H Ευρώπη στον Βοϊδομάτη…

Κατάβαση στις πηγές του Βοϊδομάτη

Η Ευρώπη "κατεβαίνει" στον Βοϊδομάτη - WWF Ελλάς/Κ. Τζιόβας

Μια διαφορετική εκδρομή μας επεφύλασσε η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, 5η Ιουνίου, στην καρδιά του Εθνικού Δρυμού Βίκου – Αώου. Διαφορετική γιατί πάντα οι πηγές του ποταμού Βοϊδομάτη σου προκαλούν θαυμασμό… Διαφορετική γιατί, όπως και να το κάνεις, είναι μια ξεχωριστή εμπειρία να ξεναγείς σε αυτό το μοναδικό μέρος, 40 φοιτητές από ολόκληρη την Ευρώπη.

Το πρόγραμμα Erasmus του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων βρέθηκε μαζί μας σε μία περιβαλλοντική εκδρομή που περιελάμβανε κατάβαση στις πηγές, καθώς και ξενάγηση στο Κέντρο Ενημέρωσης για τη Φύση & τον Πολιτισμό στο Ζαγόρι, το οποίο λειτουργούμε εδώ και δέκα χρόνια στο Μικρό Πάπιγκο του Δήμου Ζαγορίου.

Οι πηγές του Βοϊδομάτη

Δίπλα στις πηγές - WWF Ελλάς/Κ. Τζιόβας

Κάπως έτσι, οι φοιτητές είχαν την ευκαιρία να μυηθούν στις φυσικές ομορφιές του πάρκου και να ενημερωθούν για τον ρόλο και τη δράση του WWF Ελλάς στη Β. Πίνδο. Μια δράση, στην οποία θα συνεισφέρει και στο μέλλον, το τμήμα Νηπιαγωγών, καθώς η επίκουρη καθηγήτρια κα Κατερίνα Πλακίτση συνεργάζεται ήδη με την ομάδα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης του WWF Ελλάς και υπάρχει κοινή επιθυμία για περαιτέρω εδραίωση της συνεργασίας μας.

“Τσούκα Ρόσσα”: το λημέρι των εθελοντών…

Στη γλώσσα των Βλάχων Τσούκα σημαίνει κορυφή, ρόσα σημαίνει κόκκινη. Η συγκεκριμένη κορυφή δεν διεκδικεί κάποια πρωτοτυπία, καθώς δεν είναι λίγες οι κορυφές στη Βόρεια Πίνδο με το ίδιο όνομα. Λημέρι βοσκών, υλοτόμων, ανταρτών και… των εθελοντών του WWF Ελλάς. Στα 1900 μέτρα είναι στημένο το πυροφυλάκιο από όπου οι εθελοντές της οργάνωσης προσέφεραν, για 3η συνεχόμενη χρονιά, πολλές καλοκαιρινές ώρες πυροφύλαξης. Από την Τσούκα Ρόσα μπορείς να δεις την τεχνητή Λίμνη του Αωού, τη Φλέγγα, τη Βάλια Κάλντα, το Περιστέρι το Μιτσικέλι και μαζί με το έτερο πυροφυλάκιο στη Μόρφα… Έχεις την αίσθηση ότι ολόκληρη η Β. Πίνδος απλώνεται μπροστά στα πόδια σου.

Χάρτης κ' πυξίδα... Απαραίτητα εργαλεία για την πυροφύλαξη - WWF Ελλάς/Η. Τζηρίτης

Ολοκληρώθηκε λοιπόν και η τρίτη περίοδος της κατασκήνωσης εθελοντών στην Πίνδο, με τον απολογισμό να είναι ιδιαίτερα θετικός. Ευτυχώς για όλους μας, δεν σημειώθηκαν σημαντικές πυρκαγιές το φετινό καλοκαίρι, ενώ αυτή που εκδηλώθηκε στις 27 Αυγούστου στον Δήμο Κεντρικού Ζαγορίου, δεν ενέπνευσε καμία ιδιαίτερη ανησυχία.


Ταμπελάκια για τη σήμανση των μονοπατιών - WWF Ελλάς/Η. Τζηρίτης

Οι 20 εθελοντές που βρέθηκαν στη Βωβούσα κατά τη διάρκεια των τριών κατασκηνωτικών περιόδων, από την 1η Αυγούστου μέχρι και τις 12 Σεπτεμβρίου, δεν υπήρξαν μόνο τα μάτια που συνεισέφεραν τα μέγιστα στην πυροφύλαξη, αλλά συμμετείχαν και στον καθαρισμό και τη διάνοιξη μονοπατιών στη Βωβούσα, στη Λάιστα και στην περιοχή της Τσούκα Ρόσσα. Εξαιρετική υπήρξε και η συνεργασία με τους φύλακες του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου της Β. Πίνδου, οι οποίοι εκπαιδεύτηκαν από στελέχη του WWF Ελλάς και τέθηκαν υπό τον συντονισμό της οργάνωσης.

Άλλη μια κατασκηνωτική περίοδος λοιπόν έληξε με επιτυχία και χωρίς παρατράγουδα. Η επόμενη αντιπυρική περίοδος μας περιμένει και ο χρόνος έχει ήδη αρχίσει να μετράει αντίστροφα.

ΥΓ: Η υλοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος δεν θα ήταν εφικτή χωρίς τη συνεργασία των: Πίνδος Περιβαλλοντική, Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Βορείας Πίνδου και το Πυροσβεστικό Σώμα.

Ζαρκάδι θύμα τροχαίου… και έλλειψης υποδομών

Παρότι το αίτημα χωροθέτησης προστατευόμενων περιοχών και δημιουργίας εθνικών πάρκων βρήκε ανταπόκριση από την πολιτεία, η προστασία της πανίδας του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου παραμένει ελλιπής. Η απουσία κέντρων περίθαλψης και βασικών υποδομών, πολλές φορές καταδικάζει τα ζώα που αντιμετωπίζουν το οποιοδήποτε  πρόβλημα.

Τα παραπάνω επιβεβαιώθηκαν δυστυχώς με τον πλέον τραγικό τρόπο το περασμένο Πάσχα, όταν ένα ζαρκάδι, ηλικίας τριών ετών, ξεψύχησε, παρά τις αγωνιώδεις προσπάθειες πολιτών και μελών περιβαλλοντικών οργανώσεων.

Άνθρωποι του WWF και ντόπιοι μεταφέρουν το άτυχο ζαρκάδι...

Το συμβάν καταγράφηκε το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής στον δρόμο μεταξύ Αρίστης και Παπίγκου, όπου ένα διερχόμενο αυτοκίνητο συγκρούστηκε με το άτυχο ζώο. Οι κάτοικοι της περιοχής που το βρήκαν, απευθύνθηκαν στο Κέντρο του WWF στο Μικρό Πάπιγκο και σε συνεργασία με τον υπεύθυνο του γραφείου, το μετέφεραν στο Περιβαλλοντικό Κέντρο Μπουραζανίου, το μόνο μέρος όπου υπάρχει η κατάλληλη υποδομή για την περίθαλψη άγριων ζώων.

Χωρίς υποδομές

Γιατί όμως συνέβη αυτό από τη στιγμή που το ζαρκάδι βρέθηκε χτυπημένο κοντά στον πυρήνα του Πάρκου της Πίνδου; Ο κυριότερος λόγος είναι ότι δεν υπάρχουν οι αναγκαίες υποδομές. «Δεν μπορούμε να μιλάμε για εθνικό πάρκο αν δεν έχουμε κάποιες συγκεκριμένες και λειτουργικές υποδομές μέσα σε αυτό. Και μια από αυτές είναι η δημιουργία κέντρου για την περίθαλψη των άγριων ζώων», δηλώνει ο Κώστας Τζιόβας, υπεύθυνος του γραφείου του WWF Ελλάς στο Μικρό Πάπιγκο.

Δεν άντεξε

Ο Γιώργος Τάσσος, ιδιοκτήτης του κέντρου και κτηνίατρος στο επάγγελμα δήλωσε σχετικά: «Το ζαρκάδι είχε χτυπηθεί σε λεκάνη και οπίσθια άκρα. Είναι ευαίσθητα ζώα και δεν δέχονται ανθρώπινη παρουσία. Με την παραμικρή εμφάνιση του ανθρώπου το ζώο πετάγεται γιατί αυτή είναι φυσιολογική αντίδρασή του. Τα τραύματα ήταν εσωτερικά και δεν του επέτρεψαν να επιβιώσει».

Στο διοικητικό συμβούλιο του φορέα διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου έχει τεθεί ήδη το θέμα τοποθέτησης προειδοποιητικών πινακίδων για όσους οδηγούς κινούνται στους δρόμους. Η τοποθέτηση των ενημερωτικών πινακίδων θεωρείται επιβεβλημένη, αφού πολλοί επαρχιακοί δρόμοι βρίσκονται εντός των ορίων του εθνικού πάρκου και τα άγρια ζώα κινδυνεύουν διαρκώς. Ο κ. Τάσσος εκτιμά και εύχεται ο θάνατος του ζαρκαδιού να αφυπνίσει ντόπιους και επισκέπτες της περιοχής. «Το κακό έγινε. Μακάρι να είναι ένα ερέθισμα για να προχωρήσουμε και να αποφύγουμε παρόμοια συμβάντα και παράλληλα να ευαισθητοποιηθούν όλοι και να σεβαστούν τον τόπο και το περιβάλλον».

Δείτε περισσότερα για την παρουσία του WWF Ελλάς στην Πίνδο.