαπλώνουν στις παραλίες και να ξεκουράζονται μετά το κολύμπι και το ψάρεμα ενώ οι σπηλιές αποτελούν τον αγαπημένο χώρο αναπαραγωγής και φωλιάσματος για τα υπέροχα αυτά πλάσματα, που τα συναντάμε μαζί με τα νεογέννητα μικρά τους.

Η υποβρύχια ομάδα σε αποσυμπίεση. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

Η υποβρύχια ομάδα. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

Από τις πρώτες αποστολές της ομάδας πεδίου του WWF Eλλάς στη Γυάρο, διαπιστώσαμε ότι υπήρχαν μεγάλες ποσότητες σκουπιδιών όχι μόνο στις παραλίες, αλλά και στον θαλασσινό βυθό όπου καλά κρυμμένα κείτονταν αλιευτικά εργαλεία, δίχτυα “φαντάσματα”. Η ομάδα ερευνητών της ΜΟm, έχοντας μια πολύ καλή εικόνα των σπηλιών που χρησιμοποιούν οι φώκιες για να ξεκουραστούν και να θηλάσουν τα μικρά τους, γνώριζε ποιες ήταν επείγον να καθαριστούν. Τόσο τα απορρίμματα που… φιλοξενούνται σε παραλίες και υποθαλάσσιες σπηλιές, όσο και τα μπλεγμένα δίχτυα, αποτελούν κίνδυνο για τις φώκιες και κυρίως για τα μικρά τους. Όντας άπειρα και αδύναμα, μπορούν να παγιδευτούν σε αυτά, με άσχημες συνέπειες.

Αγώνας δρόμου για να προλάβουμε τα γεννητούρια

Από τις αρχές του 2015 είχαμε ξεκινήσει έρευνες καταγραφής της κατάστασης των παραλιών και των βυθών του νησιού. Με βάση τα δεδομένα μας, σχεδιάσαμε ένα πλάνο δράσεων και προσκαλέσαμε εθελοντικές ομάδες από τη Σύρο και την Αττική, ενώ παράλληλα συνεργαστήκαμε στενά με την ερευνητική ομάδα της ΜΟm και το δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS. Σκοπός μας ήταν να προλάβουμε να καθαρίσουμε το «σπίτι της φώκιας» πριν εκείνη επιστρέψει στο νησί για να γεννήσει.

DSC06571

Καθαρίζοντας τις παραλίες της Γυάρου. Φωτό: Α. Λεμονάκης

Η αρχή του Μαΐου μας βρήκε ανάμεσα σε σακούλες απορριμμάτων, γάντια, κράνη, λίστες πληρωμάτων και μια τεράστια σπαζοκεφαλιά οργάνωσης εθελοντών, σκαφών και υλικών.

DSC06720

Τεράστιος ο όγκος των υλικών που συλλέχτηκαν! Φωτό: Α. Λεμονάκης

Χερσαίος καθαρισμός

Και η μεγάλη στιγμή φτάνει! Τρία ταχύπλοα σκάφη αφήνουν το λιμάνι της Ερμούπολης φορτωμένα χαμόγελα εθελοντών και πλέουν προς τις παραλίες που λίγους μήνες μετά θα ξεκουράζεται η μεσογειακή φώκια. Κανείς δε σκέφτεται τα κρύα νερά του Αιγαίου και μόλις τα σκάφη πλησιάζουν, πηδούν στο νερό κουβαλώντας μαζί τα απαραίτητα υλικά για τη συλλογή των απορριμμάτων.

DSC06744

Η ομάδα των χερσαίων καθαρισμών μπροστά στις φυλακές της Γυάρου. Φωτό: Α. Λεμονάκης

DCIM100GOPROG0040758.

Κάβοι και μεγάλες σακούλες έτοιμα για απομάκρυνση. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

DCIM100GOPROG0070864.

Ανθρώπινη αλυσίδα για την απομάκρυνση των υλικών. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

Ο καθαρισμός της φωκοσπηλιάς

Λίγες μέρες μετά, μια μικρή ομάδα εθελοντών που αψηφούν την κλειστοφοβία και αγαπούν την περιπέτεια, με την ερευνητική ομάδα της MΟm και την ομάδα πεδίου του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life του WWF Ελλάς, αποβιβάζονται με ένα μικρό κανό στην καλά κρυμμένη σπηλιά της φώκιας. Αμέσως έρχονται αντιμέτωποι με ένα τεράστιο όγκο σκουπιδιών! Με μόνο φως το φακό και μερικές λάμπες θυέλλης, χώνονται σε μια πολύ στενή σχισμή, με κίνδυνο της ζωής τους, για να περάσουν στο εσωτερικό της σπηλιάς, όπου το κύμα εναποθέτει εδώ και πολλά χρόνια κάθε είδους σκουπίδι, με κυριότερα τα πλαστικά μπουκάλια και δοχεία. Ένα ταξίδι στο “κέντρο της γης” με μοναδικό σκοπό την προστασία των νεογέννητων που σε μερικούς μήνες θα παίρνουν εκεί την πρώτη τους πνοή και θα δοκιμάζουν για πρώτη φορά το κολύμπι.

11303521_957393400948900_504753681_o

Καθαρισμός εντός της φωκοσπηλιάς. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

11275627_957392757615631_202296098_o

Μεταφορά των απορριμμάτων με καγιάκ, δύσκολο, επίπονο και επικίνδυνο έργο. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

Ο υποβρύχιος καθαρισμός

Παρασκευή βράδυ, στο λιμάνι της Ερμούπολης βρίσκεται κοντά μας μια θαλασσινή ομάδα αυτοδυτών που έμαθε για το ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life, εμπνεύστηκε από το έργο των καθαρισμών και θέλησαν να έρθουν κοντά μας και να συνδράμουν στο υποβρύχιο σκέλος. Νωρίς το πρωί της επόμενης μέρας ξεκινά η τελευταία φάση των καθαρισμών του αιγαιοπελαγίτικου βυθού. Το ερευνητικό σκάφος Γιούρα του WWF, φορτωμένο ως επάνω με μπουκάλες, στολές, ρυθμιστές πίεσης και κάθε είδους καταδυτικό εργαλείο, πλέει ανοιχτά του ακρωτηρίου Φούι δίπλα στο ιστιοπλοϊκό σκάφος Ωκυρρόη το οποίο ο ιδιοκτήτης του, Αντώνης Λεμονάκης, διέθεσε για να υποστηρίξει την πιο δύσκολη και πολύπλοκη αποστολή.

_RIG1967

Ανέλκυση διχτυών. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

Την τελευταία αυτή αποστολή υποδέχτηκε ένα κοπάδι ζωνοδέλφινα που έπαιζαν ανενόχλητα με τις πλώρες των σκαφών. Άραγε καταλάβαιναν ότι πηγαίναμε προς τη Γυάρο για να απαλλάξουμε τους βυθούς από αλιευτικά εργαλεία που ξέμειναν σαν φαντάσματα και στοιχειώνουν τους βυθούς;

Τελικά τι καταφέραμε;

Τελικά, οι εργασίες των καθαρισμών χρειάστηκαν 4 μέρες, περίπου 50 ώρες στο νερό, δεκάδες σακούλες σκουπιδιών, 20 φιάλες κατάδυσης και πολλή δύναμη που πηγάζει από το όραμα που έχουν τα στελέχη του WWF και οι εθελοντές για ένα καλύτερο αύριο των ελληνικών θαλασσών.

Οι προσπάθειες για καθαρούς βυθούς και παραλίες στη Γυάρο μόλις ξεκίνησε. Θέλουμε να ευχαριστήσουμε τον Όμιλο Φουσκωτών και Ταχυπλόων Σκαφών Σύρου, τη Φωτογραφική Λέσχη Σύρου, το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων και φυσικά τους σπουδαστές της Σχολής Εμποροπλοιάρχων, που συμμετείχαν με δική τους πρωτοβουλία στον καθαρισμό, αποτέλεσαν την κινητήρια δύναμη χάρη στην οποία πραγματοποιήθηκε ο καθαρισμός των παραλιών. Παράλληλα, ευχαριστούμε και την ερευνητική ομάδα της MOm (τον Πάνο Δενδρινό και τον Αλέξανδρο Καραμανλίδη) για την πολύτιμη συνεργασία στο κομμάτι του καθαρισμού των σπηλιών.

Ευχαριστούμε επίσης τους εθελοντές αυτοδύτες που συμμετείχαν δίπλα στην υποβρύχια ομάδα του ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life, χωρίς τους οποίους δε θα μπορούσαμε να καλύψουμε τη μεγάλη ακτογραμμή της Γυάρου.

ΦΩΤΟ Γ. Ρηγούτσος - Η προσπάθεια του καθαρισμού υποβρυχίως

Η προσπάθεια του καθαρισμού υποβρυχίως. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

Αποσυμπίεση: Αναπνέω αργά μέσα από το σωλήνα που μου φέρνει αέρα από τη μπουκάλα, είναι ο ομφάλιος λόρος που με κρατάει στη ζωή, βρίσκομαι στα τελευταία μέτρα πριν αφήσω τον υπέροχο υποβρύχιο κόσμο της Γυάρου και ανέβω στην επιφάνεια. Σε εκείνα τα τελευταία λεπτά της αποσυμπίεσης, επικρατεί μια γαλήνη μέσα μου, κοιτάζω γύρω τους υποβρύχιους συντρόφους που μας συνόδεψαν τις τελευταίες μέρες στη δύσκολη και επικίνδυνη αποστολή. Έχουν όλα πάει περίφημα, οι δύτες είναι ασφαλείς και οι φώκιες και τα δελφίνια μπορούν να κολυμπούν ξένοιαστα με τα μικρά τους στους βυθούς. Μεγάλο μέρος των «φαντασμάτων» ανελκύθηκε στην επιφάνεια…

Χρήστος Παπαδάς

Advertisements

Τι κάνει τη Γυάρο τόσο ξεχωριστή;

Από άποψη έκτασης η Γυάρος είναι ένα μεγάλο σχετικά νησί (17-18 χλμ2). Πιο συγκεκριμένα όμως, είναι ένα από τα λίγα τόσο μεγάλα νησιά στο Αιγαίο που είτε δεν είναι κατοικημένα σήμερα ή έχουν πολύ λίγο κατοικηθεί στο παρελθόν. Αντίστοιχου μεγέθους έρημα νησιά δεν είναι πολλά στο Αιγαίο. Η Γυάρος βρίσκεται στο κέντρο ενός κύκλου με ακτίνα 10-20 μίλια από τα γύρω νησιά. Είναι δηλαδή και σχετικά απομονωμένο νησί.

φωτογραφία: Andrea Bonetti

φωτογραφία: Andrea Bonetti

Φαίνεται πως 4 κύριοι φυσικοί παράγοντες έπαιξαν ρόλο για τη μη κατοίκησή του ή για τον χαμηλό πληθυσμό του μέσα στους αιώνες (ιστορικοί παράγοντες έχουν παίξει ή μπορεί να έχουν παίξει πολύ σημαντικό ρόλο επίσης αλλά δεν τους εξετάζουμε εδώ).

ΜΕΓΑΛΕΣ ΚΛΙΣΕΙΣ-ΑΓΟΝΑ ΕΔΑΦΗ Το νησί είναι πρακτικά ένας κώνος με μια κεντρική κορυφογραμμή ανάμεσα στα 435 και 490 μέτρα και μέγιστο οριζόντιο πλάτος μόνο 8,76 χλμ, δηλαδή ο λόγος ύψους-πλάτους είναι πολύ μεγάλος. Το κύριο γεωλογικό υπόστρωμα είναι σχιστόλιθοι. Οι μεγάλες κλίσεις και οι σχιστόλιθοι σημαίνουν ότι υπάρχουν ελάχιστα σχετικά επίπεδα μέρη κατάλληλα για καλλιέργεια, τα εδάφη είναι ρηχά και άγονα και σε μεγάλο τμήμα του νησιού (ιδιαίτερα το Β και ΝΔ) σημειώνονται, λόγω κλίσεων, συνεχείς κατολισθήσεις.

φωτογραφία: Andrea Bonetti

φωτογραφία: Andrea Bonetti

ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΚΑΙΡΟ. Η γεωγραφική θέση του νησιού είναι τέτοια που είναι εντελώς εκτεθειμένο στα μπουγάζια (βοριάδες) που κατεβαίνουν ανάμεσα Άνδρο και Τήνο και κυρίως ανάμεσα Άνδρο και νότια Εύβοια, δηλαδή του Κάβο Ντόρο, ενός από τα πιο επικίνδυνα, ανεμοδαρμένα και τρικυμιώδη μέρη του Αιγαίου.

ΑΠΟΥΣΙΑ ΛΙΜΑΝΙΩΝ. Το νησί δεν διαθέτει προστατευμένα, υπήνεμα μέρη που μπορούν να χρησιμεύσουν για το δέσιμο σκαφών (λιμάνια) και αυτό σε συνδυασμό με το προηγούμενο σημείο κάνει τη ναυσιπλοῒα και την προσέγγιση στο νησί προβληματική για μεγάλο μέρος του έτους.

ΑΠΟΣΤΑΣΗ. Η απόστασή του από τα γύρω μεγάλα νησιά (10-20 μίλια) είναι καθόλα υπολογίσιμη.

Αντίθετα πάντως σε ό,τι μπορεί να νομίσει κάποιος από επιπόλαιο κοίταγμα, το νησί δεν είναι ξερονήσι αλλά έχει πηγές και πηγάδια με νερό όλο το χρόνο. Αυτό έπαιξε ρόλο και στη δυνατότητα δημιουργίας των φυλακών αλλά και συμβάλλει στην επιβίωση των μεγάλων πληθυσμών αιγοπροβάτων και κουνελιών.

Ο θαλάσσιος χώρος γύρω από το νησί χαρακτηρίζεται από σχετικά βαθιά νερά και έχει δυο κύρια χαρακτηριστικά: εκτεταμένες περιοχές βυθού με υγιείς και θάλλουσες φυκιάδες (κυριαρχούμενες από το φυτό Posidonia oceanica) και επίσης εκτεταμένες περιοχές με τραγάνες. Και οι δυο αυτοί οικότοποι χαρακτηρίζονται ως από τους ευνοϊκότερους για την ανάπτυξη πλούσιων σε είδη και πληθυσμούς βιοκοινωνιών ψαριών και άλλων θαλάσσιων οργανισμών. Τα δυο αυτά χαρακτηριστικά του θαλάσσιου χώρου δεν είναι μοναδικά και κατά πάσα πιθανότητα συναντώνται και σε άλλα νησιά του Αιγαίου στον ίδιο ή και σε μεγαλύτερο βαθμό. Όμως, η απομόνωση του νησιού και η σχετικά ήπια και μη έντονη χρήση από τον άνθρωπο (για τους λόγους που αναφέρθηκαν πιο πάνω αλλά και λόγω των φυλακών και του πεδίου βολής τα τελευταία 70 χρόνια, και φυσικά πιθανώς και λόγω άλλων άγνωστων τυχαίων ή ιστορικών αιτιών) άρα και η χαμηλής έντασης και συχνότητας αλιεία, συνέβαλαν στο ότι οι οικότοποι αυτοί σφύζουν από θαλάσσια ζωή πολύ περισσότερο από άλλες περιοχές με παρόμοια ή συγκρίσιμη  κάλυψη.

φωτογραφία: Andrea Bonetti

φωτογραφία: Andrea Bonetti

Η μεγάλη απόσταση από τα γύρω κατοικημένα νησιά, οι απότομες, αλίμενες και ανεμοδαρμένες ακτές και η πρόσφατη ιστορία του νησιού ως τόπος εξορίας και πεδίο βολής το έχει αφήσει για πολλές δεκαετίες και αιώνες στην ησυχία του, χωρίς έντονη ανθρώπινη χρήση. Έτσι, στις απότομες και βραχώδεις βόρειες και δυτικές ακτές που κυριαρχούνται από μεγάλες εκτάσεις με σχετικά πρόσφατες κατολισθήσεις και σε συνδυασμό με την κεντρική του θέση στο Αιγαίο, δημιουργήθηκαν ιδανικές συνθήκες για την εγκατάσταση εδώ μιας μεγάλης αναπαραγωγικής αποικίας μύχων της Μεσογείου. Οι μύχοι είναι γνήσια μεταναστευτικά θαλασσοπούλια που όλη τη μέρα γυρνοβολούν ψάχοντας την τροφή τους σε μεγάλες αποστάσεις στα πέλαγα (ως και πάνω από 250 χιλιόμετρα από την αποικία), φτιάχνουν τις φωλιές τους σε λαγούμια και τρύπες στο έδαφος ή σε σχισμές κάτω από τα βράχια και τις οποίες φωλιές επισκέπτονται μόνο τη νύχτα. Είναι δε πολύ ευάλωτα στην ενόχληση από τον άνθρωπο και υποφέρουν υψηλή θήρευση κυρίως από τους αρουραίους που έχει εισαγάγει ο άνθρωπος στα νησιά. Ας σημειωθεί ότι στις απότομες και απομονωμένες πλαγιές της Γυάρου οι πυκνότητες αρουραίων είναι πολύ χαμηλότερες από ότι  στις περιοχές γύρω από τις φυλακές στο Α τμήμα του νησιού.

Τα αιγοπρόβατα και τα αγριοκούνελα που έχουν εισαχθεί στο άγνωστο παρελθόν από τον άνθρωπο αποτελούν  άφθονη πηγή τροφής για μια πλειάδα αρπακτικά πουλιά που και λόγω ησυχίας και απομόνωσης φωλιάζουν ανενόχλητα στις απόκρημνες περιοχές όπως και οι μαυροπετρίτες που αξιοποιούν μια άλλη άφθονη εποχιακά πηγή τροφής, τα μεταναστευτικά πουλιά.

Η -τυχαία- παρουσία κατάλληλων σπηλαίων και η έλλειψη ενόχλησης από τον άνθρωπο αλλά και τα γύρω πλούσια ψαροτόπια προσέλκυσαν τις Μεσογειακές φώκιες που βρίσκουν εδώ τόσο στις σπηλιές όσο και στις μικρές ανοιχτές παραλίες τα ιδανικά μέρη για να γεννήσουν, να θηλάσουν και να μεγαλώσουν τα μικρά τους.

Συνοψίζοντας: μια σειρά από φυσικά  (γεωγραφική θέση σε σχέση με άλλα μεγαλύτερα νησιά, έντονο ανάγλυφο, μεγάλες κλίσεις, βραχώδη και άγονα εδάφη, έκθεση στους δυσμενείς καιρούς, μεγάλες φυκιάδες και τραγάνες) και ιστορικά (τόπος εξορίας, πεδίο βολής) χαρακτηριστικά της Γυάρου, από τη μια εμπόδισαν την ανάπτυξη μεγάλων οικισμών ή κράτησαν την έντονη ανθρώπινη παρουσία μακριά από το νησί για αιώνες και από την άλλη τα χαρακτηριστικά αυτά σε συνδυασμό ακριβώς με την απουσία έντονης ανθρώπινης παρουσίας και ενόχλησης επέτρεψαν εδώ την εγκατάσταση, τη μακρόχρονη διατήρηση και την ανάπτυξη, αξιοσημείωτων πληθυσμών από πολύτιμα είδη της φυσικής μας κληρονομιάς όπως της μεσογειακής φώκιας, διαφόρων αρπακτικών πουλιών και του μύχου της Μεσογείου.

Γιώργος Κατσαδωράκης

O βυθός της Γυάρου και οι κάτοικοί του

Μετά τις απανωτές κακοκαιρίες και τα αλλόκοτα γυρίσματα του καιρού, βρήκαμε ένα παράθυρο για να συνεχίσουμε την εις βάθος εξερεύνηση του βυθού της Γυάρου, στα πλαίσια του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE.

Παράθυρο στο καιρό για εις βάθος εξερεύνηση

Παράθυρο στο καιρό για εις βάθος εξερεύνηση της Γυάρου

Μία από τις πολλές δράσεις του προγράμματος που είναι στα σκαριά, είναι και η δημιουργία “υποβρύχιων μονοπατιών περιήγησης”. Τα υποβρύχια μονοπάτια είναι ένας βιωματικός τρόπος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ένα πολύτιμο εργαλείο διαχείρισης μιας θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής. Σε αυτές τις ειδικά σηματοδοτημένες περιοχές  δίνεται η δυνατότητα στον επισκέπτη να εξερευνήσει  και να ανακαλύψει είδη και διεργασίες του θαλάσσιου οικοσυστήματος, σαν να βρίσκεται σε ένα υποθαλάσσιο μουσείο όπου τα εκθέματα είναι ελεύθερα στο φυσικό τους περιβάλλον.

Μία μάσκα και ένας αναπνευστήρας είναι τα ελάχιστα απαραίτητα αξεσουάρ για να ανοίξει κανείς τα μάτια του και να βρεθεί σε έναν άλλο κόσμο, κάτω από την επιφάνεια όπου όλα φαίνονται μεγαλύτερα και η φυσική αλλάζει. Οι βυθισμένες ταμπέλες θα περιλαμβάνουν οδηγίες για την αναγνώριση ειδών και τις σχέσεις  μεταξύ τους και θα μας βοηθήσουν να αλλάξουμε τις προκαθορισμένες αντιλήψεις που έχουμε για τις θάλασσές μας.

Οι φυλακές

Το επιβλητικό κτίριο των Φυλακών, από τη θάλασσα.

Η επιστημονική αποτύπωση του βυθού της Γυάρου, έγινε στις αρχές του περασμένου καλοκαιριού. Ο Δρ. Παπαθεοδώρου και η ομάδα του από το Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, ολοκλήρωσαν έναν από τους καλύτερους χάρτες αποτύπωσης πυθμένα που υπάρχουν για τις Βόρειες Κυκλάδες. Με βάση αυτούς τους χάρτες και έπειτα από επαφές με την τοπική κοινωνία που γνωρίζει καλά το μέρος, η ομάδα πεδίου του ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE έχει μια πρώτη ιδέα από που να ξεκινήσει την αποστολή της.  Η επιλογή, η ενδελεχής έρευνα και αποτύπωση αυτών των διαδρομών μπορεί να μην είναι απλή υπόθεση, αλλά είναι σίγουρα διασκεδαστική!

Φώτο Γιώργος Στεφάνου Η ομάδα πεδίου και οι φωτογράφοι!

Φώτο Γιώργος Στεφάνου
Η ομάδα πεδίου και οι φωτογράφοι!

 

Εδώ θα σας παρουσιάσουμε μόνο μερικούς από τους κατοίκους αυτών των μελλοντικών υποβρύχιων διαδρομών που συναντήσαμε αυτή τη βδομάδα καταδύσεων στη Γυάρο. Τα μελλοντικά μονοπάτια θα είναι και ένας από τους λόγους για να την επισκεφτεί κανείς  από κοντά, να την εξερευνήσει και να τους ανακαλύψει!

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ο “Γλόμπος” στη Γυάρο, για λίγες εμφανίσεις! Φώτο Χ. Παπαδάς/WWF GREECE.

 

Το Janolus cristatus  είναι ένα μαλάκιο ή γυμνοβράγχιο, τόσο φανταχτερό και απόκοσμο, κάθε συνάντηση μαζί του αποτελεί μεγάλη τύχη για τον υποβρύχιο εξερευνητή/παρατηρητή!  Τον ονομάσαμε “Γλόμπο” γιατί τα δευτερογενή του βράγχια μοιάζουν με λαμπτήρες, σαν να έχει πολλές καλές ιδέες ταυτόχρονα! Μία από τις πολλές εκπλήξεις που συναντήσαμε στον κόλπο των Φυλακών.

Βρείτε τα 4 γαστερόποδα μαλάκια στη φωτογραφία

Βρείτε τα 4 γαστερόποδα κοχύλια στη φωτογραφία

Όσοι τα ψάχνετε ακόμα, δείτε τα εδώ αναποδογυρισμένα.  Τι σας θυμίζουν?

Όσοι τα ψάχνετε ακόμα, δείτε τα εδώ αναποδογυρισμένα. Τι σας θυμίζουν?

Η νότια πλευρά είχε και αυτή τα τυχερά της!  Τα Astraea rugosa είναι τα σαλιγκάρια που όταν πεθάνουν απελευθερώνουν  τα γνωστά σε όλους μας “Ματάκια της θάλασσας”.  Τα ματάκια αυτά είναι γνωστά από τα αρχαία χρόνια για τη χρήση τους σε κοσμήματα και χειροτεχνίες.  Ο πληθυσμός του είδους στη Γυάρο φαίνεται δυνατός αν σκεφτεί κανείς ότι σε ένα βράχο ανακαλύψαμε 4 κοχύλια!

Μεγάλος σκορπιός στα 5μ !

Μεγάλος σκορπιός στα 5μ !

Εκεί στο τέλος της νότιας εξερευνητικής βουτιάς βρήκαμε ένα σκορπιό μεγάλο και βαρύ στα ρηχά.  Όσο περίεργο και να σας φαίνεται, οι σκορπιοί των Ελληνικών θαλασσών είναι από τα πιο επικίνδυνα ψάρια των νερών μας! Ο πόνος είναι τόσο έντονος που κάνει ακόμα και τους πιο …θαρραλέους να κλαίνε!  Ένας από τους όρους λειτουργίας των υποβρύχιων μονοπατιών είναι “Μην ακουμπάτε τίποτα”. Τα περισσότερα είδη  που συναντάμε στις θάλασσές μας είναι πολύ ευάλωτα στο άγγιγμα.

Η "κολοχτύπα¨ξαναχτυπά!

Η “κολοχτύπα¨ξαναχτυπά!

Λίγο πριν το τέλος άλλης μιας κατάδυσης είδαμε έναν ύποπτο κοφτό βράχο, πάλι στα ρηχά, στα 7μ. Αυτή η στιγμή που σκύβεις για να δεις τι κρύβει από κάτω ο βράχος είναι μοναδική και τις περισσότερες φορές ανακαλύπτεις πολλά. Εδώ πέσαμε πάνω σε μια ήσυχη Scyllarides latus η λεγόμενη και “κολοχτύπα”. Λίγες γρήγορες φωτογραφίες, εμείς επιστρέφουμε στην επιφάνεια και αυτή απολαμβάνει το βράχο της!

Έχουμε ακόμα πολύ δουλειά μέχρι την ολοκλήρωση και λειτουργία των υποβρύχιων μονοπατιών, έως τότε θα σας ενημερώνουμε για τους κατοίκους του βυθού της Γυάρου από τις εξερευνητικές μας καταδύσεις και όλες τις παράλληλες δράσεις του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE!

 

Βρεγμένοι ως το κόκαλο στη Γυάρο …

Χειμερινή αποστολή καταγραφής ορνιθοπανίδας στη Γυάρο

Συμμετέχοντες ερευνητές: Γιώργος Κατσαδωράκης, Andrea Bonetti, Χρήστος Παπαδάς

Είναι παραμονές Χριστουγέννων, έχουμε επιστρέψει στα ζεστά και στεγνά, οι νιτσεράδες στεγνώνουν στο βορειαδάκι αλλά οι αναμνήσεις είναι ακόμα νωπές και ψάχνουν σελίδες για να αποτυπωθούν. Αλλά ας ξεκινήσουμε από την αρχή.

Όταν προσπαθείς να θεσμοθετήσεις μια θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή που θα προσεγγίζει το οικοσύστημα σφαιρικά δεν πρέπει να σου ξεφύγει καμία λεπτομέρεια. Έτσι λίγες μέρες πριν τελειώσει το 2014, η ομάδα πεδίου του WWF Ελλάς βρίσκεται στο αλιευτικό καταφύγιο της Ποσειδωνίας Σύρου να φορτώνει εξοπλισμό και προμήθειες στο ερευνητικό σκάφος «Γιούρα».

Προορισμός: νήσος Γυάρος.

Αποστολή: η χειμερινή καταγραφή της ορνιθοπανίδας νήσου Γυάρου στα πλαίσια του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life

Καιρός: αίθριος με τοπικές νεφώσεις και 2-3 τοπικά 5Bf

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Ταξιδεύοντας με το Γιούρα ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Η αποστολή ξεκινά το πρωί της 16ης Δεκεμβρίου με μια γαλήνια θάλασσα. Το «Γιούρα» παρόλο το φορτίο που κουβαλά μοιάζει να πετά πάνω στο νερό και η πρωινή βαρκάδα είναι άκρως απολαυστική. Σύντομα βρισκόμαστε στη Γυάρο και ξεκινάμε την καταγραφή κάνοντας τον περίπλου του νησιού. Σε αυτή την αποστολή είναι μαζί μας ο δρ. Γιώργος Κατσαδωράκης, ειδικός στην έρευνα πεδίου με έμφαση στην ορνιθοπανίδα, ο οποίος κατευθύνει την αποστολή καθώς και ο Andrea Bonetti, φωτογράφος άγριας φύσης και ερευνητής του WWF Ελλάς, με πλούσια εμπειρία στην καταγραφή και παρατήρηση πουλιών. Σε λίγο πάνω στο κατάστρωμα του φουσκωτού, βρίσκονται κυάλια, gps, φωτογραφικές μηχανές, σημειωματάρια και βιβλία αναγνώρισης ορνιθοπανίδας. Ο Andrea με τον σούπερ τηλεφακό του, εστιάζει και φωτογραφίζει όσα δεν πιάνει το μάτι και τα κυάλια, ενώ ο Γιώργος διαρκώς καταμετρά και μας δείχνει πουλιά καθώς προχωράμε κατά μήκος της ακτογραμμής. Από τις πρώτες κιόλας στιγμές φαίνεται ότι οι μύχοι και οι μαυροπετρίτες, καλοκαιρινοί κάτοικοι του νησιού έχουν μεταναστεύσει, αλλά εντοπίζονται πολλά αρπακτικά τα οποία αιωρούνται στα θερμικά ρεύματα αναζητώντας τροφή.

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Θαλασσοκόρακες Phalacrocorax aristotelis ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Ο Δεκέμβρης ξεκίνησε βροχερά και γυρνώντας στα δυτικά της Γυάρου το θέαμα μας εντυπωσιάζει. Έχουν σχηματιστεί δεκάδες μικροί καταρράκτες που ξεκινούν λίγο κάτω από την κορυφή και κατεβάζουν το νερό μέχρι τις μικρές παραλίες ή τα απόκρημνα βράχια αφήνοντας τις στάλες σε ελεύθερη πτώση.

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Γαλάζια Λίμνη στη Γυάρο ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Το θέαμα μας έχει συνεπάρει και έχουμε αργήσει. Επιστρέφουμε στον όρμο των φυλακών και από εκεί ανηφορίζουμε στις γύρω κορφές για καταγραφή και παρατηρήσεις έως το σούρουπο.

Οι χειμωνιάτικες μέρες είναι μικρές και βρίσκεσαι πολλές ώρες εκτεθειμένος στο κρύο και την υγρασία του νησιού χωρίς να μπορείς να δουλέψεις, απλά περιμένεις να ξημερώσει. Ευτυχώς υπάρχει καλή παρέα και μια ζεστή φωτιά μαζί με σούπα για να συνοδέψει τη συζήτηση η οποία περιστρέφεται φυσικά γύρω από τις πρωινές καταγραφές, τα πουλιά αλλά και το όραμα που έχει το WWF Ελλάς για την προστατευόμενη περιοχή της Γυάρου.

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Νύχτα στη Γυάρο ΦΩΤΟ Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

Η μέρα ήταν πολύ δημιουργική, καταμετρήθηκαν σημαντικοί πληθυσμοί θαλασσοκοράκων (Phalacrocorax aristotelis) και ασημόγλαρων (Larus michahellis), ενώ έντονη έκαναν την παρουσία τους οι αετογερακίνες (Buteo rufinus) και τα γεράκια (Buteo buteo). Παράλληλα το βράδυ εμφανίζονται οι νυχτόβιοι κυνηγοί, κουκουβάγιες ( Athene noctua) και Τυτώ ( Tyto alba).

Η κούραση μας καταβάλει, τα ξύλα τελειώνουν και αναζητούμε καταφύγιο για τη νύχτα. Ένα παλιό κτίσμα κοντά στην παραλία, θα φιλοξενήσει τους δύο ερευνητές ενώ εγώ αποφασίζω να κοιμηθώ μέσα στο σκάφος για την ασφάλειά του. Φυσικά δεν είναι εκείνες οι όμορφες καλοκαιρινές βραδιές που χάζευα τον έναστρο ουρανό, οπότε χώνομαι γρήγορα στον υπνόσακο κάτω από την τέντα πλεύσης του σκάφους.

Θα ξυπνήσω αρκετές φορές μέσα στη νύχτα, από το άκουσμα της θάλασσας και του αέρα που φρεσκάρισε, για να ελέγξω τα σχοινιά που κρατάνε το σκάφος από το μισογκρεμισμένο μώλο.

Χαράζει πίσω από την Τήνο, αλλά τον ουρανό σκεπάζει βαριά συννεφιά. Ένα δυνατό τράνταγμα με πετάει από τη μια μεριά του σκάφους στην άλλη καθώς είμαι κουλουριασμένος στον υπνόσακό μου προσπαθώντας να ζεσταθώ. Ακολουθεί ο γνώριμος ήχος του κεραυνού. Το κύμα έχει δυναμώσει πολύ και η πρωινή μπόρα ξεσπά. Είναι η ώρα για ένα ζεστό καφέ με την υπόλοιπη ομάδα. Ευτυχώς η βροχή θα κοπάσει και είμαστε πάλι στο δρόμο της εξερεύνησης.

Σε προηγούμενες αποστολές είχαμε παρατηρήσει την ύπαρξη ενός ξερού ρέματος πίσω από τα ερειπωμένα κτίρια του νοσοκομείου στον όρμο των φυλακών. Μετά από τους καταρράκτες που είδαμε την προηγουμένη με προκαλεί η ιδέα της εξερεύνησης του συγκεκριμένου ρέματος, οπότε αποφασίζω να το ανέβω ανάποδα από τη φορά του. Είναι απίστευτη η ποσότητα νερού που κατεβαίνει για τα δεδομένα των Κυκλάδων. Φωτογραφίζω και βιντεοσκοπώ χωρίς να πιστεύω στα μάτια μου. Η Γυάρος των άκρων, το χειμώνα το νερό ξεχειλίζει από τον υδροφόρο ορίζοντα, τα πηγάδια έχουν πλημμυρίσει και το καλοκαίρι εντελώς άνυδρη… Τις σκέψεις σταματούν οι ψιχάλες που πέφτουν στο πρόσωπό μου. Γυρίζω και κοιτάζω πίσω μου τις κορφές προφήτης Ηλίας και Σκοτωμένος, τις οποίες έχει σκεπάσει ένα μαύρο σύννεφο. Στη αρχή πιστεύω ότι είναι περαστικές σταγόνες, αλλά όσο περνάει η ώρα δυναμώνει. Κατηφορίζω γρήγορα προς το σκάφος, το μυαλό μου είναι στους δύο συνεργάτες που βρίσκονται ψηλά στο βουνό, κοιτάζω το ρολόι και είναι 13.30 και το ραντεβού μας είναι στις 16.00, άρα λογικά βρίσκονται ψηλά ακόμα.

Hieraaetus fasciatus - Bonelli's Eagle - Σπιζαετός

Ο Σπιζαετός της Γυάρου ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Πρώτη δουλειά μόλις φτάνω να μαζέψω ξύλα για να ανάψω φωτιά. Πράγματα που στην καθημερινότητα, μας φαίνονται απλά εδώ γίνονται πολυτέλειες. Ένα βρεγμένο φρύγανο θα πάρει εύκολα με το ένα χαρτάκι για προσάναμμα και μετά θα ακολουθήσουν τα υπόλοιπα βρεγμένα ξύλα που καίγονται αργά με μπόλικο καπνό και μικρές εκρήξεις από θύλακες νερού που έχουν μέσα τους.

Ο Andrea καταφθάνει λίγο πριν τις 16.00, βρεγμένος από την κορφή ως τα νύχια και προσπαθεί να ζεσταθεί ενώ περιγράφει βιαστικά τις πρώτες εντυπώσεις. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο ο Andrea έχει καλύψει μια πολύ μεγάλη έκταση, αναρριχήθηκε στη δεύτερη ψηλότερη κορφή του νησιού και διέτρεξε το ανατολικό κομμάτι καταγράφοντας στο πέρασμά του αρκετά ζευγάρια αρπακτικών που φωλιάζουν στο νησί. Τελικά λίγο μετά τις 16.00 καταφθάνει στην πρόχειρη κατασκήνωσή μας και ο Γιώργος, ο οποίος κάλυψε το δυτικό τομέα του νησιού ανεβαίνοντας στην άλλη κορυφή και κατευθύνθηκε στην πίσω πλευρά του νησιού όπου βρήκε τον παλιό οικισμό, κάποιων ελάχιστων κατοίκων που κατοικούσαν το νησί προπολεμικά. Τον έχει εντυπωσιάσει η αρχιτεκτονική και η τεχνοτροπία αυτών των κτισμάτων που έγιναν με ελάχιστα εργαλεία και μόνο ανθρώπινα χέρια.

Το κύμα έχει ανέβει για τα καλά, το μετεωρολογικό έδινε 5Bf για σήμερα, αλλά η εικόνα που έχω μέσα από τα κυάλια καθώς κοιτάζω προς Σύρο είναι για πολύ περισσότερο. Με τη νύχτα να είναι μπροστά μας και τη θάλασσα να αγριεύει, αποφασίζουμε ότι είμαστε πιο ασφαλείς αν μείνουμε στη Γυάρο. Επόμενη κίνηση είναι να μαζέψουμε και άλλα ξύλα, μπας και μπορέσουμε να στεγνώσουμε.

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Phalacrocorax aristotelis ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Η βροχή θα συνεχίσει να έρχεται και να φεύγει, η φωτιά θα αποδειχτεί η καλύτερη συντροφιά και άλλη μια βραδιά θα περάσει με ιστορίες από περιπέτειες στο πεδίο. Η νύχτα θα αποδειχτεί ιδιαίτερη πρόκληση, αφού το φουσκωτό κλυδωνίζεται έντονα από το κύμα και είναι αδύνατο να σταθείς πόσο μάλλον να κοιμηθείς μέσα σε αυτό. Κοιτάζω τον ουρανό που κατά διαστήματα γεμίζει φως καθώς σκίζεται από τους κεραυνούς που πέφτουν. Νωρίς το ξημέρωμα οι αστραπές και τα σύννεφα θα παραμερίσουν και τα εκατομμύρια αστέρια θα πλημμυρίσουν και πάλι τον ουρανό.

Το πρωινό βρίσκει τη Γυάρο να λάμπει στολισμένη ασημιές δροσοσταλίδες. Η ομάδα απολαμβάνει τον ήλιο που βγαίνει καθώς εξοπλισμός και πλήρωμα επιβιβάζονται στο ερευνητικό σκάφος. Η τελευταία αποστολή του 2014 έχεις μόλις ολοκληρωθεί.

Η ομάδα του WWF Ελλάς και το ερευνητικό σκάφος Γιούρα, επιστρέφουν ασφαλείς στον ήσυχο όρμο της Ποσειδωνίας. Μας περιμένει πολύ δουλειά, θα πρέπει να αναλύσουμε τα δεδομένα, να ξεφορτώσουμε τις κάρτες μνήμης από τις μηχανές και να αποκαταστήσουμε το σκάφος. Όμως οι εμπειρίες που ζήσαμε δε θα ξεφορτωθούν από τη δική μας μνήμη, η Γυάρος και το οικοσύστημά της για άλλη μια φορά μας αποκάλυψε πτυχές που δεν είχαμε δει. Το παζλ της βιοποικιλότητας του νησιού συνεχίζεται…σε ένα οικοσύστημα γεμάτο ποικιλομορφία, επισκέπτες και μόνιμους κατοίκους που χρίζουν παρατήρησης και προστασίας.

Χαρτογραφώντας τους βυθούς της Γυάρου

Μήνες τώρα ετοιμαζόταν μια αποστολή χαρτογράφησης του πυθμένα της Γυάρου. Είχαν προηγηθεί αρκετές συναντήσεις, τηλεφωνικές επικοινωνίες, αρκετά εμαιλ και μια βδομάδα εντατικής παρακολούθησης μετεωρολογικών προγνώσεων, περιμένοντας το μελτέμι να πέσει.
Το ξημέρωμα μας βρίσκει να περιμένουμε νοτιοανατολικά της Γυάρου όταν στον ορίζοντα διακρίνεται η σιλουέτα του ερευνητικό σκάφος του Πανεπιστημίου Πατρών, ένα ξύλινο παραδοσιακό καΐκι, που έχει αφήσει την αλιεία και πλέον υπηρετεί την επιστημονική κοινότητα, φορτωμένο όργανα, υπολογιστές και ερευνητές.

DSC_0235

Το ερευνητικό σκάφος ΑΓ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

DCIM100GOPRO

ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

Μετά από μια ερευνητική βόλτα πιο νότια στις Κυκλάδες, προσεγγίζουν τώρα τον όρμο των φυλακών. Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο όλοι ξέρουμε ότι ο καιρός έχει κάνει ένα παράθυρο και πρέπει να το εκμεταλλευτούμε όσο καλύτερα μπορούμε. Πλαγιάζουμε δίπλα τους τη στιγμή που ξεκινούν να κατεβάζουν τα μηχανήματά τους στο νερό. Στην πρύμνη το ειδικό βίντζι κατεβάζει σιγά και προσεκτικά το ψαράκι (sidescan sonar), ένα όργανο που μοιάζει με τορπίλη,ενώ δύο άλλοι ερευνητές στη δεξιά πλευρά τοποθετούν τον τομογράφο πυθμένα (sub- bottom profiler).

DCIM100GOPRO

Η ομάδα των ωκεανογράφων εν δράση ΦΩΤΟ Ε.ΣΑΜΑΡΑ/WWF Ελλάς

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Συλλέγοντας τα όργανα από το βυθό ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

Τα δύο αυτά όργανα σε συνδυασμό με ένα πλήθος καλωδίων που τρέχουν κατά μήκος του σκάφους μεταφέρουν πληροφορίες στις μονάδες των υπολογιστών που είναι τοποθετημένες στη γέφυρα. Αναρωτιέμαι που καταλήγουν όλες αυτές οι πλεξούδες καλωδίων και έτσι κατευθύνομαι προς τη γέφυρα όπου με υποδέχεται ο καπετάν Γιώργης. Ένας άνθρωπος που μυρίζει θάλασσα, απλός, τραχύς, ποτισμένος αλμύρα, βγάζει μια καλοσύνη και συνάμα μια απόλυτη ειλικρίνεια. Προσπαθώ να μπω στη γέφυρα του καϊκιού και συνειδητοποιώ πως δεν υπάρχει και πολύς χώρος, παντού πίσω από την τιμονιέρα, βρίσκονται υπολογιστές, λάπτοπ και οθόνες. Εδώ χτυπά η καρδιά των πληροφοριών, εδώ έρχονται τα δεδομένα από τα μηχανήματα που αυτή τη στιγμή βρίσκονται στο νερό και αναλύονται δίνοντας την εικόνα του βυθού.

DCIM100GOPRO

Η ομάδα των ωκεανογράφων με τον επικεφαλή Δρ. Γ. Παπαθεοδώρου ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Τομογράφος πυθμένα (ωκεανογραφικό όργανο) ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

Ένα χέρι απλώνεται για να συστηθούμε, είναι ο επικεφαλής της ομάδας καθηγητής δρ. Γ. Παπαθεοδώρου, ζεστός και χαμογελαστός, ένας από τους καλύτερους ερευνητές στο είδος του, αρχίζει να εξηγεί και να απαντά σε όλες τις ερωτήσεις μας. Σήμερα μαζί μας εκτός της ομάδας πεδίου του Κυκλάδες Life, τυχαίνει να βρίσκονται οι δύο υπεύθυνοι επικοινωνίας του WWF Ελλάς και το δημοσιογραφικό τους δαιμόνιο δεν αφήνει εύκολα σε ησυχία τους ερευνητές.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Οι καταδυτικές ομάδες του Παν. Πατρών και η ομάδα πεδίου του ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

Ταξιδεύουμε περιμετρικά της Γυάρου και τα υποβρύχια μάτια των οργάνων που σέρνουμε πίσω μας σκανάρουν διεξοδικά το βυθό δίνοντας νέες πληροφορίες για μια ανεξερεύνητη περιοχή.
Αφήνω για λίγο τη γέφυρα και αποφασίζω να κάνω μια βόλτα στο σκάφος. Παρατηρώ και καταγράφω με την κάμερα που κρατάω τα μηχανήματα και συνειρμικά αρχίζω να θυμάμαι τα ντοκιμαντέρ του Ζακ Ιβ Κουστώ και τις εξερευνήσεις με το Καλυψώ, που βλέπαμε όταν ήμασταν παιδιά τα καλοκαιρινά μεσημέρια στην ΕΡΤ και ονειρευόμασταν κάποτε να μπορέσουμε και εμείς να γίνουμε πλήρωμα σε ένα τέτοιο σκάφος. Σήμερα μάλλον είμαστε και εμείς μέρος εκείνου του παιδικού ονείρου που μας μεγάλωσε και καθώς σκέφτομαι αυτά πέφτω πάνω στην καταδυτική ομάδα του σκάφους που ετοιμάζει μια κάμερα μεγάλου βάθους για να τσεκάρει ένα στόχο στα 90μ. Ο Γιώργος και ο Αναστάσης είναι τα μέλη της αποστολής που καταδύονται όταν οι ερευνητές θέλουν ανθρώπινα μάτια στο βυθό για να επιβεβαιώσουν ένα αντικείμενο, ένα ναυάγιο ή να πάρουν δείγματα από τον πυθμένα και να καταμετρήσουν τα λιβάδια ποσειδωνίας. Στις περιπτώσεις που το βάθος δεν επιτρέπει ή κάνει πολύπολοκη μια κατάδυση στέλνουν την κάμερα μεγάλου βάθους.
Οι ώρες στη θάλασσα περνούν γρήγορα και το απόγευμα με βρίσκει με τα δάχτυλα κολλημένα στα πλήκτρα της υποβρύχιας κάμερας καμιά δεκαπενταριά μέτρα κάτω από το ερευνητικό σκάφος « Γιούρα». Κοιτάζω την επιφάνεια αφήνοντας αργά τις φυσαλίδες να φεύγουν από τα πνευμόνια μου, περιμένω την ομάδα να κατέβει φιλμάροντας από τον πυθμένα τη διαδικασία κατάδυσης. Μαύρες σιλουέτες καταπίνονται από το νερό που κλείνει από πάνω τους. Μαζί τους κατεβάζουν ένα πλαίσιο ενός τετραγωνικού μέτρου, για να μπορέσουν να εκτιμήσουν την πυκνότητα της ποσειδωνίας. Σε λίγο όλοι είμαστε στο πυθμένα, η ομάδα τουΚΥΚΛΑΔΕΣ, η υποβρύχια ομάδα του Παν. Πατρών και ο υποβρύχιος φωτογράφος Γιώργος Ρηγούτσος, τα φλας του οποίου έχουν πάρει φωτιά. Ξεκινάμε για μια πρώτη περιήγηση στο βυθό της Γυάρου, αλλά παράλληλα θέλουμε να εξετάσουμε από κοντά κάποιους στόχους (σημεία ενδιαφέροντος) που μας έχει υποδείξει η ομάδα των χαρτογράφων.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ερευνητές καταμετρούν λιβάδια ποσειδωνίας ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ο υποβρύχιος φωτογράφος Γ. Ρηγούτσος φωτογραφίζοντας ποσειδωνίες ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

Η Γυάρος για άλλη μια φορά έρχεται να επιβεβαιώσει την αξία της, το υποθαλάσσιο οικοσύστημα σφύζει από ζωή. Κοπάδια με σάλπες, μας ακολουθούν σε όλη τη διάρκεια παρατηρώντας τα παράξενα πλάσματα που ταράζουν την ησυχία της αβύσσου με τις φυσαλίδες. Οι μικρές πανέμορφες μπλε καλογρίτσες (Chromis chromis), κρύβονται πίσω από τα φύλλα της ποσειδωνίας, αυτού του ιδιαίτερου καταφυγίου που δρα ως βρεφονηπιακός σταθμός για τα ψάρια, προσφέροντας καταφύγιο μέχρι να μπορέσουν να κυνηγήσουν στην ανοιχτή θάλασσα. Ένα κοπάδι λούτσων μου αποσπά την προσοχή και με το rec της κάμερας πατημένο, ξεκινάω να τους ακολουθώ. Οι λούτσοι είναι κοντινοί συγγενείς των barracuda, δεινοί και ταχύτατοι θηρευτές με παρατηρούν με τα μεγάλα τους μάτια και σταδιακά καταδύονται ενώ πασχίζω να τους ακολουθήσω. Ακούω το ηχητικό σφύριγμα του υπολογιστή καταδύσεων που φοράω στο αριστερό χέρι και βγαίνω από την όμορφη κατάσταση που είχα μπει παρατηρώντας αυτά τα υπέροχα ψάρια. Το βάθος έχει αυξηθεί αρκετά και έχω αποσπαστεί από την υπόλοιπη ομάδα, κοιτάζω τις ενδείξεις στα όργανά μου και στρίβω προς τα πίσω αφήνοντας το βαθύ μπλε για εκείνους που έχουν βράγχια, εμείς οι κοινοί θνητοί, μπορούμε για λίγο μόνο να αποκτούμε αυτές τις ιδιότητες και πάντα με προσοχή και σεβασμό στους κανόνες. Στα δεκαπέντε μέτρα εντοπίζω και πάλι την ομάδα μου, να καταμετρά ρίζες ποσειδωνίας και να καταγράφει τις πυκνότητες των λιβαδιών του Ποσειδώνα.
Κοιτάζοντας τα όργανα κατάδυσης, μας υπενθυμίζουν ότι θα έχουμε αέρα για λίγα μόνο λεπτά ακόμα, οπότε ανεβαίνουμε αργά προς τα πέντε μέτρα για την προαιρετική στάση αποσυμπίεσης, που σκοπό έχει να διώξει τις μεγάλες ποσότητες αζώτου από το αίμα των δυτών.
Αναδυόμαστε την ώρα που ο ήλιος βυθίζεται πίσω από τις φυλακές και μπροστά μας βλέπουμε να έρχεται με χαμηλή ταχύτητα το ερευνητικό σκάφος για να μας περισυλλέξει από το νερό. Ανεβαίνοντας επάνω μας κατακλύζουν οι ερωτήσεις από ερευνητές και πλήρωμα για το πώς ήταν υποβρυχίως. Γρήγορη αποσυναρμολόγηση του εξοπλισμού και στη συνέχεια βιράρισμα άγκυρας και πλώρη για Ερμούπολη.
Το μελτέμι έχει ανέβει για τα καλά, οι άνεμοι 6 Bf (μποφόρ) που πνέουν κάνουν το μπουγάζι Άνδρου Τήνου να σηκώνει ψηλό κύμα. Επιστρέφουμε καλπάζοντας πάνω στα κύματα, με τα άλματα να διαδέχονται το ένα το άλλο και το σκάφος να κλυδωνίζεται καθώς ο ενάμισης τόνος πολυεστέρα σκάει με δύναμη πάνω στις κορφές των κυμάτων και τις κόβει. Έτσι είναι το Αιγαίο, μια θάλασσα που δε σταματά να κινείται, μια θάλασσα γεμάτη ιστορία, όμορφους ανθρώπους και θησαυρούς.
Το σούρουπο μας βρίσκει κάτω από τη συνοικία Βαπόρια της Ερμούπολης, τα μεγάλα παραθαλάσσια αρχοντικά της πρωτεύουσας των Κυκλάδων καθρεφτίζονται στη θάλασσα. Περνάμε με ταχύτητα κόβοντας τις καθρεφτιζόμενες σιλουέτες τους καθώς κατευθυνόμαστε προς τα φανάρια του λιμανιού της Σύρου.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Πατρών, παρ’ όλες τις δύσκολες συνθήκες που αντιμετώπισαν, έμειναν στη Γυάρο για δεκαπέντε μέρες ολοκληρώνοντας τη χαρτογράφηση του πυθμένα. Τα πρώτα αποτελέσματα από το βυθό φαίνεται να είναι πολύ σημαντικά. Η μυστική Γυάρος αποκαλύπτεται σταδιακά και εκπλήσσει επιβεβαιώνοντας τις προσδοκίες μας…

Δυο νύχτες κάτω από τα αστέρια

Κοιτάζω το ρολόι, είναι 2.30 το πρωί,ξημερώματα 1ης Ιουλίου. Βρίσκομαι ξαπλωμένος στον πρυμνιό καναπέ του ερευνητικού φουσκωτού και τα μάτια δε χορταίνουν το ασύλληπτο θέαμα του έναστρου ουρανού. Ένας απίστευτος γαλαξίας απλώνεται από πάνω μαζί με την απόλυτη ησυχία που σκεπάζει τη Γυάρο. Ο παφλασμός του κύματος που σκάει στον καθρέφτη του σκάφους μαζί με το λίκνισμά του, φέρνουν τις τελευταίες σκέψεις στο μυαλό πριν σβήσει κάτω από το βάρος του Μορφέα.

DSC_0141

Νυχτερινή παρατήρηση μύχων –  Χ.Παπαδάς/WWF Ελλάς

Είναι το τέλος μιας μεγάλης μέρας και γυρίζοντας πίσω το φιλμ, βλέπω εικόνες και εμπειρίες που ζήσαμε. Το πρωινό μας βρίσκει στην Ερμούπολη να τρέχουμε για τις ετοιμασίες του σκάφους, σκοπός άλλη μια αποστολή, πιο σύνθετη αυτή τη φορά. Με την άφιξη του πρωινού πλοίου στη Σύρο, φτάνει μαζί και ένας εξαιρετικός συνεργάτης, ο δρ. Γ. Κατσαδωράκης ορνιθολόγος και για δεκαετίες συνεργάτης του WWF Ελλάς. Τις επόμενες μέρες θα είναι μαζί μας σε ένα ταξίδι εξερεύνησης της ορνιθοπανίδας της Γυάρου και συγκεκριμένα των θαλασσινών πουλιών.

DSC_0133

Επιστροφή μύχων στο ηλιοβασίλεμα  – Χ.Παπαδάς/WWF Ελλάς

Πληροφορίες θέλουν να αποικίζουν το νησί κάποια σπάνια θαλασσοπούλια και για το λόγο αυτό είμαστε σε συνεχή επικοινωνία με μια άλλη ομάδα ειδικών που παρεκκλίνουν της πορείας και των ερευνών τους για να ενωθούν μαζί μας σε μια κοινή αποστολή. Ο λόγος για την ομάδα της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας (E.O.E.) που με επικεφαλή της, τη Δανάη Πορτόλου κατευθύνονται από το Λαύριο για τη Γυάρο.

Ο καιρός δεν είναι καλός, βγαίνοντας από το λιμάνι της Ερμούπολης αντιμετωπίζουμε κύματα ύψους δύο και τριών μέτρων στην πλώρη μας. Η πορεία κόντρα στο κύμα (όρτσα στη ναυτική γλώσσα) είναι αρκετά δύσκολη και χρίζει ιδιαίτερων χειρισμών, αλλά αυτό το αναλαμβάνει η Ελίνα (καπετάνισσα του «Γιούρα») που ξέρει τα μονοπάτια ανάμεσα στο κύμα. Κοιταζόμαστε με το Γιώργο και αφού σιγουρεύομαι ότι δεν υπάρχει πρόβλημα τραβάμε για το βόρειο φάρο της Σύρου και μετά δυτικά για των κόλπο των φυλακών.

DSC_0159

Αποβίβαση ερευνητή σε απόκρυμνη ακτή της Γυάρου – Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

Φτάνοντας βρίσκουμε ήδη δεμένο το φουσκωτό της ορνιθολογικής και πλαγιοδετούμε, για τις ανάλογες συστάσεις και τις απαραίτητες συνεννοήσεις. Στο σκάφος επεμβαίνουν η Δανάη, ο Άγγελος και ο καπετάνιος του φουσκωτού Κώστας. Έμπειροι ορνιθολόγοι αλλά και θαλασσόλυκοι, κάθε χρόνο γυρίζουν το Αιγαίο, σκαρφαλώνουν βραχονησίδες και καταγράφουν τα θαλασσοπούλια και τη σημασία των νησίδων του Αιγαίου. Αυτές οι άγονες, κατάξερες λέμβοι του Αιγαίου, για αυτή την ομάδα αποτελούν τον Αμαζόνιο τους, και οι έρευνες που διενεργούν τα τελευταία χρόνια αποδεικνύουν πόσο σημαντικά κομμάτια του πάζλ της βιοποικιλότητας της Ελλάδας μπορεί να βρει κανείς σε μερικά διάσπαρτα βράχια στο μπλε του Αιγαίου.

DSC_0154

Ορνιθολόγος της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας εν δράση Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

DSC_0186

Ερευνητής στο αφιλόξενο τοπίο της Γυάρου  – Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

Η μέρα κυλά γρήγορα και η προσμονή μας για το σούρουπο μεγαλώνει. Το ηλιοβασίλεμα μας βρίσκει πέντε ναυτικά μίλια μακριά από τη Γυάρο να κοιτάμε προς την Άνδρο. Μάτια και κυάλια έχουν επιστρατευτεί σε μια διαρκή αναζήτηση για τους σπάνιους Μύχους. Μικρά γρήγορα θαλασσοπούλια, πετούν βιαστικά πάνω από το νερό κάνοντας κινήσεις ακριβείας. Η ομάδα μας πιστεύει ότι στη Γυάρο υπάρχει μια μεγάλη αποικία, αλλά για να διαπιστωθεί αυτό πρέπει προηγουμένως να τα περιμένουμε να γυρίσουν από το πρωινό κυνήγι.

Οι μύχοι είναι μονογαμικά θαλασσοπούλια, δημιουργούν φωλιές σε βραχονησίδες μεταξύ χώματος και βράχου σε μια προσπάθεια να κερδίσουν όσο περισσότερη δροσιά μπορούν σε έναν τόπο που κατά τη διάρκεια της ημέρας έχει πολύ υψηλές θερμοκρασίες, κάτι που το βιώσαμε, όταν σκαρφαλώσαμε στις πλαγιές προσπαθώντας να εντοπίσουμε φωλιές και νεοσσούς.

Ξαφνικά μέσα από τα πορτοκαλιά χρώματα ενός ήλιου που μόλις χάθηκε στο πέλαγος, αρχίζουν να έρχονται κατά δεκάδες πουλιά που περνούν ξυστά πάνω από το φουσκωτό. Στη φάση αυτή κινούνται σε κοντινή απόσταση από τα νησιά που έχουν τις αποικίες, προσγειώνονται στην επιφάνεια του νερού και κολυμπούν ομαδικά δημιουργώντας σχεδίες (rafts). Σε αυτό το σχηματισμό θα παραμείνουν για να δουν το φεγγάρι και μόνο αφού δύσει, θα ξεκινήσουν να καλούν το ζευγάρι τους που είναι στη στεριά. Το ένα από τα δύο πουλιά μένει μέσα στη φωλιά για να φυλάξει τους νεοσσούς, ενώ το άλλο ψαρεύει όλη μέρα σε μεγάλες αποστάσεις. Όταν επιστρέψει και προσγειωθεί στη σχεδία ο μόνος τρόπος για να βρει τη φωλιά του είναι τα απανωτά καλέσματα με το ζευγάρι του. Με τον τρόπο αυτό εντοπίζει τη φωλιά του και στο τέλος απογειώνεται για να προσγειωθεί με ακρίβεια μπροστά σε αυτή. Ο μύχος εξαιτίας του σχηματισμού των ποδιών του δεν μπορεί να περπατήσει εύκολα στο τραχύ έδαφος των νησιών, οπότε πρέπει να βρίσκει ακριβώς τη φωλιά του και να φτάνει εκεί πετώντας, όσο πιο κοντά μπορεί.

DSC_0165

Ορνιθολόγος εξετάζει το εσωτερικό φωλιάς μύχων με ενδοσκόπιο – Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

Σε αυτή τη φάση η ομάδα έχει χωριστεί, δύο μέλη έχουν αφεθεί πάνω στο νησί με τηλεσκόπια για να μπορέσουν να εντοπίσουν τις σχεδίες και να καταγράψουν τον αριθμό των πουλιών ενώ τα δύο φουσκωτά κινούνται περιμετρικά προσπαθώντας να εντοπίσουν από πού έρχονται τα πουλιά και μέσω VHF να ενημερώσουν τη χερσαία ομάδα για τις κατευθύνσεις που πρέπει να παρακολουθούν. Οι σχεδίες αποτελούν το καλύτερο σημείο για να καταγραφεί ο αριθμός των πουλιών μια αποικίας και για το λόγο αυτό οι ορνιθολόγοι θεωρούν τόσο σημαντική αυτή την ώρα.

Έχει νυχτώσει για τα καλά, το φεγγάρι δύει και αρχίζουν τα καλέσματα. Η απόκοσμη φωνή του μύχου σε κάνει να ανατριχιάζεις. Μέσα στην ήσυχη νύχτα ο Γιώργος, που έχει μείνει επάνω στο νησί για να ηχογραφήσει τις φωνές και να παρατηρήσει από κοντά τις συμπεριφορές, ακούγεται να λέει μέσα από τον ασύρματο: « Αυτές είναι οι σειρήνες που περιγράφονται στα ομηρικά έπη, αυτά τα πουλιά είναι που άκουγαν και οι αρχαίοι και σκιάζονταν τις νύχτες χωρίς φεγγάρι. Ανατριχιαστικά απόκοσμα καλέσματα… έρχονται από παντού πλέον»

Είναι περασμένες δώδεκα, έχουμε σβήσει τη μηχανή σε μικρή απόσταση από τα βράχια και απλά αφήνουμε το σκάφος να παρασύρεται. Ακούω τα καλέσματα των μύχων, τώρα κατακλύζουν το χώρο, εναλλάξ με το βουβό ήχο από το αντιμάμαλο κύμα που σκάει στα βράχια. Κοιτάζω το στερέωμα, σπάνια βλέπεις τόσα αστέρια. Η φωτορύπανση των πόλεων έχει στερήσει από τα μάτια μας αυτό το υπέροχο θέαμα, που σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Γαλαξίας σχηματίστηκε από την Ήρα, η οποία έχυσε γάλα στον ουρανό, όταν ανακάλυψε πως ο Δίας την ξεγέλασε και τάιζε τον νεαρό Ηρακλή.. Σε κάποια άλλη εκδοχή, ο Ερμής έβαλε στα κρυφά τον Ηρακλή στον Όλυμπο για να τραφεί από τα στήθη της Ήρας που κοιμόταν. Ο Ηρακλής δάγκωσε τη θηλή της Ήρας και το γάλα της εκτινάχθηκε στους ουρανούς σχηματίζοντας τον Γαλαξία.

Τις σκέψεις διακόπτει η φωνή του Γιώργου που μας καλεί από τον ασύρματο, να τον πάρουμε από τα βράχια. Κοιτάζω το ρολόι, είναι περασμένες δύο, κινούμαστε αργά και προσεκτικά, το σκοτάδι είναι πυκνό, η στεριά δεν φαίνεται, μονάχα ο δυνατός προβολέας κόβει τη νύχτα και ανοίγει δρόμο ανάμεσα στα βράχια. Μια λεπτή φιγούρα διακρίνεται πάνω σε ένα βράχο και μας υποδεικνύει το σημείο που πρέπει να προσεγγίσουμε.

Λίγα λεπτά αργότερα δύο μαύρες σιλουέτες τρέχουν ξυστά δίπλα στην ακτογραμμή της Γυάρου αφήνοντας αφρισμένα ίχνη ξωπίσω τους. Τα δύο φουσκωτά (Γιούρα του WWF και Κίναρος της ΕΟΕ) επιστρέφουν προς τον κόλπο των φυλακών όπου είναι η βάση της ομάδας.

Μια μεγάλη μέρα τελειώνει λίγες ώρες πριν ξεκινήσει η επόμενη. Ασφαλίζουμε τα φουσκωτά στο μικρό προβλήτα και γρήγορα χωνόμαστε στους υπνόσακους αναζητώντας λίγη σωματική ξεκούραση.

«Οι δυο μέρες κάτω από τα αστέρια» αποτελούν την πρώτη κοινή αποστολή της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας και του WWF Ελλάς. Η αποστολή κράτησε τρεις ημέρες και κατά τη διάρκεια των δύο βραδιών γίνονταν νυχτερινές παρατηρήσεις από το σούρουπο έως το ξημέρωμα, ενώ κατά τη διάρκεια της μέρας οι ερευνητές εντόπιζαν φωλιές μύχων πάνω στις απόκρημνες πλαγιές της Γυάρου. Με την κοινή αυτή προσπάθεια, εγκαινιάζεται μια νέα συνεργασία με επίκεντρο τη Γυάρο που θα συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια, αφού όπως φαίνεται το συγκεκριμένο νησί θα συνεχίσει να μας εκπλήσσει με τους σπάνιους κατοίκους του. Κατά τη διάρκεια της αποστολής εντοπίστηκαν και καταγράφηκαν σημαντικά στοιχεία σε σχέση με τα θαλασσοπούλια.

kalikatsou1

Ζευγάρι καλικατσού (Phalacrocorax aristotelis) πετάει κοντά στην ακτογραμμή της Γυάρου – Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Σπιζαετός (Hieraetus fasciatus) σκαρφαλωμένος σε απόκρυμνα βράχια της Γυάρου – Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

Στην αποστολή συμμετείχαν εκ μέρους της Ε.Ο.Ε.  οι : Δανάη Πορτόλου, Άγγελος Ευαγγελίδης, Κώστας Παπακωνσταντίνου (καπετάνιος).
Εκ μέρους του WWF Ελλάς έλαβαν μέρος οι: δρ. Γ. Κατσαδωράκης , Ελίνα Σαμαρά, Χρήστος Παπαδάς

Γυάρος: ένα «θανατονήσι» γεμάτο ζωή…

Στην πρώτη όψη το σώμα αντιδρά με ένα μούδιασμα. Έχεις ακούσει πολλά, έχεις διαβάσει ακόμη περισσότερα για αυτόν τον τόπο εξορίας που άλλοι ονόμασαν Νταχάου κι άλλοι «θανατονήσι». Στη Γυάρο, τα σημάδια της ιστορίας είναι βαθιά χαραγμένα και δεν μπορείς να τα παραβλέψεις.

Ακόμη σε περιμένουν, μέσα στα επιβλητικά  – όσο και τρομακτικά – κτίρια των φυλακών, παπούτσια κρατουμένων, αποτυπώματα μιας άλλης εποχής. Από την εποχή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, τα βυζαντινά χρόνια, μέχρι και το 1974, περιστασιακοί κάτοικοι του νησιού, κάποιες δεκάδες χιλιάδες ανθρώπων ανεπιθύμητων από καθεστώτα. Οι μόνιμοι άλλωστε είχαν φύγει πολύ νωρίτερα. Ο Λέσβιος φιλόσοφος Θεόφραστος, αποδίδει την ευθύνη στα ποντίκια, τα οποία σύμφωνα με αναφορά του από τον 3ο π.Χ. αιώνα, έδιωξαν τους ανθρώπους από το νησί.

Στο «θανατονήσι» όμως υπάρχουν μυστικά που δεν περιμένεις. Ένα νησί γεμάτο ζωή. Όχι σαν εκείνη την εξόριστη… Μια ζωή που περιμένει μάτια έτοιμα να την ανακαλύψουν, χέρια έτοιμα να την προστατέψουν. Μια φωλιά σπιζαετού (Hieraaetus fasciatus), μια αποικία – η μεγαλύτερη ίσως στο Αιγαίο – από απειλούμενα θαλασσοπούλια, τους μύχους (Puffinus yelkouan), κάπαρες γερά σκαρφαλωμένες στους απόκρημνους βράχους, αγριοκάτσικα, βλάστηση με τα δικά της χούγια, αφού ρίχνει τα φύλλα της το καλοκαίρι. Μα κυρίως, μικρές απρόσιτες παραλίες και σπηλιές, φιλόξενοι τόποι για ένα μοναδικό είδος, τη μεσογειακή φώκια Monachus monachus. Η Γυάρος, φιλοξενεί το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού!

Στις παραλίες της Γυάρου, ζει και αναπαράγεται ο σημαντικότερος πληθυσμός της Μεσογείου  Β.Παράβας/MOm

Στις παραλίες της Γυάρου, ζει και αναπαράγεται ο σημαντικότερος πληθυσμός της Μεσογείου Β.Παράβας/MOm

Ο περίπλους με την ομάδα πεδίου του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE, είναι μια πραγματική αποκάλυψη. Το Γιούρα, το φουσκωτό μας που βαφτίστηκε από την ντόπια προσφώνηση του νησιού, εναλλάσσει ταχύτητα ανάλογα με τα ερεθίσματα. Τα κιάλια ανά χείρας! Τέσσερις γερακίνες κόβουν κυκλικές βόλτες πάνω απ’ τα βράχια, ο Φούης, μια βραχονησίδα στα ΝΔ της Γυάρου, μπορεί να φιλοξενεί μέχρι και 100 φωλιές μαυροπετριτών, ο «ερημίτης» σπιζαετός μας κάνει την τιμή της εμφάνισής του και η φωλιά του προβάλλει, ισορροπώντας μεταξύ βράχου και θάμνου. Πάνω στο σκάφος ακούγεται το σχόλιο της ημέρας από τον φωτογράφο μας, τον Andrea: «εδώ είναι super market για τα πουλιά».

Όταν βρεθείς εκεί αντιλαμβάνεσαι γιατί ο τόπος αυτός αξίζει να προστατευτεί. Γιατί ο στόχος του ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE, η δημιουργία μιας θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής σε συνδιαχείριση και από κοινού με την τοπική κοινωνία, είναι σημαντικός. Γιατί η Γυάρος μπορεί να αποτελέσει έναν πυρήνα βιοποικιλότητας αλλά και έναν τροφοδότη ολόκληρης της θαλάσσιας περιοχής των βορείων Κυκλάδων σε αλιεύματα. Προστασία της βιοποικιλότητας και στήριξη της ανθρώπινης ανάπτυξης πάνε μαζί; Μια βόλτα με το Γιούρα και μια κουβέντα με τους ανθρώπους του προγράμματος μπορούν να πείσουν και τον πλέον δύσπιστο.

Στη Γυάρο δεν βρεθήκαμε απλώς για περιήγηση. Είχαμε ραντεβού και μάλιστα πολύ σημαντικό.  Ραντεβού εν πλω με τον Άγιο Γεώργιο, ένα καΐκι που έκρυβε πολλά περισσότερα μυστικά από όσα μπορεί κανείς να διακρίνει εξ αποστάσεως.

Προσεγγίσαμε από αριστερά, διατηρήσαμε πορεία σταθερή και δέσαμε καταμεσής της θάλασσας. Επιβιβαστήκαμε σε ένα καΐκι με εξοπλισμό που σε ξαφνιάζει. Η ομάδα του Εργαστηρίου Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφιας του Πανεπιστημίου της Πάτρας, βρίσκεται στο κατάστρωμα και μέσα στην καμπίνα.

Η ομάδα του Πανεπιστημίου Πατρών παρακολουθεί την καταγραφή του βυθού

Η ομάδα του Πανεπιστημίου Πατρών παρακολουθεί την καταγραφή του βυθού Α.Βοnetti/WWF Ελλάς

Η ομάδα του Πανεπιστημίου Πατρών παρακολουθεί την καταγραφή του βυθού Α.Βοnetti/WWF Ελλάς

Χαρτογραφεί και αναλύει τον πυθμένα της θαλάσσιας περιοχής γύρω από τη Γυάρο. Κάμερες, «αξονικοί τομογράφοι» του πυθμένα, υπολογιστές, εξοπλισμός κατάδυσης και πολλά άλλα. Ερευνητές, ίσως οι καλύτεροι στον τομέα τους, ακτινογραφούν τη θαλάσσια περιοχή και δηλώνουν προς το παρόν εντυπωσιασμένοι από τον βυθό της Γυάρου. Ένα νησί γεμάτο ζωή, μια θάλασσα που το περιβάλλει, ακόμη πιο ζωντανή.

Στόχος; Να έχουμε μια πλήρη και τεκμηριωμένη εικόνα τόσο του χερσαίου όσο και του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Μονάχα έτσι, οι προτάσεις που θα προκύψουν από τους εμπλεκόμενους στη δημιουργία της ΘΠΠ, θα είναι απολύτως αποτελεσματικές. Ήρθε η στιγμή που έπρεπε να αποβιβαστούμε, η ομάδα του Πανεπιστημίου Πάτρας θα συνέχιζε μέχρι τη δύση του ηλίου, ο καιρός τους το επέτρεπε και η αφοσίωση και ο ενθουσιασμός τους για τα ευρήματα της περιοχής δεν τους άφηναν άλλες επιλογές.

Εμείς θα συνεχίζαμε με προορισμό τη Σύρο. Μια μέρα έφτανε στο τέλος της. Η δύση του ήλιου στο Αιγαίο θα είναι για πάντα, όσες φορές κι αν την συναντήσεις, ένα αποστομωτικό θέαμα. Η καλύτερη ανταμοιβή για μια μέρα κουραστική όσο και γεμάτη. Είσοδος στη Σύρο, η Ερμούπολη προβάλει ονειρική και το Νεώριο επιβλητικό. Η θάλασσα έχει τον τρόπο της να σου κρατά τα μάτια λίγο πιο ανοιχτά. Ίσως για να μπορείς να δεις, στο μέλλον, ένα παλιό «θανατονήσι» να μετατρέπεται σε έναν παράδεισο ζωής για όλους μας.

Το πρόγραμμα ΚYKLAΔΕΣ LIFE «Ολοκληρωμένη προστασία της Μεσογειακής φώκιας  στις Βόρειες Κυκλάδες» (LIFE12 NAT/GR/000688) υποστηρίζεται και συγχρηματοδοτείται από τη χρηματοδοτική γραμμή LIFE Nature της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και από το Ίδρυμα Πρίγκηπα Αλβέρτου II του Μονακό. Yλοποιείται από το WWF Ελλάς, τη ΜΟm, το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου, την Αναπτυξιακή Εταιρεία Κυκλάδων, το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και το Ινστιτούτο Tethys.

Γυάρος, η ομηρική

Γυάρος , η Ομηρική

του Δρ. Γιώργου Κατσαδωράκη, βιολόγου ορνιθολόγου, ειδικού διαχείρισης και ερμηνείας περιβάλλοντος, συνεργάτη του WWF Ελλάς.

Εικόνα 1:

Είναι σχεδόν πρωί ακόμη. Έχω ξεκινήσει όμως την πορεία μου στη Γυάρο από τις 5 τα χαράματα οπότε μου φαίνεται πια μεσημέρι. Ο ήλιος έχει αρχίσει να καίει πραγματικά. Με κατεύθυνση το διάσελο ανάμεσα στις δυο ψηλότερες κορφές του νησιού, Προφήτη Ηλία και Σκοτωμένο (ονομασία κι αυτή!) περπατώ από τη βόρεια μεριά του νησιού, ενώ μπροστά μου μια τριάδα από τα πρόβατα που βόσκουν ελεύθερα στο νησί βιάζονται να με αφήσουν πίσω τρομαγμένα. Φτάνω στο διάσελο και αντικρύζω την ανατολική μεριά της Γυάρου. Συνεχίζω την κατηφόρα μου προς τον όρμο των φυλακών ανάμεσα σε αστοιβές και ανθισμένα θυμάρια. Ξάφνου γυρνώ το βλέμμα μου αριστερά και αντικρύζω το κτίριο αυτό.

photo_blog

Στη σκιά του ξεκουράζονται τρία τραγιά με στριφτά κέρατα που μόλις με βλέπουν τρομάζουν και ροβολάνε προς τα πέρα. Αυθόρμητα, χωρίς προσπάθεια εγκεφαλική, πλημμυρίζομαι από την ιδέα ότι η ίδια ακριβώς εικόνα χωρίς καμιά, μα καμιά αλλαγή θα μπορούσε να υπάρχει και στην εποχή του Ομήρου. Πέτρινο μαντρί από ξερολιθιά, χωρίς πορτόφυλλα και παραθύρια, με στέγη από κορμούς δέντρων, αστοιβές, φύκια και χώμα.

Εικόνα 2:

«στη Γυάρο οι φώκιες έχουν αρχίσει πάλι και βγαίνουν έξω στις παραλίες και κοιμούνται, όπως τα παλιά χρόνια και θηλάζουν τα φωκάκια»

Ποτέ δε θα ξεχάσω τη συγκίνηση που με πλημμύρισε όταν άκουσα από το συνάδελφο της ΜΟm βιολόγο και ειδικό στις Μεσογειακές φώκιες, Πάνο Δενδρινό τη φράση αυτή. Ο Όμηρος μου ήρθε αμέσως στο μυαλό. Δεκάδες αιώνες έχουν περάσει που οι φώκιες κυνηγημένες από τους νησιώτες και τους ναυτικούς για το λίπος τους και το κρέας τους κυρίως, αναγκάστηκαν να καταφύγουν στις σκοτεινές και υγρές παραθαλάσσιες σπηλιές των ακτών για να γεννήσουν τα μωρά τους, να τα θηλάσουν και να ξεκουραστούν με ασφάλεια. Και  σήμερα στον 21ο αιώνα ανακαλύπτουμε ότι στο έρημο και απομονωμένο αυτό νησί της Γυάρου, που οι φώκιες γεννούν ακόμη στις δεκάδες θαλάσσιες σπηλιές του, άρχισαν να νοιώθουν ασφάλεια από τον άνθρωπο και να βγαίνουν να κοιμούνται στις παραλίες τους! Μια, δυο και τρείς φώκιες έχουν παρατηρηθεί, όπως τον παλιό, καλό, ομηρικό καιρό. Τα λόγια του Ομήρου μου ήρθαν αβίαστα στο μυαλό:

ἦμος δ᾿ ἠέλιος μέσον οὐρανὸν ἀμφιβεβήκῃ, τῆμος ἄρ᾿ ἐξ ἁλὸς εἶσι γέρων ἅλιος νημερτὴς πνοιῇ ὕπο Ζεφύροιο μελαίνῃ φρικὶ καλυφθείς, ἐκ δ᾿ ἐλθὼν κοιμᾶται ὑπὸ σπέσσι γλαφυροῖσιν:ἀμφὶ δέ μιν φῶκαι νέποδες καλῆς ἁλοσύδνης ἁθρόαι εὕδουσιν, πολιῆς ἁλὸς ἐξαναδῦσαι, πικρὸν ἀποπνείουσαι ἁλὸς πολυβενθέος ὀδμήν.

κάθε φορά που τα μεσούρανα πατήσει ο γήλιος, βγαίνει ο αλάθευτος θαλασσογέροντας απ᾿ το γιαλό, κρυμμένος, στο μαύρο ανάτριχο της θάλασσας, που ο Ζέφυρος σηκώνει, και σε βαθιές κοιμάται βγαίνοντας σπηλιές και πλήθος φώκιες, οι θυγατέρες της πεντάμορφης Θαλασσοκόρης, βγαίνουν απ᾿ το ψαρί γιαλό και γύρα του κοιμούνται αραδιασμένες, και μυρωδιά από τον πολύβαθο γιαλό πικρή αναδίνουν.

Εικόνα 3:

Ο ήλιος μόλις έδυσε. Το φως σβήνει γλυκά αλλά γρήγορα. Στέκω μόνος, στη βόρεια πλευρά της Γυάρου. Πριν από μια ώρα πήδηξα έξω από το φουσκωτό μας, τα «Γιούρα», και ζαλωμένος κιάλια, τηλεσκόπια, φωτογραφικές μηχανές και νερό, αγκομάχησα ν’ ανέβω στην απότομη πλαγιά, πολλά μέτρα πάνω από τη θάλασσα, ανάμεσα σε βράχια, σαύρες, πέτρες, θυμάρι κι αστοιβή, πλαγιά που βουτάει με μεγάλη κλίση στη θάλασσα 300 μέτρα κάτω από μένα. Η θάλασσα δεν είναι αγριεμένη αλλά το κύμα, βουβό, σκάει με υποχθόνιο πάταγο στα βράχια δημιουργώντας ένα συνεχές βουητό, που όσο πιο ψηλά ανεβαίνεις τόσο πιο πολύ σβήνει. Αλλά υπάρχει. Ο βράχος αναδίδει τη ζέστη που μάζεψε όλη τη μέρα, αλλά το ελαφρύ αεράκι έχει κάτι από τη δροσιά και τη διαφάνεια του Αιγαίου, ανακατεμένη με την ευωδιά του θυμαριού. Η νύχτα έχει πέσει, αλλά έχει φεγγάρι. Το μισοφέγγαρο βουτάει αργά κι αυτό στη δύση του και στέλνει το γλυκό του φως ασημώνοντας τα κύματα. Εμφανίζονται απέναντι μακριά στον ορίζοντα τα φώτα της Τήνου, της Άνδρου, της Εύβοιας, της Τζιάς.

Η αποστολή μου: να μετρήσω, σε συνεργασία με τους συναδέλφους από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία, τους μύχους που θα έρχονται πετώντας, μόλις το σκοτάδι γίνει βαθύ για να μπουν στις φωλιές τους και να ταίσουν τα μικρά τους. Πώς θα τους μετρήσω μέσα στο σκοτάδι; Από τις φωνές τους! Συνεχώς καλούν οι γονείς που έρχονται συνεχώς καλούν τα μικρά από το βάθος της φωλιάς για να τα εντοπίσουν οι γονείς.

Για ώρες επικρατεί απόλυτη σιωπή. Ξαφνικά μέσα στο μαύρο σκοτάδι, αντηχεί δίπλα μου μια ανατριχιαστική απόκοσμη κραυγή. Μετά κι άλλη, κι άλλη. Αν και το περιμένω, οι τρίχες του κορμιού μου ανασηκώνονται. Μοιάζουν πολύ με κραυγές τσακαλιών, με κλάματα μωρών, με ρόγχους ετοιμοθάνατων, με τσιρίδες γυναικών. Σε λίγο ο αέρας αρχίζει να γεμίζει με τέτοιες κραυγές. Από κάτω από τη γη και μέχρι πάνω στον αέρα, από παντού ακούγονται οι απόκοσμες αυτές κραυγές. Εγώ ξέρω ότι είναι οι μύχοι. Η ανατριχίλα όμως είναι τέτοια που οι σκέψεις μου αμέσως πετάνε στα έπη του Ομήρου. Αβίαστα μου’ ρχονται στο μυαλό οι Άρπυιες και οι Σειρήνες, τα μυθικά πλάσματα με σώμα πουλιού και κεφάλι γυναίκας ή παιδιού, που με τις μαυλιστικές και ταυτόχρονα φοβιστικές κραυγές τους εξωθούσαν τους ναυτικούς και τους νησιώτες να τσακίζουν τα πλοία τους στα βράχια ή να φεύγουν τρομαγμένοι και κυνηγημένοι, προκαλώντας τους μυριάδες δεινά.

Ηχητικό ντοκουμέντο: https://soundcloud.com/wwf-greece/o85bsetakob1

Τώρα είναι η ώρα που νοιώθω στο πετσί μου την κρυμμένη αλήθεια των μύθων. Αυτά τα μυστηριώδη πουλιά, αυτές οι αόρατες φωνές που κάθε άλλο από πουλιών μοιάζουν, αυτές οι υποχθόνιες εγγαστρίμυθες κραυγές που σε περιτρυγυρίζουν χωρίς να βλέπεις ποιος τις βγάζει, είναι το δίχως άλλο οι Άρπυιες και οι Σειρήνες. Και ζουν δίπλα μας. Τη σκοτεινή νύχτα, στη Γυάρο και σε πολλά άλλα νησιά, επαναλαμβάνεται η ίδια πανάρχαια ιστορία. Όπως ακριβώς την περιγράφει ο Όμηρος. Και παρακάτω ,το κύμα βουβό σκάει στα μυτερά βράχια.

Ο Δρ. Γ. Κατσαδωράκης βρέθηκε στη Γυάρο στο πλαίσιο των προπαρασκευαστικών ερευνών του ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE που υλοποιούνται στο νησί.

Δείτε περισσότερα για τη φώκια εδώ:

Δείτε περισσότερα για τους μύχους εδώ:

2η Αποστολή Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης στη Γυάρο!

Το καλοκάιρι ξεκίνησε επίσημα και οι τουρίστες έχουν αρχίσει να συρρέουν στα νησιά.  Στην ακατοίκητη Γυάρο όμως τα πράγματα παραμένουν ήρεμα και γαλήνια, ούτε που φυσάει, επικρατεί παγκόσμια μπουνάτσα, ευτυχές  γεγονός για την περιοχή όπου συνήθως οι άνεμοι είναι έντονοι!   Ώσπου ξαφνικά καταφτάνει το σκάφος με την ομάδα των ερευνητών του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Κρήτης που θα ξεχυθούν στο νησί για τις προγραμματισμένες δειγματοληψίες που γίνονται στο πλαίσιο των προπαρασκευαστικών δράσεων του ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE.  Στην πρώτη αποστολή του Μουσείου οι ερευνητές είχαν συλλέξει δείγματα πανίδας και είχαν αφήσει παγίδες για να τις συλλέξουν στην επόμενη αποστολή.

Συλλογή Παγίδας  WWF Ελλάς/ Andrea Bonetti

Συλλογή Παγίδας WWF Ελλάς/ Andrea Bonetti

Αυτή η ώρα επιτέλους ήρθε. Αρχίσαμε τον περίπατό μας στο νησί, συλλέγοντας παγίδες και ψάχνοντας να ανακαλύψουμε τα μυστικά του νησιού. Κατά τη διάρκεια της πρώτης μέρας ερευνών κάτω από μια πέτρα, ο ερευνητής του Μουσείου βρήκε αυγά του μαύρου φιδιού της Γυάρου  Hierophys viridiflavus! Έτσι, την επόμενη μέρα, πήγαμε όλοι μαζί να τα δούμε από κοντά και να φωτογραφίσουμε. Ποιός θα το περίμενε όμως, ότι στη θέση των αυγών βρισκόταν ένα μαύρο φίδι με φουσκωμένη κοιλιά!

 Hierophys viridiflavus με γεμάτο στομάχι από αυγά φιδιού του ιδίου είδους/ WWF Ελλάς/ Andrea Bonetti

Hierophys viridiflavus με γεμάτο στομάχι από αυγά φιδιού του ιδίου είδους/ WWF Ελλάς/ Andrea Bonetti

Από την πρώτη μας επίσκεψη στο νησί, ήταν εμφανές ότι τα κατσίκια και τα κουνέλια έχουν αναπτύξει μεγάλους πληθυσμούς. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι υπάρχει μεγάλη υπερβόσκηση από τα κατσίκια, σε σημείο που ένας μικρός ελαιώνας, έχει μετατραπεί σε πυγμαίο ελαιώνα!  Τα μικρά “θαμνάκια¨πίσω από αυτή την πυγμαία ελιά, είναι στη πραγματικότητα ελαιόδεντρα που δεν είχαν την ευκαιρία να αναπτυχθούν εξαιτίας της ακατάπαυστης όρεξης των κατσικιών.

Αποτέλεσμα υπερβόσκησης στον ελαιώνα! /WWF Ελλάς Andrea Bonetti

Αποτέλεσμα υπερβόσκησης στον ελαιώνα! /WWF Ελλάς Andrea Bonetti

Όπως και σε κάθε τόπο έτσι και στη Γυάρο, υπάρχουν διαφορετικά μικροκλίματα κάτι που φαίνεται ξεκάθαρα από την κατάσταση των θυμαριών!  Σε μέρη που το έδαφος έχει κάποια κατακράτηση υγρασίας, τα θυμάρια δεν είχαν ανθήσει, σε αντίθεση με τα πιο ξηρά μέρη, τα οποία είχαν μετατραπεί σε μωβ πανδαισίες!

Μωβ λόφος, από τα ανθισμένα θυμάρια/WWF Ελλάς Andrea Bonetti

Μωβ λόφος, από τα ανθισμένα θυμάρια/WWF Ελλάς Andrea Bonetti

Εκτός από τις δειγματοληψίες που πραγματοποιήθηκαν για τα χερσαία οικοσυστήματα, ξεκίνησαν και οι ορνιθολογικές παρατηρήσεις.  Το πρώτο βήμα ήταν ο περίπλους της Γυάρου και οι οπτικές καταγραφές των πτηνών που συχνάζουν σε αυτή. Τη χωρίσαμε σε 17 τομείς και μετρήθηκαν τα είδη ανά τομέα.  Ανεξάρτητα μετρήθηκαν το Γλαρονήσι και το Φούι, δύο νησάκια δίπλα στη Γυάρο.  Η μελέτη των πτηνών δεν είναι εύκολο θέμα, καθώς πολλά μεταναστευτικά είδη παρατηρούνται υπό συγκεκριμένες εποχικές και καιρικές συνθήκες. Γι’ αυτό το λόγο, οι ερευνητές σε αυτήν την επίσκεψη, πήραν μια πρώτη ιδέα για το πως να σχεδιάσουν τις επόμενες δειγματοληψίες.

Περίπλους της Γυάρου για τη καταγραφή της ορνιθοπανίδας. /WWF Ελλάς  Andrea Bonetti

Περίπλους της Γυάρου για τη καταγραφή της ορνιθοπανίδας. /WWF Ελλάς Andrea Bonetti

Αυτό που μου έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση σε αυτή την αποστολή, ήταν η μεγάλη αντίθεση χρωμάτων του νησιού, εξαιτίας της εναλλαγής των εποχών. Το χειμώνα είχαμε συναντήσει ένα έντονα πράσινο, παραθαλάσσιο τοπίο.  Τώρα όμως που ο καιρός ζέστανε, θάμνοι όπως ο Euphorbia dendroides, ή αλλιώς φλόμος, είχαν ρίξει τα φύλλα τους, μετατρέποντας το τοπίο από έντονο πράσινο σε ένα ήπιο κόκκινο/προτοκαλί. Κάτι δηλαδή που παρατηρούμε στα δάση το φθινώπορο, στη Γυάρο συμβαίνει το καλοκαίρι! Με αυτό τον τρόπο αυτό το πανέμορφο φυτό προσαρμόστηκε για να μπορέσει να επιβιώσει την εντατική ξηρασία του καλοκαιριού.  Αυτός ο φυλλοβόλος θάμνος περιέχει τοξικές ουσίες και χρησιμοποιούνταν από τα αρχαία χρόνια για τις θεραπευτικές του ιδιότητες.

Euphorbia dendroides το καλοκαίρι/WWF Ελλάς Andrea Bonetti

Euphorbia dendroides το καλοκαίρι/WWF Ελλάς Andrea Bonetti

Euphorbia dendroides το χειμώνα /WWF Ελλάς Ελίνα Σαμαρά

Euphorbia dendroides το χειμώνα /WWF Ελλάς Ελίνα Σαμαρά

Μετά από δύο ολόκληρες μέρες οδοιπορίας κάτω από τον καυτό ήλιο στο αφιλόξενο περιβάλλον της Γυάρου, είμαστε έτοιμοι προς αναχώρηση.  Τα αποτελέσματα των ερευνών θα αργήσουν λίγο ακόμα, καθώς η δουλειά εργαστηρίου πέρνει χρόνο και φυσικά οι επιτόπιες έρευνες στο νησί, δεν έχουν τελειώσει.  Κάθε επίσκεψη στο νησί μας προσφέρει περισσότερες γνώσεις και εμπειρίες.  Όλα τα στοιχεία που συλλέγονται είναι απαραίτητα για τη σύνταξη ειδικών περιβαλλοντικών μελετών, στο πλαίσιο του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE.

Ευχαριστούμε τους ερευνητές του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, τον Γιώργο Κατσαδωράκη και φυσικά τον Καπετάνιο Νίκο Πρίντεζη “Πέρλα” για την άψογη συνεργασία και τον πλούτο γνώσεων που μοιράστηκαν μαζί μας.

Εις το επανιδείν και η περιπέτεια συνεχίζεται!

Και η περιπέτεια συνεχίζεται!/WWF Ελλάς Andrea Bonetti

Και η περιπέτεια συνεχίζεται!/WWF Ελλάς Andrea Bonetti

 

 

 

Μία…εκρηκτική αποστολή!

 

 

Η περιπετειώδης ιστορία της Γυάρου, κρύβει πολλά μυστικά που δημιουργούν μία απόκοσμη ατμόσφαιρα στους λιγοστούς μα τυχερούς επισκέπτες της. Οι φήμες για άσκαστα βλήματα από την περίοδο που μέρος του νησιού ήταν πεδίο βολής του Πολεμικού Ναυτικού, δενμπορούσαν να αγνοηθούν. Αρκετές από τις δράσεις του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE άλλωστε απαιτούν την ασφαλή προσέλευση των ερευνητών και της ομάδας πεδίου στη Γυάρο, οπότε το WWF Ελλάς για λόγους ασφαλείας του προσωπικού προχώρησε στις διαδικασίες έρευνας και εκκαθάρισης συγκεκριμένων μονοπατιών και σημείων ενδιαφέροντος.

Προς την κορυφή Προφ. Ηλίας, Γυάρος. WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Προς την κορυφή Προφ. Ηλίας, Γυάρος. WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Η διαδικασία έρευνας και εκκαθάρισης στην περιοχή από άσκαστα πυρομαχικά χωρίστηκε σε δύο φάσεις. Η πρώτη φάση πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο.  Η δεύτερη φάση περιελάμβανε την πλήρη εκκαθάριση συγκεκριμένων περιοχών που θα χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες του προγράμματος. Για την δύσκολη αυτή εργασία το WWF Ελλάς απευθύνθηκε στην ειδική μονάδα του Ελληνικού Στρατού, το Τάγμα Εκκαθάρισης Ναρκοπεδίων Ξηράς-ΤΕΝΞ. Μια πολύπλοκη δράση που απαιτούσε τον συντονισμό των ανθρώπων του WWF Ελλάς, της ομάδας τουΤΕΝΞ, του Καπετάνιου, του γενικού Ιατρού που μας συνόδευσε, και φυσικά του καιρού!

 

Τελευταίες λεπτομέρειες του σχεδιασμού της αποστολής εν πλω!!  WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Τελευταίες λεπτομέρειες του σχεδιασμού της αποστολής εν πλω!! WWF Ελλάς/Andrea Bonetti



Χαράματα λοιπόν της προτελευταίας μέρας του Απριλίου, η ομάδα με όλο τον στρατιωτικό, φωτογραφικό και ιατρικό εξοπλισμό ξεκινάει για τη Γυάρο, με καθαρό ουρανό και μέτριο κυματισμό. Οι άνθρωποι του ΤΕΝΞ, που από την πρώτη αποστολή μας είχαν εντυπωσιάσει με τον επαγγελματισμό τους αλλά και την προσαρμοστικότητά τους στο βουνό και στη θάλασσα και αυτή τη φορά μας άφησαν άφωνους! Η διαδικασία έρευνας και εκκαθάρισης έγινε άρτια μεθοδικά και με ταχύτητα.

 Στέλεχος του ΤΕΝΞ κατά τη διαδικασία έρευνας στην κορυφή Προφήτης Ηλίας.  WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Στέλεχος του ΤΕΝΞ κατά τη διαδικασία έρευνας στην κορυφή Προφήτης Ηλίας. WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Η αγωνία κορυφώθηκε τη δεύτερη μέρα της αποστολής, όταν τα στελέχη του ΤΕΝΞ εξουδετέρωσαν με ελεγχόμενη έκρηξη ένα άσκαστο βλήμα που βρέθηκε την πρώτη μέρα στα 350μ υψόμετρο, τηρώντας όχι μόνο τους προβλεπόμενους κανόνες ασφαλείας, αλλά και χωρίς να χάνουν τη θετική τους διάθεση.

Αναγνώριση του ύποπτου πυρομαχικού πριν την εξουδετέρωση του!!  WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Αναγνώριση του ύποπτου πυρομαχικού πριν την εξουδετέρωση του!! WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Αυτό το διήμερο στο νησί και η δουλειά εκκαθάρισης που πραγματοποιήθηκε, μας δημιουργεί μεγαλύτερο αίσθημα ασφάλειας και γνώσης για όλες τις επόμενες αποστολές στη Γυάρο. Ανυπομονούμε να ξανάπαμε σύντομα και να σας μεταφέρουμε τις εμπειρίες και τις δράσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη!
Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον Θανάση Κρίνο, παθολόγο, που μας πρόσεχε την πρώτη μέρα της αποστολής, ανεβαίνοντας στη κορυφή της Γυάρου και τον Αντώνη Ρούσο, επίσης παθολόγο που μας πρόσεχε τη δεύτερη μέρα. Τον καπετάνιο Νίκο Πρίντεζη και την «Πέρλα» το σκάφος του για την ασφαλή μετάβαση, τον Ηλία Τζηρίτη για την πολύτιμη βοήθειά του, τον Andrea Bonetti για τις υπέροχες φωτογραφίες καθώς και ένα μεγάλο ευχαριστώ οφείλουμε στα στελέχη του ΤΕΝΞ, Νίκο, Πέτρο,Παντελή, Θωμά και Στράτο, καθώς και τη Διοίκηση του ΤΕΝΞ για την άψογη και επιτυχή συνεργασία. Πάντα με ασφάλεια!!