Ένας χρόνος δουλειάς με τον Κίκο: σύμμαχοι ενάντια στις φόλες

Αν κάποιος με ρωτήσει πώς άλλαξε η ζώη μου το τελευταίο χρόνο, η απάντηση είναι απλή. Έχω αποκτήσει έναν φίλο που έχει ακριβώς τα ίδια ενδιαφέροντα με μένα: μας αρέσουν οι μακρινές βόλτες στη φύση και η παρακολούθηση της χλωρίδας και της πανίδας. (Από όλα τα ζώα, ο φίλος μου τρελαίνεται ειδικά να παρατηρεί την κίνηση της χελώνας.) Και βέβαια, είμαστε και οι δυο ενθουσιασμένοι με την κοινή δουλειά μας. Ναι, είμαστε συνάδελφοι με τον Κίκο, τον νέο τετράποδο φίλο μου!

© Guy Shorock / RSPB

© Guy Shorock / RSPB

Στη δουλειά μας στόχος μας είναι να σώσουμε σπάνια άγρια ζώα -συχνά βέβαια βοηθάμε και κατοικίδια- ψάχνοντας για δηλητηριασμένα δολώματα στην ύπαιθρο. Δουλεύουμε για τον έλεγχο και έγκαιρο καθαρισμό της υπαίθρου από τις φόλες και τα δηλητηριασμένα ζώα που μπορούν να προκαλέσουν επιπλέον δηλητηριάσεις.

Όταν ψάχνουμε για το δόλωμα, λειτουργούμε με ένα περιέργο τρόπο: κινούμαστε στο χώρο σαν «μόριο», εγώ ο «πυρήνας» και ο Κίκο το «άτομο» που περιστρέφεται γύρω μου. Ποτέ δε φεύγει μακριά μου. Οργώνουμε έτσι μεγάλες περιοχές για να βρούμε την κρυφή πηγή της δηλητηρίασης.

Τα δηλητηριασμένα δολώματα είναι κύρια απειλή και αιτία θανάτου του Ασπροπάρη και άλλων γυπών, όπως ο Μαυρόγυπας και το Όρνιο. Στην Ελλάδα ο πληθυσμός του απειλούμενου με εξαφάνιση Ασπροπάρη έχει πια απομείνει μόνο στη Θράκη, που είμαστε εμείς με τον Κίκο, και στην Κεντρική Ελλάδα, όπου υπάρχει άλλη μια ομάδα ανίχνευσης δηλητηριασμένων δολωμάτων από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία.

© Pau (2015)

Ο φαύλος κύκλος της δηλητηρίασης. © Pau (2015)

Παρόλο που κι ο Κίκο κι εγώ λατρεύουμε αυτό που κάνουμε, θα ευχόμασταν να μην είχαμε πολλή δουλειά… Δυστυχώς όμως, η πραγματικότητα δείχνει ότι η παράνομη χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων συνεχίζει να αποτελεί μεγάλη απειλή για τα άγρια ζώα.

Μόνο το 2014, συνολικά στις δυο περιοχές που ακόμα υπάρχει ο Ασπροπάρης βρέθηκαν 26 νεκρά ζώα που ταυτοποιήθηκαν ως δηλητηριασμένα. Τα πιο κοινά είδη που βρέθηκαν νεκρά ήταν σκυλιά (τσοπανόσκυλα ή/και κυνηγόσκυλα) και αλεπούδες. Σε ορισμένα περιστατικά, εντοπίστηκαν και τα δηλητηριασμένα δολώματα, που στις περισσότερες περιπτώσεις ήταν ένα κομμάτι κρέας εμποτισμένο με δηλητήριο. Οι κύριοι λόγοι χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων πιθανότατα ήταν η εξόντωση αλεπούς ή λύκου, εξόντωση αδέσποτων σκύλων ή και προσωπικές αντιδικίες μεταξύ βοσκών ή και κυνηγών. Από τα πρώτα τοξικολογικά αποτελέσματα που στείλαμε στα εργαστήρια για ανάλυση, έχουν αναγνωριστεί τρεις δραστικές ουσίες: το Εndosulfan, το Carbofuran και το Methomyl. Τα δυο πρώτα είναι πανίσχυρα φυτοφάρμακα-δηλητήρια, απαγορευμένα στην Ελλάδα. Το Endosulfan έχει απαγορευτεί παγκοσμίως, γιατί ενοχοποείται για τραγικές επιπτώσεις και μεταλλάξεις στον άνθρωπο.

© Guy Shorock / RSPB

© Guy Shorock / RSPB

Με τον Κίκο, είμαστε περήφανοι που παιρνούμε μέρος σε μια τόσο πρωτοποριακή δράση πρόληψης, που συμβάλει στην ανάδειξη της έκτασης της παράνομης χρήσης των δηλητηριασμένων δολωμάτων στην Ελλάδα. Ακόμα κι αν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα τόσο άσχημο έγκλημα ενάντια στη φύση, κάθε αποστολή μας δίνει κουράγιο: είμαστε σίγουροι ότι έχουμε σώσει πολλά ζώα-καθαριστές της φύσης, όπως οι γύπες, και έχουμε σταματήσει το θανατηφόρο κύκλο από το να απλωθεί κι άλλο, πολλές φορές κοντά στις περιοχές του Ασπροπάρη.

Για να μάθετε περισσότερα για τις δύο ομάδες ανίχνευσης στη Θράκη και την Κεντρική Ελλάδα, δείτε την αναφορά της δράσης για το 2014.

Αυτή η δράση της ομάδας ανίχνευσης αποτελεί μέρος του προγράμματος LIFE10 NAT/BG/000152, με τίτλο “Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) στη Βουλγαρία και την Ελλάδα το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία των: Ορνιθολογική Εταιρεία της Βουλγαρίας (Bulgarian Societyfor the Protection of Birds–BSPB), Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και Ορνιθολογική Εταιρεία της Μεγάλης Βρετανίας (Royal Society for the Protection of Birds–RSPB). Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη.

Advertisements

Φόλες στην καρδιά του Κομψάτου

Image

Βαθιά στη χαράδρα του ποταμού Κομψάτου πίσω από τα Θρακικά Μετέωρα καταγράφτηκε πριν λίγες ημέρες ένα πολύ σοβαρό περιστατικό δηλητηριασμένων δολωμάτων. Σε πολύ μικρή απόσταση από τη φωλιά του μοναδικού ζευγαριού ασπροπάρη της κοιλάδας του Κομψάτου και ένα από τα 5 εναπομείναντα ζευγάρια της Θράκης σύμφωνα με τα στοιχεία της φετινής χρονιάς, εντοπίστηκαν 11 δηλητηριασμένα ζώα.

κυνηγόσκυλο2_0591small

Ο εκπαιδευμένος σκύλος Κίκο δίπλα από δηλητηριασμένο κυνηγόσκυλο

Τη Δευτέρα 13 Ιουλίου η ομάδα ανίχνευσης δηλητηριασμένων δολωμάτων βρέθηκε σε βαθιά χαράδρα κάτω από το Ταγγαίο σε περιοχή με το τοπωνύμιο «Γιδότοπος» μαζί με έναν δασοφύλακα από το Δασονομείο Ιάσμου και τον κτηνοτρόφο που είχε χάσει πολλά σκυλιά. Ο Κίκο, ο εκπαιδευμένος σκύλος μας, εντόπισε 7 τσοπανόσκυλα που τα αναγνώρισε ο κτηνοτρόφος ως δικά του, 2 κυνηγόσκυλα, 1 αλεπού και 1 λύκο. Η συνολική εικόνα τραγική. Άλλα ζώα κρεμασμένα σε κλαδιά δίπλα στην όχθη του ποταμού, άλλα μισο-δαγκωμένα και άλλα ολοσχερώς φαγωμένα. Όλα τα ζώα ήταν σε προχωρημένη σήψη και δεν συλλέχθηκαν για τοξικολογικές αναλύσεις. Θάφτηκαν επιτόπου και καλύφθηκαν με πέτρες. Σε ένα από τα σκυλιά εντοπίστηκαν και κουτσουλιές από πουλιά δίπλα του.

Στη καρδιά της Ζώνης Ειδικής Προστασίας του Κομψάτου (GR1130012) κάποιοι ασυνείδητοι χρησιμοποίησαν φόλες αψηφώντας τις επιπτώσεις. Η περιοχή δεν είναι σημαντική μόνον για τον ασπροπάρη, αλλά και για τα άλλα δυο είδη γυπών, όρνιο και μαυρόγυπα. Ένα ζευγάρι όρνιων φωλιάζει κάθε χρόνο στα Θρακικά Μετέωρα, ενώ αρκετοί μαυρόγυπες επισκέπτονται την περιοχή για τροφοληψία μιας και διατηρεί πολλά κτηνοτροφικά ζώα. Χαμηλότερα στη κοιλάδα φωλιάζει ένα ζευγάρι Θαλασσαετού, ενώ και άλλα είδη αετών ευκαιριακά πτωματοφάγων φωλιάζουν στην περιοχή, όπως ο Χρυσαετός, κλπ.

Στο χάρτη φαίνονται οι θέσεις των νεκρών ζώων. Στο σημείο με τα δηλητηριασμένα δολώματα ο Κίκο εντόπισε κόκκαλα, πιθανώς με φάρμακο, που στάλθηκαν για τοξικολογική ανάλυση στο Τμήμα Κτηνιατρικής Νομού Ροδόπης.

δολώματα_130715Όλα τα ευρήματα κατά μήκος του ποταμού Κομψάτου

Από όσα μπορέσαμε να μάθουμε πιθανή αιτία για τις φόλες ήταν η θανάτωση των σκυλιών του κτηνοτρόφου, αλλά αυτό θα διερευνηθεί μετά τη μήνυση που ο κτηνοτρόφος κατέθεσε στο Δασονομείο Ιάσμου.

Αυτό το περιστατικό είναι το πιο εκτεταμένο και σοβαρότερο περιστατικό που έχουμε καταγράψει στην περιοχή της Θράκης τα τελευταία 2 χρόνια. Αρκετοί βοσκοί έχουν παραπονεθεί ότι χάνουν τσοπανόσκυλα κάθε χρόνο στην ορεινή περιοχή της Θράκης από φόλες και αυτό το περιστατικό έρχεται να επιβεβαιώσει τις πληροφορίες τους.

Πέραν των επιπτώσεων τέτοιων περιστατικών στην άγρια ζωή και στα ζώα εργασίας, πρέπει να αναλογιστούμε και τις σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, καθώς τα ζώα που πεθαίνουν δίπλα στο ποτάμι μολύνουν το νερό με τοξικές ουσίες.

Λύκος_0587smallΣτην όχθη του ποταμού ο δηλητηριασμένος λύκος

Σήμερα η συνεργάτης μας Elzbieta Kret επισκέφθηκε στην περιοχή των Θρακικών Μετεώρων και ευτυχώς επιβεβαίωσε ότι το μοναδικό ζευγάρι του ασπροπάρη είναι ζωντανό!

Η δράση της ομάδας ανίχνευσης αποτελεί μέρος του προγράμματος LIFE10 NAT/BG/000152, με τίτλο “Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) στη Βουλγαρία και την Ελλάδα το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία των: Ορνιθολογική Εταιρεία της Βουλγαρίας (Bulgarian Societyfor the Protection of Birds–BSPB), Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και Ορνιθολογική Εταιρεία της Μεγάλης Βρετανίας (Royal Society for the Protection of Birds–RSPB). Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη.

Η καρδιά του Ασπροπάρη χτύπησε για μια μέρα στις Σάπες

Παρασκευή 5 Ιουνίου – Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος: Το Διαπολιτιστικό Δημοτικό Σχολείο Σαπών εξοπλίζεται με τα απαραίτητα και εξορμά για ακόμα μια φορά στους δρόμους της πόλης για να φωνάξει υπέρ του Ασπροπάρη.

Μάσκες στα πρόσωπα, πλακάτ ψηλά στον ουρανό, ενημερωτικά φυλλάδια στα χέρια, 60 μαθητές πορεία με το πανό «Σεβασμός στα ζώα και τη φύση» στην κορυφή και φωνές στη διαπασών.

Ημέρα λαϊκής αγοράς και οι δρόμοι της πόλης είναι γεμάτοι με κόσμο. Ανάμεσα στους πάγκους με τα λαχανικά και τα φρούτα ελίσσονται οι πρεσβευτές του μοναδικού αυτού απειλούμενου είδους για να αφυπνίσουν τους συμπολίτες τους για ένα από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει: τα δηλητηριασμένα δολώματα!

Η πορεία τερματίζει στην πλατεία του Δημαρχείου, όπου τα συνθήματα των μαθητών δίνουν τη θέση τους στη σιωπηλή διαμαρτυρία. Το σύνθημα της ημέρας «οι φόλες σπέρνουν θάνατο γι’ αυτό δεν είναι λύση, σεβασμός στα ζώα και στη φύση» έγινε τραγούδι στα χείλη όλων μας!

Εικόνα 1. Στους δρόμους των Σαπών

Εικόνα 1. Στους δρόμους των Σαπών

Εικόνα 2. Το πανό στην κορυφή

Εικόνα 2. Το πανό στην κορυφή

Εικόνα 3. Στη λαϊκή αγορά της πόλης

Εικόνα 3. Στη λαϊκή αγορά της πόλης

Εικόνα 4. Πλακάτ υπέρ των ζώων (άγριων, αδέσποτων, συντροφιάς) & ενάντια στις φόλες

Εικόνα 4. Πλακάτ υπέρ των ζώων (άγριων, αδέσποτων, συντροφιάς) & ενάντια στις φόλες

Εικόνα 5. Οι μαθητές του Διαπολιτιστικού Δημοτικού Σχολείου Σαπών πρωτοπορούν στη μάχη ενάντια στις φόλες

Εικόνα 5. Οι μαθητές του Διαπολιτιστικού Δημοτικού Σχολείου Σαπών πρωτοπορούν στη μάχη ενάντια στις φόλες

Εικόνα 6. Έξω από το Δημαρχείο των Σαπών

Εικόνα 6. Έξω από το Δημαρχείο των Σαπών

Εικόνα 6. Το μήνυμα διαδίδεται σιωπηρά

Εικόνα 7. Το μήνυμα διαδίδεται σιωπηρά

Εικόνα 8. Σάπες: η πόλη όπου διαδηλώνουν Ασπροπάρηδες

Εικόνα 8. Σάπες: η πόλη όπου διαδηλώνουν Ασπροπάρηδες

Η δράση αυτή αποτελεί μέρος του προγράμματος LIFE10 NAT/BG/000152, με τίτλο “Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) στη Βουλγαρία και την Ελλάδα το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία των: Ορνιθολογική Εταιρεία της Βουλγαρίας (Bulgarian Societyfor the Protection of Birds–BSPB), Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και Ορνιθολογική Εταιρεία της Μεγάλης Βρετανίας (Royal Society for the Protection of Birds–RSPB). Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη.

Κίνδυνος για τα οικόσιτα ζώα και τους γύπες οι φόλες στο Σουφλί

Πολύτιμα ζώα συντροφιάς, φύλαξης και κυνηγιού χάθηκαν άδικα από την εμμονή κάποιου ή κάποιων να χρησιμοποιούν κατ’ επανάληψη φόλες. Σε 4 μήνες, 8 τουλάχιστον ζώα έχουν δηλητηριαστεί στην ίδια περιοχή του Σουφλίου και πιθανά να έχουν πεθάνει και άλλα που δεν έχουν εντοπιστεί. Σε μια μικρή έκταση βρέθηκαν 4 κυνηγόσκυλα, 3 τσοπανόσκυλα-φύλακες κτημάτων και 1 αλεπού. Τα περιστατικά αποτυπώνονται στο χάρτη.

Soufli_map_blogΗ περιοχή είναι αγροτική με αμπέλια και χωράφια και βρίσκεται εντός του Εθνικού Πάρκου δάσους Δαδιάς και εντός της περιοχής όπου μπορούν να τραφούν οι σπάνιοι γύπες με νεκρά ζώα.

Η αιτία των κατ’ επανάληψη περιστατικών άγνωστη. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των κατοίκων που έχασαν τα ζώα τους, η θανάτωση αλεπούδων που κάνουν ζημιά σε κοτέτσια ίσως είναι πιθανή αιτία. Κάποιοι ανέφεραν ότι δηλητηριάστηκαν και γάτες. Στο πρώτο περιστατικό του Φεβρουαρίου, ο ανιχνευτής Κίκο βρήκε δηλητηριασμένο δόλωμα στο σημείο που είχε δηλητηριαστεί το πρώτο κυνηγόσκυλο και άμεσα η τοπική μας ομάδα κατέθεσε μήνυση κατά αγνώστου. Δεν πιστεύαμε ότι αυτό θα συνεχιζόταν, κι όμως 1-2 θύματα το μήνα ως και τον Μάιο συνέχισαν να εντοπίζονται από τους ιδιοκτήτες τους και 1 ακόμα θύμα από τον Κίκο ο οποίος έκανε συνολικά 6 περιπολίες για ανεύρευση άλλων ζώων ή δολωμάτων.

IMG_0371smallΟ Κίκο δίπλα στο σκυλί που εντόπισε στις 19 Απριλίου

Κάποια από τα ευρήματα έχουν σταλεί με τη συνδρομή του Αγροτικού Κτηνιατρείου Σουφλίου για τοξικολογική ανάλυση, τα αποτελέσματα των οποίων αναμένονται για να πιστοποιηθεί το δηλητήριο που έχει χρησιμοποιηθεί.

Τα τελευταία περιστατικά ήταν τον Μάιο, ενώ πριν λίγο καιρό οι μαθητές του Σουφλίου που έχουν υιοθετήσει ένα από τα τελευταία ζευγάρια του ασπροπάρη του δάσους Δαδιάς, διαμαρτύρονταν ενάντια στις φόλες στο κέντρο του Σουφλίου.

Χρειάζεται να ενημερωθούν οι κάτοικοι της περιοχής για να διαφυλάξουν τα ζώα τους και να ενημερώσουν άμεσα τις αρχές για οποιαδήποτε απώλεια ζώων με ενδείξεις δηλητηρίασης για να πιστοποιηθεί η δηλητηρίαση και να ελεγχθεί εκ νέου η περιοχή για άλλα θύματα με τη βοήθεια του Kίκο.

Η δράση της ομάδας ανίχνευσης αποτελεί μέρος του προγράμματος LIFE10 NAT/BG/000152, με τίτλο “Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) στη Βουλγαρία και την Ελλάδα το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία των: Ορνιθολογική Εταιρεία της Βουλγαρίας (Bulgarian Society for the Protection of Birds–BSPB), Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και Ορνιθολογική Εταιρεία της Μεγάλης Βρετανίας (Royal Society for the Protection of Birds–RSPB). Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη.

Τα σχολεία του Ασπροπάρη στην Αλεξανδρούπολη και την Κομοτηνή: “Όχι στις φόλες – σεβασμός στα ζώα και στη φύση”

Οι δράσεις των σχολείων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα συμβολικής υιοθεσίας του Ασπροπάρη έκλεισαν φέτος με την κάθοδο των μαθητών στις πρωτεύουσες των νομών Έβρου και Ροδόπης. Στόχος να αναδείξουμε την ανάγκη κοινωνικής ευαισθητοποίησης και συλλογικής δράσης στο ζήτημα της εκ προμελέτης δηλητηρίασης άγριων και μη ζώων, από τις φόλες που μπαίνουν τόσο στην ύπαιθρο όσο και εντός των πόλεων και των χωριών της περιοχής.

Εικόνα 1. Η πορεία στην Αλεξανδρούπολη ξεκινάει από το λιμάνι της πόλης

Εικόνα 1. Η πορεία στην Αλεξανδρούπολη ξεκινάει από το λιμάνι της πόλης

Τη Δευτέρα 11/05 οι μαθητές του Γυμνασίου Σουφλίου, του Γυμνασίου Τυχερού και του Δημοτικού Τυχερού φόρεσαν τις μάσκες τους, σήκωσαν τα πλακάτ τους και διέσχισαν τους δρόμους της Αλεξανδρούπολης με την ελπίδα οι κάτοικοι της πόλης, αλλά και του υπόλοιπου Έβρου, να ακούσουν το κάλεσμα τους.

Εικόνα 2. Έξω από το Δημαρχείο, Ασπροπάρης και αδέσποτα ένωσαν τις δυνάμεις τους για πόλεις και δάση χωρίς φόλες!

Εικόνα 2. Έξω από το Δημαρχείο της Αλεξανδρούπολης, Ασπροπάρης και αδέσποτα ένωσαν τις δυνάμεις τους για πόλεις και δάση χωρίς φόλες!

Εικόνα 3. Καθιστική διμαρτυρία.

Εικόνα 3. Καθιστική διμαρτυρία.

Την επόμενη μέρα, ήταν η σειρά του Δημοτικού σχολείου Σαπών να περάσει το μήνυμα ότι αυτές οι πρακτικές δε χωράνε στην κοινωνία μας, αυτή τη φορά διαδηλώνοντας από τους πεζοδρόμους και την κεντρική πλατεία της Κομοτηνής.

Εικόνα 4. Το Δημοτικό Σαπών φωνάζει παρόν στη μάχη ενάντια στις φόλες από την κεντρική πλατεία της Κομοτηνής

Εικόνα 4. Το Δημοτικό Σαπών φωνάζει παρόν στη μάχη ενάντια στις φόλες από την κεντρική πλατεία της Κομοτηνής

Γαβγίσματα σκυλιών, όπως τα είχαν προηχογραφήσει οι μαθητές, γέμισαν τους δρόμους των δύο πόλεων. Οι μαθητές, μεταμορφωμένοι για μία μέρα σε ακτιβιστές, φώναξαν με πάθος υπέρ του Ασπροπάρη, της άγριας ζωής, των ζώων συντροφιάς, όλων των θυμάτων των δηλητηριασμένων δολωμάτων που μεταμορφώνουν τα δάση, τις πόλεις, τα χωριά, σε ναρκοπέδια.

Εικόνα 5. "Οι φόλες σπέρνουν θάνατο γι' αυτό δεν είναι λύση - Σεβασμός στα ζώα και στη φύση"

Εικόνα 5. “Οι φόλες σπέρνουν θάνατο γι’ αυτό δεν είναι λύση – Σεβασμός στα ζώα και στη φύση”

Όπως είπαν μέσω του κειμένου που την ίδια ώρα μοιραζόταν στους περαστικούς «Έχουμε την τύχη να ζούμε σε μια περιοχή η οποία φιλοξενεί ζώα ιδιαίτερης ομορφιάς και σπανιότητας. Έχουμε την υποχρέωση να τους προσφέρουμε το καταφύγιο που χρειάζονται. Ας ξεκινήσει ο καθένας από τη γειτονιά του!»

Ευχαριστούμε θερμά τους Βασίλη Καραφυλλίδη (studio “Απεικόνιση”) και Γρηγόρη Αζορίδη για την εθελοντική τους υποστήριξη στην αποτύπωση των δρώμενων με βίντεο και φωτογραφίες αντίστοιχα. Ευχαριστούμε επίσης την Αθηνά Καφετζή για την επιμέλεια του ήχου.

Η δράση αυτή αποτελεί μέρος του προγράμματος LIFE10 NAT/BG/000152, με τίτλο “Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) στη Βουλγαρία και την Ελλάδα το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία των: Ορνιθολογική Εταιρεία της Βουλγαρίας (Bulgarian Society for the Protection of Birds–BSPB), Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και Ορνιθολογική Εταιρεία της Μεγάλης Βρετανίας (Royal Society for the Protection of Birds–RSPB). Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη.

Σκύλος ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου…τώρα και του Ασπροπάρη

Όλοι “μυρίζουμε” ότι έρχεται η άνοιξη, οι πρώτοι “ταξιδιώτες” από την Αφρική έχουν προσγειωθεί στα εδάφη της Δαδιάς. Στο τέλος του μήνα περιμένουμε και τον πιο μικρό μας γύπα, τον Ασπροπάρη. Κατά τη διάρκεια της μετανάστευσης, στην Αφρική αλλά και στις αναπαραγωγικές περιοχές του, ο Ασπροπάρης εκτίθεται σε πολλούς κινδύνους. Μια από τις μεγαλύτερες αίτιες θανάτου γυπών, όπως του Ασπροπάρη, είναι τα δηλητηριασμένα δολώματα. Η ιστορία του Λάζαρου, ενός Ασπροπάρη που δηλητηριάστηκε δυο φορές (την πρώτη φορά διασώθηκε, τη δεύτερη όμως όχι) αναμφισβήτητα δείχνει το μεγάλο πρόβλημα της χρήσης των δηλητηριασμένων δολωμάτων στην Ελλάδα.   

Φέτος για πρώτη φορά στην Ελλάδα, σε δύο περιοχές (Έβρος-Ροδόπη και Μετέωρα), θα δραστηριοποιηθούν δύο ειδικές ομάδες με σκύλους με σκοπό την αντιμετώπιση του φαινομένου των δηλητηριασμένων δολωμάτων¹. Όσες περισσότερες περιοχές ελεγχθούν και καθαριστούν από φόλες, τόσες λιγότερες πιθανότητες να δηλητηριαστούνε οι Ασπροπάρηδες και άλλα ζώα (γύπες, αετοί, θηλαστικά κτλ.).  

Ο εκπαιδευτής μας και ο σκύλος που τώρα περιπολεί τα Μετέωρα

Ο εκπαιδευτής μας και ο σκύλος που τώρα περιπολεί τα Μετέωρα (V. Saravia)

Η δράση δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί χωρίς την ειδική εκπαίδευση τόσο των σκύλων όσο και των συνοδών/χειριστών. Η εκπαίδευση πραγματοποιήθηκε στην Ισπανία, με πρωτοβουλία και σε συνεργασία με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία (ΕΟΕ), από τον επαγγελματία εκπαιδευτή Jesus Lopez Valladolid, ο οποίος διαθέτει πάνω από 20 χρονών εμπειρία στο θέμα. Η εκπαίδευση ήταν πολύ απαιτητική για τους συνοδούς των σκυλιών. Χρειαζόταν πολύ υπομονή και απόλυτη κατανόηση της συμπεριφοράς και του  “κόσμου” των σκύλων.

Ο σκύλος αντιμετωπίζει τον κόσμο γύρω του εντελώς διαφορετικά από τον άνθρωπο. Εμείς χρησιμοποιούμε την όραση, όμως ο σκύλος βλέπει τον κόσμο μέσω της όσφρησης. Η όσφρηση στους σκύλους είναι έως και τέσσερις φορές υψηλότερη από ό, τι στους ανθρώπους. Αυτή η διαφορά φαίνεται στην ανατομική δομή του εγκεφάλου τους. Η περιοχή υπεύθυνη για την αίσθηση της όσφρησης στους σκύλους είναι 40 φορές μεγαλύτερη από ότι στους ανθρώπους. Αυτό τους επιτρέπει να αναγνωρίζουν μυρωδιές 1000 ως 10000 φορές καλύτερα από έναν άνθρωπο. Ο σκύλος ανάλογα με τη ράτσα του έχει από 125 ως 300 εκατομμύρια υποδοχείς όσφρησης, ενώ ένας άνθρωπος μόνο 5 εκατομμύρια. Η ικανότητα τους αυτή ενισχύεται από μια ακόμα ιδιότητα που τους διαφοροποιεί από μας. Ο σκύλος μπορεί να κουνάει ανεξάρτητα τα ρουθούνια του και έτσι μπορεί με ακρίβεια να καθορίσει την κατεύθυνση της εισερχόμενης μυρωδιάς.

Οι μελλοντικοί χειριστές στην αρχή έπρεπε να γνωριστούνε με τους νέους “συνάδελφους” τους, οι οποίοι ήδη είχαν συμπληρώσει πολλές ώρες εκπαίδευσης. Τις πρώτες εβδομάδες παρακολουθούσαν την δουλειά του εκπαιδευτή με τους σκύλους για να καταλάβουν την μέθοδο και τη λογική του ψαξίματος. Σύμφωνα με τη μέθοδο ο σκύλος στην δουλειά πρέπει πάντα να είναι 100% αυτόνομος, συγκεντρωμένος και να έχει συνέχεια κίνητρο. Το κίνητρο είναι το παιχνίδι που θα παίξει ο σκύλος με τον χειριστή του όταν εντοπίζει το δόλωμα. Όταν πλέον οι νέοι χειριστές κατανόησαν πλήρως τη μέθοδο, ξεκίνησαν να εκπαιδεύονται στην πράξη στον χειρισμό των σκύλων και στην αναζήτηση αληθινών δηλητηριασμένων δολωμάτων.  Σήμερα οι ομάδες βρίσκονται πια στην Ελλάδα, έτοιμες να μπουν στη μάχη ενάντια στη χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων στην ελληνική ύπαιθρο.

Οι δύο χειτιστές, οι σκύλοι τους και ο εκπαιδευτής.

Οι δύο χειριστές, οι σκύλοι τους και ο εκπαιδευτής (V. Saravia)

¹ Η δράση αυτή αποτελεί μέρος του προγράμματος LIFE10 NAT/BG/000152, με τίτλο “Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) στη Βουλγαρία και στην Ελλάδα το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία των: Ορνιθολογική Εταιρεία της Βουλγαρίας (Bulgarian Society for the Protection of Birds-BSPB), Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και Ορνιθολογική Εταιρεία της Μεγάλης Βρετανίας (Royal Society for the Protection of Birds-RSPB). Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη.

Μαζί για τον Ασπροπάρη… ενάντια στις φόλες

Κάθε ευκαιρία να γνωρίσεις ανθρώπους που εμπνέονται από τον αγώνα σου και προσπαθούν μαζί σου, είναι μοναδική. Με μεγάλη μας χαρά λοιπόν, υποδεχτήκαμε στο γραφείο μας στη Δαδιά μια διεθνή ομάδα μαθητών του Pinewood – The American International School of Thessaloniki, με την οποία συζητήσαμε για τις δράσεις προστασίας του Ασπροπάρη, στις οποίες συμμετέχει η οργάνωση, στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE για τη διάσωση του Ασπροπάρη στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία.

«Ζούνε μονάχα μια φορά» & «Δίχως Γύπες, Δίχως Κουλτούρα» από τους μαθητές του Pinewood (φωτογραφία: Bony V. Puyvelde)

«Ζούνε μονάχα μια φορά» & «Δίχως Γύπες, Δίχως Κουλτούρα» από τους μαθητές του Pinewood (φωτογραφία: Bony V. Puyvelde)

Με αφορμή το περιστατικό δηλητηρίασης των δύο Ασπροπάρηδων στην Αμφίπολη Σερρών, η ομάδα των μαθητών κουβέντιασε όλους τους πιθανούς λόγους που η χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων συνεχίζει να αποτελεί διαδεδομένη πρακτική και προβληματίστηκε ως προς τα βήματα που πρέπει να γίνουν ώστε τέτοια φαινόμενα να εξαλειφτούν.

Πρώτο βήμα: να γίνουν όλοι συμμέτοχοι στη λύση! Η δημιουργικότητα & η διάθεση για δράση πήραν τον λόγο. Η ομάδα δήλωσε πως η επίσκεψή τους αυτή θα αποτελέσει έναυσμα για μια σειρά πρωτοβουλιών, που θα αναλάβουν να πραγματοποιήσουν, με στόχο τη μετάδοση του μηνύματος «Τα δηλητηριασμένα δολώματα απειλούν το φυσικό μας περιβάλλον – Πρέπει να δράσουμε όλοι μαζί ΤΩΡΑ».