Όταν η δουλειά μας στη φύση, κατακτά διεθνή περιοδικά…

Ακριβώς δύο χρόνια πριν, το καλοκαίρι του 2010, γράφαμε εδώ για την απογραφή της μετα-πυρικής βλάστησης των καμένων πεύκων από τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 στον Νομό Ηλείας. Ήταν μία δουλειά απαιτητική και δύσκολη, που σκοπό είχε τη δημιουργία ενός μοντέλου πρόβλεψης της φυσικής αναγέννησης της Χαλεπίου Πεύκης.

“Χτίζοντας” το μοντέλο – WWF Ελλάς/Ε. Κορακάκη

Το αποτέλεσμα της συγκεκριμένης δουλειάς και των άπειρων ωρών στην περιοχή, ήταν μία πλήρως εμπεριστατωμένη επιστημονικά μελέτη, που κατάφερε να προσδιορίσει με ακρίβεια την αναμενόμενη φυσική αναγέννηση στις πληγείσες περιοχές του νομού.  Απόδειξη αυτού, είναι η αποδοχή της δημοσίευσης αυτής της δράσης από το έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Annals of Forest Science του Γαλλικού Ινστιτούτου INRA (Institut National de la Recherche Agronomique), στο πλαίσιο της επιτυχημένης παρουσίασης της δουλειάς στο 4ο International Conference on Mediterranean Pines.

Η πορεία και κατάληξη αυτής της δράσης, αποτελεί για εμάς ένα παράδειγμα για τον τρόπο με τον οποίο η δουλειά πεδίου μπορεί να εξελιχθεί σε ουσιαστική γνώση και να γίνει διαθέσιμη στην υπόλοιπη επιστημονική κοινότητα και όχι μόνο.

Όσοι ενδιαφέρονται για τη συγκεκριμένη δημοσίευση, μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μας στο p.kordopatis@wwf.gr

Advertisements

3 χρόνια μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές της Πελοποννήσου

3 εκατομμύρια στρέμματα καμένης έκτασης, 235 πυρόπληκτα δημοτικά διαμερίσματα της Πελοποννήσου, δεκάδες πιθανές καταπατήσεις δασικών εκτάσεων και δασών στον Νομό Ηλείας…

Όλα αυτά μέσα σε ένα διάστημα 6 μηνών που μας προσέφερε πολλά χιλιόμετρα, αρκετή περιπέτεια αλλά και μια λεπτομερή βάση δεδομένων σχετικά με την κατάσταση των καμένων περιοχών της Πελοποννήσου, μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007.

WWF Ελλάς / Π. Κορδοπάτης

Από τον Μάρτιο μέχρι και τον Αύγουστο του 2009, ερευνήσαμε κυρίως τα εξής:

1.       Πιθανές αλλαγές στις χρήσεις γης

2.       Παρουσία βόσκησης εντός των καμένων εκτάσεων

3.       Πορεία εξέλιξης της βλάστησης με τις πυρκαγιές

4.       Κίνδυνο διάβρωσης

Ποια ήταν όμως η διαδικασία αυτής της έρευνας; Κάθε πρωί, αφού είχε προκαθοριστεί η διαδρομή που θα ακολουθούσαμε, ξεκινούσαμε για να καλύψουμε τα πυρόπληκτα δημοτικά διαμερίσματα, κρατώντας ανά χείρας ως απαραίτητο εργαλείο ένα πρωτόκολλο, όπου συμπληρώναμε συγκεκριμένες παρατηρήσεις σχετικά με την κατάσταση που διαπιστώναμε.

Το αποτέλεσμα αυτής της δουλειάς στο πεδίο ήταν η δημιουργία μιας λεπτομερούς βάσης δεδομένων, πλούσιας σε χωρική και περιβαλλοντική πληροφορία, καθώς και σε φωτογραφικό υλικό, η οποία μας βοήθησε να εξάγάγουμε σημαντικά συμπεράσματα ως προς την αποκατάσταση των περιοχών που επισκεφτήκαμε. Βασικότερα εξ’ αυτών είναι τα εξής:

  • Είναι ορατός ο κίνδυνος αλλαγών χρήσης γης σε ορισμένες περιοχές, κυρίως λόγω επέκτασης των γεωργικών καλλιεργειών εις βάρος των δασικών εκτάσεων.
  • Η αναβλάστηση είναι ικανοποιητική στις περισσότερες πληγείσες περιοχές.
  • Τα βασικότερα προβλήματα εντοπίζονται σε περιοχές με επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές (τελευταία 10 – 20 χρόνια) ή σε περιοχές με ψυχρόβια κωνοφόρα (π.χ. έλατα).
  • Προβλήματα υποβάθμισης της βλάστησης παρουσιάζονται σε ορεινές περιοχές (κυρίως Αρκαδία, Πάρνωνας), λόγω έντονης βόσκησης.
  • Η Αιγιαλεία και ορισμένες περιοχές της Ηλείας αντιμετωπίζουν τα σημαντικότερα προβλήματα διάβρωσης.

Έχοντας πλέον επιστρέψει στο γραφείο (προσωρινά πάντα), αυτό που προέχει είναι ότι πλέον είμαστε σε θέση να επισημάνουμε ποια πυρόπληκτα δημοτικά διαμερίσματα παρουσιάζουν πρόβλημα μεταπυρικής αποκατάστασης και σε ποιο βαθμό. Πλέον, έχουμε στα χέρια μας μια πυξίδα για τα επόμενα βήματά μας…

Δύο χρόνια μετά τις πυρκαγιές του 2007: ψάχνοντας για πεύκα!

Οι καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 στην Πελοπόννησο ήταν μια οδυνηρή εμπειρία για ολόκληρη τη χώρα. Μια εμπειρία που γέννησε την ανάγκη ακόμη εκτενέστερης έρευνας και ακόμη περισσότερων εργαλείων, προκειμένου να μπορούμε να εκτιμήσουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια το «Μέλλον των Δασών» μας.

Έτσι, τον Μάιο του 2009, 2 χρόνια μετά την τραγωδία της Πελοποννήσου, τετραμελής ομάδα πεδίου, ξεκινήσαμε την απογραφή της μετα-πυρικής βλάστησης στον Νομό Ηλείας, στοιχείο απαραίτητο για τον αρχικό σκοπό της δράσης μας, δηλαδή τη  δημιουργία ενός εργαλείου, ικανού να εκτιμήσει την αναμενόμενη αναγέννηση χαλεπίου πεύκης –κυρίαρχου δασικού είδους της Μεσογείου-  σε όλη την έκταση του νομού. Ένα χρόνο μετά, η συγκεκριμένη αναφορά έρχεται για να θυμίσει σε όλους μας τόσο την καταστροφική δύναμη της φωτιάς όσο και την ελπίδα που μας χαρίζει η αναγέννηση της φύσης, αν βέβαια την αφήσουμε “στην ησυχία της”…

Η ημέρα ξεκινούσε νωρίς το πρωί με τις πρώτες δειγματοληψίες να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, προτού ο ήλιος μετατραπεί σε «πηγή μαρτυρίου». Ο δεύτερος γύρος δειγματοληψιών πραγματοποιείτο απογευματινές ώρες, ενώ ο ερχομός της νύχτας σήμαινε αναγκαστικά και τη λήξη των εργασιών.

Δυστυχώς, κάποιες φορές η έναρξη της εργασίας στο πεδίο ήταν αδύνατη, μιας και μια σειρά απρόβλεπτων συμβάντων (όπως έντονη κλίση πλαγιάς, κομμένοι δασικοί δρόμοι, υποψήφιες δειγματοληπτικές επιφάνειες μετατρεμμένες σε καλλιέργειες, καταρρακτώδεις βροχές κτλ.) ξεπερνούσε κατά πολύ τον αρχικό σχεδιασμό και τις δυνατότητές μας.

Ένα μήνα μετά, η εργασία πεδίου ολοκληρώθηκε κι έδωσε τη θέση της στην –εκ του γραφείου πλέον- ανάλυση των δεδομένων. Πλέον η αναφορά του μοντέλου έχει ολοκληρωθεί και απομένει η κοινοποίηση των αποτελεσμάτων στους αρμόδιους δασικούς φορείς αλλά και στο ευρύτερο κοινό.