Όλοι μαζί για τον ποταμό Μορώνη !!

Τι κοινό στόχο μπορεί να έχουν μαθητές, αθλητές, πολίτες και το πολεμικό ναυτικό; Την Περασμένη Κυριακή συγκεντρώθηκαν δεκάδες πολίτες και ναύτες για να καθαρίσουν τον Ποταμό Μορώνη στη Σούδα Χανίων. Στόχος δεν ήταν μόνο η απομάκρυνση των σκουπιδιών αλλά  η ενημέρωση και  η ευαισθητοποίηση από το Δίκτυο Εθελοντών για την αξία του υγρότοπου. Συμμετέχοντες ήταν οι κάτοικοι της Σούδας, μαθητές του Λυκείου Σούδας, μικροί αθλητές του Ναυταθλητικού Ομίλου Σούδας και του Ναυτικού Ομίλου Χανίων, ενώ σημαντική παρουσία είχε ο Ναύσταθμος Χανίων και V Μεραρχία.

_SEV6628

Φωτογραφία : Γ.Λαμπράκης

Η ιστορία της αποκατάστασης του Μορώνη ξεκινάει το 2009 όπου ο τότε Καποδιστριακός Δήμος Σούδας έλαβε τη γενναία απόφαση να ξεκινήσει ένα μοναδικό για την Κρήτη εγχείρημα: το ξεμπάζωμα μιας μεγάλης έκτασης δίπλα στην εκβολή και την αποκατάσταση της ως υγρότοπο, όπως άλλωστε ήταν πριν μπαζωθεί. Από τις πρώτες προσπάθειες απομάκρυνσης των αδρανών έχουν περάσει 5 χρόνια, όμως η αποκατάσταση δεν προχώρησε για διάφορους λόγους. Το έργο ωστόσο ωρίμασε και η νέα Δημοτική Αρχή εκδήλωσε το έντονο ενδιαφέρον της να επαναφέρει την αποκατάσταση στο προσκήνιο.

_SEV6664

Φωτογραφία : Γ.Λαμπράκης

Η θετική ενέργεια, ο ενθουσιασμός αλλά και η αισιοδοξία ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρχουν εξελίξεις, ήταν διάχυτα μεταξύ των παρευρισκομένων. Οι μαθητές του Λυκείου Σούδας «έριξαν» στον Ποταμό μια σχεδία από ανακυκλώσιμα υλικά, στέλνοντας έτσι το δικό τους μήνυμα για την διάθεση της τοπικής κοινωνίας.

_SEV6712

Φωτογραφία: Γ. Λαμπράκης


Μαζεύτηκαν πάνω από 70 μεγάλες σακούλες σκουπιδιών ενώ η λήξη της εκδήλωσης με την δημιουργία από τους μικρότερους φίλους μας ενός πανό, έδωσε μια υπόσχεση ότι οι νέες ισορροπίες που δημιουργούνται στην Σούδα είναι ικανές για να γίνει πράξη αυτό που μέχρι σήμερα φάνταζε ουτοπία.

Ένα μεγάλο μπράβο σε όσους παραβρέθηκαν και συνέβαλαν με οποιοδήποτε τρόπο σε αυτή τη δράση. Φέρνοντας όλους τους φορείς και άμεσα ενδιαφερόμενους κοντά, με ένα κοινό στόχο. Πιστεύουμε ότι οι συνθήκες για την αποκατάσταση της περιοχής είναι πιο ώριμες από ποτέ.

 

Το πρόγραμμα του WWF Ελλάς «Δίκτυο για την Παρακολούθηση της Κατάστασης της Κρήτης» υλοποιείται με την υποστήριξη του Συστήματος της Coca-Cola στην Ελλάδα (Coca – Cola Τρία Έψιλον και Coca – Cola Hellas), στο πλαίσιο του περιβαλλοντικού προγράμματος “Αποστολή Νερό» (www.apostolinero.gr).

Περισσότερες πληροφορίες:

Έμιλυ Πεδιαδίτη, συντονίστρια εθελοντικών δράσεων στην Κρήτη, WWF Ελλάς, τηλ: 2810 328019, e.pediaditi@wwf.gr

Αναζητώντας τη ζωή στους υγρότοπους

Tο Δίκτυο Εθελοντών γιόρτασε την παγκόσμια ημέρα βιοποικιλότητας (22 Μαΐου) σε δύο σημαντικούς και πολύ υποβαθμισμένους υγρότοπους της Κρήτης, τον Καρτερό και τον Αποσελέμη. Οι υγρότοποι και η βιοποικιλότητα θα μπορούσαν να είναι και συνώνυμες λέξεις, αφού η ποικιλία ζωντανών οργανισμών που μπορεί κανείς να βρει σε τέτοια οικοσυστήματα είναι πολύ μεγάλη.

Γ.Αλεξανδράκης

Γ.Αλεξανδράκης

Την Τετάρτη 21/5 με την συμμετοχή του Πολιτιστικού Συλλόγου Γουβών και της Οικολογικής Παρέμβασης Ηρακλείου, δείξαμε μια άλλη πλευρά του Αποσελέμη στους κατοίκους των Κάτω Γουβών. Με έναν απολαυστικό απογευματινό περίπατο καταφέραμε να παρατηρήσουμε πολλά όμορφα πουλιά, ενώ μικροί και μεγάλοι ανακάλυψαν τα πλάσματα που κρύβονται στα νερά του υγρότοπου!

 WWF Ελλάς / Ε.Πεδιαδίτη

WWF Ελλάς / Ε.Πεδιαδίτη

Οι εορταστικές δράσεις συνεχίστηκαν την Κυριακή 25/5 στον Καρτερό με το Ευρωπαϊκό Σχολείο Ηρακλείου. Γονείς και μαθητές, με απόχες, μεγεθυντικούς φακούς και πολύ ενθουσιασμό ανακάλυψαν μικρά ζώα που ο κύκλος ζωής τους εξαρτάται άμεσα από την παρουσία νερού όπως νύμφες οδοντόγναθων (λιβελούλες), ετερόπτερα, υδρόβια κολεόπτερα (σκαθάρια) κ.α. Ο Καρτερός, παρά τις πιέσεις που δέχεται συνεχίζει να είναι ένα μέρος ζωής όπου μπορεί να προσφέρει χωρίς αντάλλαγμα τα μυστικά του σε όποιον τα αναζητήσει.

 WWF Ελλάς / Ε.Πεδιαδίτη

WWF Ελλάς / Ε.Πεδιαδίτη

Ωστόσο, πέρα από την διάθεση των παρευρισκόμενων να μάθουν νέα πράγματα, ήρθαν αντιμέτωποι με καθημερινές πρακτικές που υποβαθμίζουν αυτά τα όμορφα μέρη. Στον Αποσελέμη κάποιος έριξε ένα πειρατικό βαρκάκι στο ποτάμι για να κάνει τις βόλτες του αγνοώντας το γεγονός ότι η περιοχή είναι Καταφύγιο Άγριας Ζωής . Αντίστοιχα ο Καρτερός προστατεύεται από το Προεδρικό Διάταγμα για τους μικρούς νησιωτικούς υγρότοπους, αυτό όμως δεν αποτρέπει την χρήση του ως χώρο διέλευσης και στάθμευσης οχημάτων και απόθεσης αδρανών υλικών και σκουπιδιών.

Οι συγκεκριμένες δράσεις στόχο έχουν την παρότρυνση όλων των πολιτών να βγουν έξω και να ανακαλύψουν τον μαγικό κόσμο των υγρότοπων και την βιοποικιλότητα που υποστηρίζουν ενώ παράλληλα να υπερασπιστούν αυτά τα οικολογικά διαμάντια!

Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα των νησιώτικών υγρότοπων μπορείτε να βρείτε στο: http://www.oikoskopio.gr/ygrotopio/

Το Δίκτυο Παρακολούθησης των Υγρότοπων της Κρήτης και Λέσβου υλοποιείται με την υποστήριξη του Συστήματος της Coca-Cola στην Ελλάδα (Coca-Cola Τρία Έψιλον και Coca-Cola Hellas), στο πλαίσιο του περιβαλλοντικού προγράμματος «Αποστολή Νερό». 

Με μπουλντόζες σε υγρότοπους και αμμοθίνες για να γίνουν όλα δρόμος

Όταν στα μέσα Μαρτίου ενημερωθήκαμε ότι ο Δήμος Φαιστού στην Κρήτη προτίθεται να κατασκευάσει δρόμο που να ενώνει τον Κόκκινο Πύργο με το Καλαμάκι κινηθήκαμε άμεσα αποστέλλοντας επιστολή στις δημόσιες υπηρεσίες και ζητώντας διευκρινήσεις για το θέμα διότι η περιοχή είναι προστατευόμενη. Και ενώ από τον Δήμο δεν λάβαμε ποτέ απάντηση, οι υπόλοιπες υπηρεσίες μας απάντησαν ότι ουδέποτε έχει κατατεθεί φάκελος για περιβαλλοντική αδειοδότηση τέτοιου έργου. Η επίσκεψη μας στην περιοχή μας επιφύλασσε δυσάρεστες εκπλήξεις. Δυστυχώς ο Δήμος έχει ήδη προχωρήσει σε επιχωματώσεις εκτάσεων στον υγρότοπο της Καταλυκής πλάτους 10μ και μήκους 150μ και στη συνέχεια εκχέρσωση της αμμοθινικής βλάστησης και οριοθέτηση δρόμου πολλών εκατοντάδων μέτρων.

 

Η αρχή του δρόμου, κοντά στο λιμνίο της Καταλυκής, WWF Ελλάς / Θ. Γιαννακάκης

Η αρχή του δρόμου, κοντά στο λιμνίο της Καταλυκής, WWF Ελλάς / Θ. Γιαννακάκης

Ο δρόμος ανοίγεται πάνω στις αμμοθίνες, WWF Ελλάς / Θ. Γιαννακάκης

Ο δρόμος ανοίγεται πάνω στις αμμοθίνες, WWF Ελλάς / Θ. Γιαννακάκης

 

Η παραλία από τον Κόκκινο Πύργο έως το Καλαμάκι του Δήμου Φαιστού στην Κρήτη ακόμα διατηρεί σε κάποιο βαθμό τη φυσικότητα της παρά τις σοβαρές παρεμβάσεις που έγιναν στο παρελθόν (αεροδρομίο, παράνομες διανοίξεις δρόμων). Η ίδια η παραλία είναι μια από τις σημαντικότερες παραλίες ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας στην Κρήτη αλλά και περιοχή φωλιάσματος αρκετών προστατευόμενων ειδών πουλιών. Στην περιοχή όμως υπάρχουν και τρείς παράκτιοι υγρότοποι (Καταλυκή, εκβολή Γεροποτάμου και έλος Αφραθιάς) που προσελκύουν μεγάλο αριθμό πουλιών και γι’ αυτό είναι χαρακτηρισμένη ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας (Εκβολή Γεροποτάμου Μεσαράς, GR4310012). Επιπλέον, η παράκτια ζώνη και οι υγρότοποι αποτελούν Περιοχές Ειδικής Προστασίας σύμφωνα με το εγκεκριμένο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο Τυμπακίου ενώ η εκβολή Γεροποτάμου προστατεύεται πολύ αυστηρά από το Προεδρικό Διάταγμα για τους νησιωτικούς υγρότοπους.

 

Οριοθέτηση και δημιουργία δρόμου με εκχέρσωση, WWF Ελλάς / Θ. Γιαννακάκης

Οριοθέτηση και δημιουργία δρόμου με εκχέρσωση, WWF Ελλάς / Θ. Γιαννακάκης

Ενημερώσαμε αμέσως τις υπηρεσίες και αρχές για τα αποτελέσματα της αυτοψίας μας, απευθύναμε ερωτήματα για το αν έχουν τηρηθεί οι όροι και οι προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία και ζητήσαμε να επιβληθούν οι κυρώσεις που προβλέπονται από το νόμο σε περίπτωση που δεν τηρούνται.

Είναι άραγε δρόμος για την “ανάπτυξη” να γίνουν όλα δρόμος;

Βολβοί από κρίνα της θάλασσας (Pancratium maritimum), WWF Ελλάς / Θ. Γιαννακάκης

Βολβοί από κρίνα της θάλασσας (Pancratium maritimum), WWF Ελλάς / Θ. Γιαννακάκης

Παγκόσμια ημέρα υγρότοπων: Μια αφορμή για να σμίξουμε και να γιορτάσουμε τη σημασία τους

Στις αρχές Φεβρουαρίου, όπως κάθε χρόνο, άνθρωποι και οργανώσεις σε όλο τον κόσμο γιορτάζουν τους υγρότοπους πραγματοποιώντας διάφορες δράσεις, διαχέοντας έτσι το μήνυμα της αξίας αυτών των σημαντικών οικοσυστημάτων. Από αυτήν την προσπάθεια δεν θα μπορούσε να λείπει το WWF Ελλάς και το Δίκτυο Εθελοντών για τους νησιώτικους υγρότοπους. Έτσι, με την καλύτερη δυνατή διάθεση, μικροί και μεγάλοι μαζεύτηκαν τις δύο πρώτες Κυριακές του Φλεβάρη σε Κρήτη και Λέσβο για να γιορτάσουν και να μάθουν για τους υγρότοπους του τόπου τους.

Η γιορτή άρχισε στις 2/2, στο Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου με μια παρουσίαση για τον πλούτο, την κατάσταση και την προσπάθεια διατήρησης των υγρότοπων του νησιού. Το παιχνίδι βέβαια δεν θα μπορούσε να λείψει: γονείς και παιδιά βγήκαν έξω και μέσα από βιωματικά παιχνίδια ανακάλυψαν τα μυστικά των υγρότοπων.

Βιωματικά παιχνίδια μαζί με τους μικρούς μας φίλους, φώτο: Γιώργος Καραγιαννόπουλος

Βιωματικά παιχνίδια μαζί με τους μικρούς μας φίλους, φώτο: Γιώργος Καραγιαννόπουλος

Οι εκδηλώσεις συνεχίστηκαν την Κυριακή 9/2 στον Αλμυρό Αγίου Νικολάου Κρήτης. Αυτή τη φορά οι πολίτες μαζεύτηκαν στον αγαπημένο τους υγρότοπο και μαθητές των δημοτικών σχολείων της περιοχής έπαιξαν πολλά βιωματικά παιχνίδια, ενώ κεντρικό γεγονός της εκδήλωσης ήταν η «απελευθέρωση» μικρών καραβιών στον ποταμό – κατασκευές που έφτιαξαν τα παιδιά με πολλή φαντασία, στέλνοντας έτσι το δικό τους μήνυμα για την προστασία του υγρότοπου.

Ταξιδεύοντας στον υγρότοπο, WWF Ελλάς / Θ.Γιαννακάκης

Ταξιδεύοντας στον υγρότοπο, WWF Ελλάς / Θ.Γιαννακάκης

Και στις δυο εκδηλώσεις υπήρχαν πολλά γέλια και ενθουσιασμός, ενώ ο κόσμος έφυγε με την υπόσχεση μια τέτοια γιορτή να επαναληφθεί. Το Δίκτυο Εθελοντών για την Παρακολούθηση των Υγρότοπων της Κρήτης και της Λέσβου θα συνεχίσει και αυτή τη χρονιά να παρακολουθεί συστηματικά την κατάσταση των υγρότοπων των δύο νησιών και να πραγματοποιεί δράσεις ευαισθητοποίησης των πολιτών. Καλούμε όλους τους πολίτες να συμμετέχουν σε αυτήν την προσπάθεια, για να διατηρήσουμε τα φυσικά “διαμάντια” των νησιών μας.

Διδάσκοντας τις τροφικές σχέσεις, φώτο: Δημήτρη Μποστανδάς

Διδάσκοντας τις τροφικές σχέσεις, φώτο: Δημήτρη Μποστανδάς

Το Δίκτυο Παρακολούθησης της Κατάστασης των Υγρότοπων της Κρήτης και της Λέσβου υλοποιείται με την υποστήριξη του Συστήματος της CocaCola στην Ελλάδα (CocaCola Τρία Έψιλον και CocaCola Hellas), στο πλαίσιο του περιβαλλοντικού προγράμματος «Αποστολή Νερό». 

Οι υγρότοποι δεν έχουν φωνή. Εμείς έχουμε!

Αντικρίζοντας την ομορφιά. Μαθαίνοντας βιωματικά για τις λειτουργίες, τις αξίες και τη σημασία των υγρότοπων της Κρήτης σε ένα σεμινάριο. Ανταλλάσοντας προβληματισμούς σχετικά με τις απογοητευτικές εικόνες της υποβάθμισης στον υγρότοπο της εκβολής Αποσελέμη, Δήμου Χερσονήσου, οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί, μέλη του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Ηρακλείου «Νίκος Καζαντζάκης» ανέλαβαν δυναμικά να μεταφέρουν το μήνυμα για την προστασία των υγρότοπων της Κρήτης.

Οι υγρότοποι δεν έχουν φωνή. Εμείς όμως έχουμε!

Οι υγρότοποι δεν έχουν φωνή. Εμείς όμως έχουμε! – Φωτό: WWF Ελλάς/Κ. Παραγκαμιάν

Οι βασικές θεματικές του σεμιναρίου αφορούσαν το θεωρητικό πλαίσιο για τους υγρότοπους των νησιών, αλλά και τα εργαλεία και τις τεχνικές ούτως ώστε η μαθητική και εκπαιδευτική κοινότητα να αποτελέσει έναν ενεργό πυρήνα περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και ενεργοποίησης απέναντι στα προβλήματα υποβάθμισης που αντιμετωπίζει ο νησιωτικός χώρος και ειδικότερα οι υγρότοποι.

Με βιωματικό τρόπο το σεμινάριο "πιάνει τόπο".

Με βιωματικό τρόπο το σεμινάριο “πιάνει τόπο”. – Φωτό: WWF Ελλάς/Κ. Παραγκαμιάν

Κατά την επίσκεψη μας στην εκβολή Αποσελέμη απογοητευτήκαμε για το ότι κανένα από  τα προβλήματα που έχουμε εντοπίσει και επισημάνει κατ’ επανάληψη δεν έχει επιλυθεί. Οι αλμυρόβαλτοι εξακολουθούν να υποβαθμίζονται από τα κάθε είδους τροχοφόρα. Μπάζα εξακολουθούν να …διακοσμούν τον υγρότοπο και οι πέτρες που υποτίθεται ότι θα αποτελούσαν τα οχυρά του υγρότοπου απέναντι στην καταπάτηση είτε έχουν μετακινηθεί για να μπαίνουν ανενόχλητοι οι τροχοί των «εισβολέων» είτε βρίσκονται στοιβαγμένες χωρίς ρόλο κατά μήκος του δρόμου. Καμία ενημερωτική πινακίδα για την αξία της περιοχής, τίποτα που να θυμίζει ότι η περιοχή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράκτιους υγρότοπους της Κρήτης στον βόρειο άξονα του νησιού.

Τι αφήνουν πίσω τους οι "εισβολείς"; - Φωτό: WWF Ελλάς/Κ. Παραγκαμιάν

Τι αφήνουν πίσω τους οι “εισβολείς”; – Φωτό: WWF Ελλάς/Κ. Παραγκαμιάν

Για μία ακόμη φορά θα σταλεί αναφορά στις αρμόδιες υπηρεσίες. Όμως, είναι  απαραίτητη η συμμετοχή όλων για να απαιτήσουμε την ουσιαστική προστασία των νησιωτικών υγρότοπων.

Οι υγρότοποι δεν έχουν φωνή, εμείς έχουμε και οφείλουμε να τη χρησιμοποιήσουμε για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος των νησιών μας.

Όλο το ιστορικό της “υπόθεσης Αποσελέμης” εδώ.

Καλώς ήρθατε στον Αλμυρό Αγίου Νικολάου

Απογοήτευση, λύπη, θυμός.

Αυτά είναι τα συναισθήματα που μας κατέκλυσαν στην τελευταία επίσκεψη στον Αλμυρό Αγίου Νικολάου, ύστερα από αναφορά που μας έκανε η Οικολογική Κίνηση Μιραμβέλλου σχετικά με την απαράδεκτη κατάσταση που επικρατεί εκεί. Η καταστροφή της οριοθέτησης που είχε γίνει τον Μάιο του 2011 με τη συμμετοχή πέντε φορέων και συλλόγων της περιοχής και η εικόνα «όλα για το κέρδος» που έχει σήμερα η περιοχή, μόνο ενθαρρυντικά δεν θα μπορούσαν να είναι.

Η περιοχή αποτελεί παράδειγμα για τη δράση του Δικτύου Παρακολούθησης των Υγρότοπων της Κρήτης. Στο παρελθόν έχουν γίνει πολλές εκδηλώσεις με τη συμμετοχή και συνεργασία πολλών φορέων, πολιτών και μαθητών. Η ενημέρωση που έχουμε από την Οικολογική Κίνηση είναι άμεση ενώ έχουμε συμμετάσχει σε πολλές συναντήσεις με την τοπική αυτοδιοίκηση, όπου τους ενημερώνουμε για την αξία και τις δυνατότητες της περιοχής.

Δυστυχώς όμως φαίνεται ότι όλα αυτά δεν φτάνουν. Οι πάσσαλοι οριοθέτησης έχουν πλέον καταστραφεί και η ταμπέλα ενημέρωσης είναι πεταμένη γιατί μάλλον «ενοχλούσε». Οι φυτεύσεις που είχαν γίνει σε πρανή από προσκόπους και παιδιά της περιοχής διαμορφώθηκαν ώστε στα πρανή να μπορούν να ξαπλώσουν οι θαμώνες του γειτονικού ξενοδοχείου ενώ  η παραλία έχει καλυφθεί εξ’ ολοκλήρου από ομπρέλες (διαφορετικού χρώματος ανάλογα με την «περιοχή κτήσης»), φουσκωτά και ταχύπλοα σκάφη. Το μόνο βέβαια που έχει ανανεωθεί είναι η πινακίδα ενημέρωσης ότι η παραλία έχει Γαλάζια Σημαία!

Τα πρανή "διαμορφώθηκαν" για να ξαπλώνουν κι εκεί οι τουρίστες...!

Τα πρανή “διαμορφώθηκαν” για να ξαπλώνουν κι εκεί οι τουρίστες…!

Δυστυχώς, κύριοι αρμόδιοι φορείς αποτύχατε για ακόμη μια φορά να προστατεύσετε το δημόσιο συμφέρον και το περιβάλλον. Με γνώμονα μόνο το εύκολο κέρδος αλλά και την έλλειψη σεβασμού απέναντι στους πολίτες σας, ενέργειες ή παραλείψεις σαν και αυτές, μόνο αρνητικό αντίκτυπο μπορούν να έχουν, ειδικά στις δύσκολες εποχές που ζούμε.

Σημαντικές λεπτομέρειες:

– Την παραλία διαχειρίζεται η Δημοτική Ανώνυμη Εταιρεία Αγίου Νικολάου (Δ.Α.Ε.Α.Ν.)

– Τα κτίσματα και οι πλακοστρώσεις (συνολικά 900τ.μ.), ιδιοκτησίας Δήμου Νικολάου- ΔΕΤΑΔΑΝ-ΔΑΕΑΝ που υπάρχουν στο κέντρο της παραλίας, έχουν κριθεί αυθαίρετα από την Κτηματική υπηρεσία (668119-11-2009) και θα είχαν κατεδαφιστεί αν δεν σταμάταγε η διαδικασία για να μην «μπει ταφόπλακα στον τουρισμό της Κρήτης».

Δείτε επίσης:

https://wwfaction.wordpress.com/2011/05/24/almyros_oriothetisi/

https://wwfaction.wordpress.com/2011/05/09/invitation_almyros/

Σκέψου παγκόσμια, δράσε τοπικά…

Aν θέλει κανείς να αντιληφθεί στην πράξη τη σημασία και την ομορφιά των υγρότοπων δεν χρειάζεται να ταξιδέψει στον Αμαζόνιο ή τον Δούναβη…  Μπορεί να συμβάλει στην προστασία των υγρότοπων της «γειτονιάς» του και να κερδίσει πλούσιες εμπειρίες.

E. Ασπραδάκη

E. Ασπραδάκη

Αυτό ήταν και το μήνυμα της εκδήλωσης αλλά και της ξενάγησης που πραγματοποιήθηκαν στο Ηράκλειο, στο πλαίσιο του Δικτύου Παρακολούθησης Υγρότοπων της Κρήτης , η οποία πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της Αντιδημαρχίας Παιδείας, Πολιτισμού και Νέας Γενιάς του Δήμου Ηρακλείου, επ’ αφορμή της Παγκόσμιας Ημέρας Υγρότοπων (2 Φεβρουαρίου).

Η εκδήλωση  που προηγήθηκε κατά μία μέρα της ξενάγησης περιελάμβανε ενημέρωση  για τους νησιωτικούς υγρότοπους, αλλά και παρουσίαση σχετικά με τον ρόλο των πολιτών και της τοπικής κοινωνίας στη διατήρηση και ανάδειξη των υγροτοπικών περιοχών. Στη συζήτηση εξετάστηκαν και παραδείγματα συνεργασίας με τοπικούς φορείς και οργανώσεις, ενώ υπήρξε και αναφορά στα νέα εφόδια που έχουμε για τη προστασία των υγρότοπων των νησιών: νέο νομικό πλαίσιο και Υγροτόπιο.

Ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας βρεθήκαμε ένα βήμα πιο κοντά στη φύση της Κρήτης, καθώς περιηγηθήκαμε σε έναν από τους σημαντικότερους υγρότοπους της περιοχής του Ηρακλείου, τη λίμνη και τον ποταμό Αλμυρού.

Στον υγρότοπο του Αλμυρού - Rafael Estamislao

Στον υγρότοπο του Αλμυρού – Rafael Estamislao

Η παρουσίαση για τους νησιωτικούς υγρότοπους αλλά και η εξόρμηση στο πεδίο μας έδωσε την ευκαιρία να παρουσιάσουμε στους ενεργούς πολίτες που συμμετείχαν τις ομορφιές των υγρότοπων του τόπου τους αλλά και  μέσα από την προσωπική επαφή να τους ενθαρρύνουμε να δράσουν μαζί μας, ενισχύοντας τον αγώνα μας για την προστασία των υγρότοπων της Κρήτης.

Το εθελοντικό πρόγραμμα Δίκτυο Παρακολούθησης της Κατάστασης των Υγρότοπων της Κρήτης υποστηρίζεται από το Σύστημα της Coca-Cola στην Ελλάδα (Coca-cola Τρία Έψιλον και Coca-Cola Hellas), στο πλαίσιο του περιβαλλοντικού προγράμματος «Αποστολή Νερό».

Όταν μια γαλάζια σημαία είναι για τα… μπάζα

Στην Ελλάδα υπάρχει ήδη από τον Ιούνιο του 2012 ένα προεδρικό διάταγμα (ΦΕΚ ΑΑΠ 229/19.06.2012) για τους μικρούς νησιωτικούς υγρότοπους, σύμφωνα με το οποίο: «..εντός των ορίων των μικρών νησιωτικών υγροτόπων, απαγορεύονται οι επιχωματώσεις και η απόρριψη στερεών και υγρών αποβλήτων, ενώ ο έλεγχος τήρησης των διατάξεων του παρόντος διατάγματος αποτελεί ευθύνη των χωρικά αρμοδίων αρχών της Κεντρικής και Αποκεντρωμένης Διοίκησης, των ΟΤΑ».

Στην Ελλάδα υπάρχει ήδη το σύστημα της γαλάζιας σημαίας για την επιβράβευση των καλύτερων παραλιών. Μία διάκριση που προϋποθέτει όμως την πλήρη συμμόρφωση με μια σειρά αυστηρών κριτηρίων που αφορούν στον περιοδικό καθαρισμό από σκουπίδια, καθώς και στην περιβαλλοντική διαχείριση κάθε περιοχής.

Στην Ελλάδα, και πιο συγκεκριμένα στη βόρεια παράκτια ζώνη της Κρήτης, 23 χλμ δυτικά του Ηρακλείου, υπάρχει η εκβολή του Φοδελιανού, η οποία έχει κι από τα δυο… Και από το Προεδρικό Διάταγμα προστατεύεται και με γαλάζια σημαία βραβεύεται επί δεκατέσσερα συναπτά έτη…

Τα μπάζα σε πρώτη θέα – WWF Ελλάς/Κ. Παραγκαμιάν

Κι όμως, η συμπεριφορά ορισμένων απέναντι σε αυτό το οικοσύστημα και τα «γαλόνια» του, είναι για τα μπάζα… Νόμοι και βραβεύσεις δεν φαίνονται αρκετοί για να κρατήσουν τα μπάζα μακριά από την εκβολή και το παράκτιο τμήμα του υγρότοπου του Φοδελιανού.

Η εικόνα της γαλάζιας σημαίας να «ανεμίζει» πίσω από τους σωρούς με απόβλητα κατεδαφίσεων και άλλων αδρανών υλικών, τα οποία καλύπτουν μία έκταση περίπου στα 800 τ.μ. της «βραβευμένης» παραλίας είναι απογοητευτική. Μια εικόνα που βλέπουν εκατοντάδες ή χιλιάδες τουρίστες που επέλεξαν την παραλία αυτή.

Η μπλε σημαία πίσω από τα μπάζα… – WWF Ελλάς/Κ. Παραγκαμιάν

Από πλευράς μας, έχουμε επανειλημμένα «ενοχλήσει» τις τοπικές υπηρεσίες για το θέμα, χωρίς να έχει προκύψει κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Κάθε χρόνο διευθετείται ή επιχωματώνεται η κοίτη της εκβολής, χωρίς κανένα ίχνος περιβαλλοντικής διαχείρισης. Ξαναενημερώσαμε λοιπόν τις αρμόδιες υπηρεσίες  και αναμένουμε την αποκατάσταση της εκβολής και τη λήψη μέτρων έτσι ώστε του χρόνου η παραλία να πληροί πραγματικά τα κριτήρια βράβευσης και όχι να της απονεμηθεί γαλάζια σημαία για τα … μπάζα.

Live your myth με γουρούνες στην εκβολή Αποσελέμη

Ένας χρόνος πέρασε από την καταστροφή των αλμυλόβαλτων και τη δημιουργία αναχωμάτων και χωμάτινων εμποδίων στην εκβολή Αποσελέμη. Ένας χρόνος έχει περάσει από την πρώτη αναφορά για την παράνομη πίστα motocross στα όρια του Καταφυγίου Άγριας Ζωής και την ενημέρωση των αρμοδίων φορέων και υπηρεσιών.

Από τότε ακολούθησαν συσκέψεις, συναντήσεις, νέες αναφορές, άρθρα στον τοπικό Τύπο ακόμη και δημοσιεύματα για τη «βούληση» της Δημοτικής Αρχής Χερσονήσου να προστατεύσουν ουσιαστικά την περιοχή. Το αποτέλεσμα;

Η περιοχή συνεχίζει να μην προστατεύεται ενώ η «πίστα» motocross συνεχίζει να χρησιμοποιείται  και να επεκτείνεται από έναν τριτοκοσμικό τουρισμό.

Live your myth με γουρούνες στον Αποσελέμη – Αρχείο WWF Ελλάς

Η ομάδα εθελοντών που επισκέφτηκε την περιοχή διαπίστωσε και κατέγραψε την κίνηση τροχοφόρων ακόμη και πρωινές ώρες. Αυτή τη φορά ήταν τουρίστες, οι οποίοι ανυποψίαστοι, καβάλα στις γνωστές τετράτροχες «γουρούνες», «όργωναν» τους αλμυρόβαλτους του Αποσελέμη. Όμως ίσως αυτοί, λόγω άγνοιας, να έχουν τη μικρότερη αναλογικά ευθύνη.  Ευθύνη έχουν οι αρμόδιοι φορείς που καθυστερούν να αναλάβουν ουσιαστική δράση για την αποκατάσταση της περιοχής, την προστασία και την παρακολούθηση του υγρότοπου, την ενημέρωση των επισκεπτών και τον έλεγχο για παράνομες δραστηριότητες.

Πρέπει επιτέλους η βούληση να γίνει πράξη και η αρμοδιότητα ευθύνη! Πρέπει να σταματήσει αυτή η απαξία των φυσικών μας πόρων. «Ζήσε τον μύθο σου στην Ελλάδα» είναι το γνωστότερο πλέον τουριστικό μας μότο… Τι μύθος όμως θα απομείνει αν συνεχίσουμε να υποβαθμίζουμε τη φυσική μας κληρονομία;

Περισσότερες πληροφορίες για τη δράση του WWF Ελλάς στην περιοχή της εκβολής Αποσελέμη.

Δείτε την ακριβή θέση της εκβολής Αποσελέμη στο Οικοσκόπιο.

Μια οικολογική ιστορία με καλό τέλος και ακόμα καλύτερη νέα αρχή!

Η προστασία των μικρών νησιωτικών υγρότοπων φάνταζε πριν από 8 χρόνια ως ένα βήμα στο κενό. Γιατί άλλωστε να ασχοληθεί μια περιβαλλοντική οργάνωση με «μικρούς βάλτους που βρωμάνε κι είναι γεμάτοι από κουνούπια»; Κι όμως… από το 2004 βαλθήκαμε να αποδείξουμε σε όλους αυτό που επί χρόνια βλέπαμε καθημερινά στη δουλειά μας μέσα στη φύση: αυτοί οι μικροί αλμυροί, υφάλμυροι ή και γλυκοί βάλτοι, οι λιμνούλες, οι εκβολές μικρών ποταμών και ρεμάτων είναι οικολογικά διαμάντια και πρέπει να τα προστατεύσουμε.

Καλαμοκάνας σε υγρότοπο της Λήμνου – WWF Ελλάς/Α. Bonetti

Κάπως έτσι, ο «μετρητής υγροτόπων» πήρε φωτιά μόλις η ομάδα μας βγήκε στο πεδίο. Σε ένα χρόνο είχε ήδη φτάσει στο νούμερο 183! Η μεγάλη ανακάλυψη ήρθε λίγο καιρό αργότερα με την χρήση δορυφορικών εικόνων υψηλής ευκρίνειας: αυτοί οι μικροί υγροί θησαυροί που είχαν έκταση μεγαλύτερη από ένα στρέμμα ήταν τελικά 816 σε 76 νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου και όχι 110 συνολικά, όπως είχε αρχικά εκτιμήσει το Εθνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων.

Δεν μείναμε όμως στην καταγραφή… Είπαμε άλλωστε πως ο τελικός στόχος ήταν η ουσιαστική τους προστασία κι αυτή απαιτούσε μάχες… Κονταροχτυπηθήκαμε με καταπατητές, κατοίκους, παραθεριστές ή ακόμα και δημάρχους που γέμιζαν τους υγρότοπους με σκουπίδια και μπάζα. Υψώσαμε τη φωνή της νομιμότητας και της επιστημονικής αλήθειας σε αμέτρητες δημόσιες συνελεύσεις. Δεχθήκαμε απειλές, δημόσια και προσωπικά. Καταλήξαμε κάποιες φορές σε δικαστήρια και αστυνομικά τμήματα.

Οι εθελοντές ήταν πάντα στο πλευρό μας. Μάλια, καλοκαίρι 2011 – WWF Ελλάς/Α. Bonetti

Κερδίσαμε πολλές από τις σημειακές αυτές μάχες. Ο υγρότοπος Μορώνη στην Κρήτη λευτερώθηκε από 12.000 κ.μ. μπάζων και ξεκίνησε από τον Δήμο Σούδας σοβαρό πρόγραμμα αποκατάστασης. Στη Χρυσή Ακτή Πάρου ανακλήθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες οι οικοδομικές άδειες που είχαν εκδοθεί και καταγγέλθηκαν από την ομάδα μας. Η Αλυκή Καλλονής Λέσβου χαρακτηρίστηκε Καταφύγιο Άγριας Ζωής το 2009 κατόπιν τεκμηρίωσης και πίεσης. Άλλοι 53 μικροί υγρότοποι χαρακτηρίστηκαν ως «Περιοχές Ειδικής Προστασίας» στα τοπικά σχέδια χωρικής οργάνωσης.

Παράλληλα με τα χαρακώματα των υγρότοπων, μαχόμασταν και στα χαρακώματα της πολιτικής. Η ομάδα της Αθήνας είχε ήδη θέσει τον πρώτο στόχο: την κατοχύρωση θεσμικού πλαισίου που θα λειτουργούσε ως ομπρέλα, ώστε στη συνέχεια να διαμορφωθούν ειδικά μέτρα αυστηρής προστασίας. Πρώτο ορόσημο: ο νόμος για την προστασία της βιοποικιλότητας! Ένας νόμος που έχει τη δική του (περιπετειώδη) ιστορία αλλά που εν τέλει ψηφίστηκε τον Μάρτιο του 2011. Το άρθρο 20 του νόμου 3937/2011 «για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και άλλες διατάξεις» άνοιξε τον δρόμο για την προετοιμασία ενός προεδρικού διατάγματος για την προστασία των μικρών υγροτόπων με έκταση μικρότερη ή ίση με 80 στρέμματα. Αμέσως μετά την ψήφιση του σημαντικού αυτού νόμου, όλοι στο WWF Ελλάς πήραμε φωτιά! Το προεδρικό διάταγμα έπρεπε να βγει πριν ξεχαστεί!

Βρεθήκαμε και στον Αλμυρό Ηρακλείου – WWF Ελλάς/A. Bonetti

Δεν είχαμε όμως σκοπό να το αφήσουμε στην τύχη του! Δεκάδες επιστολές, συναντήσεις και τηλεφωνήματα… 6 μήνες αναμονή και πίεση για να αποσταλεί το σχέδιο του προεδρικού διατάγματος στο Συμβούλιο της Επικρατείας από τον τότε υπουργό ΠΕΚΑ… Προκήρυξη εκλογών και νέα αρχή πιέσεων προς τον υπηρεσιακό υπουργό αυτή τη φορά. Και τελικά…

Στις 31 Μαΐου του 2012, το π.δ. «Έγκριση καταλόγου μικρών νησιωτικών υγροτόπων και καθορισμός όρων και περιορισμών για την προστασία και ανάδειξη των μικρών παράκτιων υγροτόπων που περιλαμβάνονται σε αυτόν» υπογράφηκε από τον υπηρεσιακό Υπουργό ΠΕΚΑ και πήρε πορεία προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Λίγες μέρες πριν τις εκλογές της 17η Ιουνίου, το διάταγμα πήρε την τελική υπογραφή του και έφθασε στο Εθνικό Τυπογραφείο!

Αυτό το προεδρικό διάταγμα είναι για εμάς, αλλά και όλους τους εθελοντές που στάθηκαν στο πλευρό μας από κάθε πιθανό μετερίζι, μια δικαίωση εννέα χρόνων άοκνης δουλειάς. Μετά από 9 χρόνια, πολλά ξενύχτια, δεκάδες συναντήσεις, χιλιάδες χιλιόμετρα στα ελληνικά νησιά, πιέσεις και απειλές, πετύχαμε μια πρώτη μεγάλη νίκη. Η πρώτη πολύ σημαντική φάση της δουλειάς μας ολοκληρώθηκε: η θεσμική προστασία 380 νησιωτικών υγροτόπων, έκτασης μέχρι 80 στρέμματα σε 59 νησιά. Τώρα όμως ξεκινάει η επόμενη: η εφαρμογή!

Δείτε το σχετικό infographic με την πορεία του προγράμματος των νησιωτικών υγρότοπων

Μη χάσετε την ευκαιρία να ανακαλύψετε στο Οικοσκόπιο, τον μοναδικό διαδικτυακό χάρτη περιβαλλοντικής πληροφορίας στην Ελλάδα, όλους τους νησιωτικούς υγρότοπους.