Προστατεύοντας την παραλία της caretta caretta από τη φωτιά

Κινδυνεύει μια αμμουδιά από τις δασικές πυρκαγιές; Κι όμως κινδυνεύει! Η σημαντικότερη παραλία ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας καρέτα στη Ζάκυνθο και ολόκληρη τη Μεσόγειο, τα Σεκάνια, απειλείται από κάθε δασική πυρκαγιά στη γύρω περιοχή. Ο λόγος: η διάβρωση του εδάφους. Μετά από μια πυρκαγιά, το νερό της βροχής μετακινεί χώμα στην παραλία, όπου σταδιακά φυτρώνει βλάστηση «εξαφανίζοντας» σιγά-σιγά την αμμουδιά. Τα δέντρα και οι θάμνοι της γύρω περιοχής αποτελούν ένα πλέγμα προστασίας από τη διάβρωση και γι’αυτό η προστασία τους είναι εξαιρετικά σημαντική.

4Πυροφύλαξη στα Σεκάνια, Ηλίας Τζηρίτης/WWF Ελλάς.

Ο κίνδυνος δεν είναι μόνο θεωρητικός. Το 1989 και το 2001 η περιοχή των Σεκανίων κάηκε ολοσχερώς. Ενώ στην πρώτη περίπτωση η φυσική αναγέννηση της βλάστησης κατέφερε να αποτρέψει τη διάβρωση, στη δεύτερη χρειάστηκε η τεχνική παρέμβαση του WWF Ελλάς και άλλων φορέων με αντιδιαβρωτικά και φυτευτικά έργα για να περιοριστούν οι επιπτώσεις για την παραλία.

Η φετινή πυρκαγιά

Φέτος τον Ιούλιο, η περιοχή απειλήθηκε από μια ακόμα πυρκαγιά. Ξεκίνησε από το Σκοπό και οφείλεται πιθανότατα σε εμπρησμό από πρόθεση – το ποσοστό εμπρησμών στη Ζάκυνθο φτάνει το 67%! Η Ζάκυνθος είναι μια από τις πιο «καυτές» περιοχές της χώρας, με τις δριμύτερες πυρκαγιές στα Ιόνια (καμένη έκταση/περιστατικό) να συναντώνται στη εκεί, όπου περίπου 3.792 στρέμματα καίγονται κάθε χρόνο.

1Δριμύτητα πυρκαγιών στα Ιόνια Νησιά, πηγή: http://www.oikoskopio.gr/pyroskopio/

Δράσεις πυροπροστασίας για έναν οικολογικό θησαυρό

Το WWF Ελλάς διαβουλεύεται με τις αρμόδιες κρατικές αρχές ώστε να πράξουν τα δέοντα σε επίπεδο πρόληψης και καταστολής, καθώς οι ελλείψεις είναι μεγάλες και τα μέσα πενιχρά. Όμως, δεν καθόμαστε με σταυρωμένα χέρια αναρωτώμενοι «μα, πού είναι το κράτος;». Τα προηγούμενα χρόνια προμηθευτήκαμε 10 δεξαμενές νερού που τοποθετήθηκαν σε επιλεγμένα σημεία στην ευρύτερη περιοχή για την διευκόλυνση της υδροληψίας από πυροσβεστικά οχήματα και μεριμνήσαμε για την συντήρηση του οδικού δικτύου στα Σεκάνια, ώστε τα οχήματα να έχουν καλή πρόσβαση στα καίρια σημεία.

2Φωτογραφία από τη φετινή πυρκαγιά στον Σκοπό, Χαρίκλεια Μινώτου/WWF Ελλάς

Φέτος, το WWF ενέτεινε τις προσπάθειές του, σε συνεργασία με την Πυροσβεστική Υπηρεσία Ζακύνθου και το Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου. Προμηθευτήκαμε φορητή αντλία νερού για την ταχύτερη και ευκολότερη πλήρωση των πυροσβεστικών οχημάτων και την έχουμε διαθέσει για χρήση από τις αρμόδιες αρχές. Το σημαντικότερο όμως είναι η παρουσία πυροφύλακα στην περιοχή με σκοπό την άμεση ενημέρωση για περιστατικά πυρκαγιών και την άμεση καταστολή τους.

Ο Διονύσης, που φυλάει καθημερινά τα Σεκάνια μέσα στο λιοπύρι, εκπαιδεύτηκε από εμάς και το Πυροσβεστικό Σώμα και εξοπλίστηκε με τα απαραίτητα εργαλεία δασοπυροφύλαξης. Φιλότιμος και εργατικός, προστατεύει την περιοχή όχι μόνο από τις δασικές πυρκαγιές αλλά και από άλλες παράνομες ενέργειες ενώ παράλληλα ενημερώνει τυχόν επισκέπτες για το καθεστώς προστασίας της περιοχής.

3 Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης δασοπυροφύλαξης, Ηλίας Τζηρίτης/WWF Ελλάς.

Δεν σταματάμε όμως εκεί, αλλά σχεδιάζουμε μελλοντικές ολοκληρωμένες κινήσεις για την αντιπυρική προστασία των Σεκανίων. Ήδη, η πρώτη αυτοψία έχει γίνει μετά την φετινή πυρκαγιά στον Σκοπό και σύντομα, με την βοήθεια ειδικών, θα επανέλθουμε με συγκεκριμένες προτάσεις αντιπυρικής προετοιμασίας προς τις αρμόδιες αρχές. Ο οικολογικός θησαυρός των Σεκανίων παραείναι σημαντικός για να αφεθεί στην τύχη του…

5Αυτοψία στην καμένη περιοχή του Σκοπού, Χ. Μινώτου/WWF Ελλάς

Φωτιά πάνω από το σπίτι της καρέτα

Πρόσφατη μεγάλη φωτιά που ξέσπασε στην περιοχή του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου (ΕΘΠΖ), στο Σκοπό, αποτέφρωσε εκατοντάδες στρέμματα χαμηλής δασικής βλάστησης και καλλιεργειών. Λόγω της έντασης του αέρα και του δυσπρόσιτου ανάγλυφου της περιοχής, η φωτιά γρήγορα επεκτάθηκε.OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Μεγάλη ήταν η ανησυχία μας ειδικά για τα Σεκάνια, τη σημαντικότερη παραλία ωοτοκίας της καρέτα σε όλη τη Μεσόγειο!

seksmall

Λόγω των έντονων φαινομένων διάβρωσης στην ευρύτερη περιοχή, μία ενδεχόμενη καταστροφή της επιφανειακής βλάστησης θα μετέφερε μεγάλες ποσότητες χώματος στην παραλία και θα αλλοίωνε τα χαρακτηριστικά της άμμου  όπου οι Caretta caretta φτιάχνουν τις φωλιές τους.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAOLYMPUS DIGITAL CAMERAΕπίγειες δυνάμεις της πυροσβεστικής από το Νομό Ζακύνθου και την Πελοπόννησο καθώς και το εκπαιδευμένο προσωπικό του ΕΘΠΖ με το πυροσβεστικό όχημα του, επιχείρησαν για να σβήσουν τα πολλαπλά μέτωπα. Στην κατάσβεση συνέβαλαν δια αέρος αεροπλάνα και ελικόπτερα, που ευτυχώς έκαναν το θαύμα τους!

Ο πυροφύλακας του WWF και οι δεξαμενές ανεφοδιασμού με νερό.

Ο πυροφύλακας του WWF και οι δεξαμενές ανεφοδιασμού με νερό.

Το WWF Ελλάς ήταν φυσικά εκεί! Ο πυροφύλακάς μας ειδοποίησε άμεσα την πυροσβεστική μόλις ξέσπασε η φωτιά ενώ σε όλη τη διάρκειά της συνεργάτες του WWF βρίσκονταν σε συντονισμό με την πυροσβεστική, την ΠΕ Ζακύνθου και το Δήμο ώστε να  διευκολύνουν την ανεφοδιασμό των πυροσβεστικών οχημάτων με νερό από τις εγκατεστημένες από το WWF υδατοδεξαμενές στην περιοχή (40 κυβικά), εφόσον θα υπήρχε ανάγκη.

Την επόμενη μέρα «μέσα στο μαύρο αποτύπωμα της φωτιάς» η ευχάριστη είδηση ότι οι δύο πρώτες φωλιές έσκασαν στα Σεκάνια επανέφερε την αισιοδοξία μας…

H επόμενη μέρα. Η φωτιά σταμάτησε στο κατώφλι των Σεκανίων (δεξιά τα καμένα).

Η φωτιά σταμάτησε στο κατώφλι των Σεκανίων (δεξιά βλέπουμε τα καμένα).

H ισχύς εν τη ενώσει…

Ασφυκτικά γεμάτο ήταν το θέατρο Κέφαλος στο Αργοστόλι, με αφορμή μια κοπή πίτας για την νέα χρονιά. Δεν ήταν όμως μια συνηθισμένη εκδήλωση, καθώς αυτή διοργανωνόταν για πρώτη φορά και από τις πέντε εθελοντικές ομάδες δασοπυρόσβεσης του νησιού. Το WWF Ελλάς γνωρίστηκε για πρώτη φορά με τις ομάδες της Κεφαλονιάς το 2008 στο πλαίσιο του έργου αξιολόγησης και ενίσχυσης εθελοντικών ομάδων δασοπροστασίας του προγράμματος το «Μέλλον των Δασών» (http://www.wwf.gr/forests/axis1.html). Ο Συντονιστής Τοπικών Δράσεων του WWF Ελλάς, Ηλίας Τζηρίτης, κλήθηκε και συμμετείχε στην εκδήλωση με μία μικρή ομιλία-χαιρετισμός που αφορούσε τον εθελοντισμό στην δασοπροστασία με ανάλυση της κατάστασης στην Κεφαλονιά.

omades_kefΟ εθελοντισμός στην δασοπροστασία στη Κεφαλονιά είναι ένα από τα  παραδείγματα προς μίμηση και για άλλες περιοχές της χώρας και η απόδειξη ότι τελικά είναι περισσότερα αυτά που μας ενώνουν παρά αυτά που μας χωρίζουν. Και φυσικά η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος σε τοπικό επίπεδο είναι μια αξία που πρέπει να ξεπερνά μικροπολιτικά συμφέροντα και προσωπικές έριδες. Πολλές προσπάθειες έχουν γίνει να οργανωθούν οι εθελοντικές ομάδες δασοπροστασίας στην Ελλάδα και να αποκτήσουν ενιαία φωνή. Φαίνεται όμως ότι αυτό δεν είναι ακόμα εφικτό σε πανελλαδικό ή περιφερειακό επίπεδο, αλλά οι ομάδες θα μπορούσαν κάλλιστα να οργανωθούν σε τοπικό επίπεδο, να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να διεκδικήσουν από κοινού ένα ασφαλέστερο και οργανωμένο καθεστώς λειτουργίας.

Τι ήταν όμως αυτό που κάνει την περίπτωση της Κεφαλονιάς να ξεχωρίζει ανάμεσα σε λίγες περιοχές της χώρας; H οργάνωση και λειτουργία πέντε εθελοντικών ομάδων σε ένα συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο δεν είναι κάτι το συνηθισμένο σε μια χώρα με τα χαμηλότερα ποσοστά εθελοντικής προσφοράς σε Ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Εθελοντική Ομάδα Δασοπροστασίας Κεφαλλονιάς, η Εθελοντική Ομάδα Δασοπροστασίας Ελείου-Πρόννων, η Εθελοντική Ομάδα Προστασίας Περιβάλλοντος Ερίσου, η Εθελοντική Ομάδα Δασοπροστασίας Παλικής και η Εθελοντική Ομάδα Προστασίας Περιβάλλοντος Πυλάρου σε άριστη συνεργασία με το Πυροσβεστικό Σώμα, καταπολεμούν κάθε αντιπυρική περίοδο πολλές δύσκολες δασικές πυρκαγιές στο νησί. Η Κεφαλονιά είναι μια από πιο δύσκολες περιοχές στην Ελλάδα. Παρουσιάζει τις περισσότερες καμένες εκτάσεις και το μεγαλύτερο αριθμό περιστατικών στα Ιόνια νησιά. Οι περισσότερες δασικές πυρκαγιές προκαλούνται από κακόβουλους εμπρησμούς ή καύση για δημιουργία βοσκοτόπων ενώ πολύ χαμηλό παραμένει το ποσοστό εξακρίβωσης αιτιών (2% εξακρίβωση δράστη, 64% άγνωστα αίτια εκδήλωσης πυρκαγιάς, περισσότερα στο http://oikoskopio.gr/pyroskopio/).

Το WWF Ελλάς στηρίζει με όποιο τρόπο μπορεί τέτοιες τοπικές δράσεις και περιμένει ανάλογες πρωτοβουλίες σε θεσμικό και οργανωτικό επίπεδο από τους αντίστοιχους δημόσιους φορείς και ειδικά τους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ευχόμαστε στις εθελοντικές ομάδες τις Κεφαλονιάς ένα «άκαπνο» 2014 και να συνεχίσουν την συνεργασία τους με καλή διάθεση και αλτρουισμό. Η ισχύς εν τη ενώσει λοιπόν στην πράξη και όχι στα λόγια!!

ΥΓ: Μετά τους πρόσφατους σεισμούς στην Κεφαλονιά, όλες οι εθελοντικές ομάδες είναι σε επιφυλακή και έχουν αναλάβει εργασίες ανακούφισης και υποστήριξης των σεισμόπληκτων συμπολιτών μας. Καλή συνέχεια!!

 

 

Στο νησί της Μαστίχας με το βλέμμα στο αύριο…

Μετρώντας τα καμένα – WWF Ελλάς/Η. Τζηρίτης

Όταν μετράς τα καμένα σαν να μετράς τις πληγές σου, δεν αρκεί να θάβεσαι στην στάχτη τους… Το βασανιστικό αλλά και μοναδικό ωφέλιμο ερώτημα είναι: «Τι πρέπει να γίνει την επόμενη μέρα;»

Το ταξίδι…

Με την σκέψη αυτή κάναμε εν πλω τη διαδρομή μας προς τη Χίο. Το νησί της μαστίχας απέκτησε φέτος το θλιβερό χάλκινο μετάλλιο στις μεγαλύτερες σε έκταση δασικές πυρκαγιές της Ευρώπης. 152.000 περίπου στρέμματα καμένης έκτασης την κατέταξαν πίσω από δασικές πυρκαγιές σε Ισπανία και Πορτογαλία αλλά πρώτη στην Ελλάδα, τόσο σε απόλυτα νούμερα όσο και στη συνείδηση όλων μας.

Παρόλα αυτά, φτάνοντας στο νησί, ο σκοπός μας δεν ήταν άλλος από το να αποτυπώσουμε σε μία πλήρη αναφορά τι άφησε πίσω της η μεγάλη πυρκαγιά του Αυγούστου, ούτως ώστε να καταφέρουμε να προτείνουμε τις πλέον κατάλληλες λύσεις για το «αύριο» και την ορθή μεταπυρική διαχείριση των καμένων δασών και δασικών εκτάσεων του νησιού. Δεν ήταν η πρώτη φορά που καλούμασταν να κάνουμε κάτι αντίστοιχο, στο πλαίσιο του δασικού προγράμματος του WWF Ελλάς. Εντούτοις, το ταξίδι μας που ξεκίνησε στις 11 Σεπτεμβρίου του 2012, θα έκρυβε, όπως και κάθε άλλο παρόμοιο, εκπλήξεις, ιδιαιτερότητες και προκλήσεις.

Καμένα μαστιχόδεντρα. Η απώλειά τους είναι μεγάλο πλήγμα για την τοπική οικονομία – WWF Ελλάς/H. Τζηρίτης

Η τοπική κοινωνία μας υποδέχτηκε με ανοικτές αγκάλες και έδειξε έμπρακτα την επιθυμία της για ένα αύριο, απαλλαγμένο από τις στάχτες του Αυγούστου. Είναι γεγονός άλλωστε ότι δεν ήταν μόνο η απώλεια του πολύτιμου δασικού πλούτου που στοίχισε στους Χιώτες αλλά και το γεγονός ότι επλήγη μία από τις βασικές τους πρωτογενείς δραστηριότητες, καθώς ένα μεγάλο ποσοστό καλλιεργειών μαστίχας καταστράφηκαν ολοσχερώς. Οι άνθρωποι αυτοί συνειδητοποίησαν, όπως και τόσοι άλλοι στο παρελθόν, ότι μία δασική πυρκαγιά δεν είναι ένα τηλεοπτικό γεγονός που παραμένει μακριά μας αλλά μπορεί να επηρεάσει την ίδια μας την καθημερινότητα.

Τα διδάγματα…

Οργώνοντας λοιπόν τις περιοχές των καμένων καταγράψαμε συγκεκριμένα πράγματα που θα μας βοηθήσουν να προτείνουμε ακόμη πιο συγκεκριμένες λύσεις μετά την επεξεργασία των δεδομένων.

Πολλές περιοχές αναμένεται να ανακάμψουν με φυσικό τρόπο ενώ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, η ανθρώπινη παρέμβαση ίσως να είναι απαραίτητη για την αναγέννηση του δάσους. Το έντονο ανάγλυφο σε συνδυασμό με τα αντιπλημμυρικά έργα και την ένταση των καιρικών φαινομένων θα είναι κρίσιμοι παράγοντες για τη συγκράτηση του εδάφους. Από τη διατήρησή του εξαρτώνται πολλά για την επόμενη μέρα. Επιπροσθέτως, η διαχείριση της κτηνοτροφίας, η μεταπυρική συμπεριφορά των καμένων εκτάσεων και η υλοτομία, είναι θέματα που απαιτούν άμεσες δράσεις. Η δόμηση δεν φαίνεται να αποτελεί το κυρίαρχο ζήτημα, όπως συμβαίνει σε πλείστες άλλες περιπτώσεις. Η αναφορά μας, η οποία θα είναι σύντομα διαθέσιμη, εμπεριέχει την ανάλυση των παραπάνω ζητημάτων, καθώς και συγκεκριμένες προτάσεις.

Παρά το θλιβερό θέαμα, οφείλεις να σκέφτεσαι την επόμενη μέρα – WWF Ελλάς/Ε. Κορακάκη

Η ευκαιρία…

Μια δασική πυρκαγιά για την πλειοψηφία των πολιτών είναι μια καταστροφή, για άλλους όμως αποτελεί μια ευκαιρία. Μια ευκαιρία να αλλάξουμε τα κακώς κείμενα, να μάθουμε από τα λάθη μας και να δημιουργήσουμε έναν άλλο τρόπο οργάνωσης της οικονομίας και της κοινωνίας. Ο συνδυασμός της γνώσης, της πολιτικής βούλησης και της επάρκειας πόρων μπορεί να φέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Το πρώτο υπάρχει, τα υπόλοιπα δύο ίσως να είναι οι χαμένοι κρίκοι στην αλυσίδα των εξελίξεων για την επόμενη μέρα της πυρκαγιάς στη Χίο.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τους φορείς της Χίου για τις πληροφορίες που μας χορήγησαν και την ανταλλαγή απόψεων, τους ενεργούς πολίτες με τους οποίους ήρθαμε σε επαφή, τους εθελοντές των ομάδων δασοπροστασίας-δασοπυρόσβεσης της Χίου για την πολύτιμη βοήθειά τους και τους φίλους μας για τη φιλοξενία.

Όταν η δουλειά μας στη φύση, κατακτά διεθνή περιοδικά…

Ακριβώς δύο χρόνια πριν, το καλοκαίρι του 2010, γράφαμε εδώ για την απογραφή της μετα-πυρικής βλάστησης των καμένων πεύκων από τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 στον Νομό Ηλείας. Ήταν μία δουλειά απαιτητική και δύσκολη, που σκοπό είχε τη δημιουργία ενός μοντέλου πρόβλεψης της φυσικής αναγέννησης της Χαλεπίου Πεύκης.

“Χτίζοντας” το μοντέλο – WWF Ελλάς/Ε. Κορακάκη

Το αποτέλεσμα της συγκεκριμένης δουλειάς και των άπειρων ωρών στην περιοχή, ήταν μία πλήρως εμπεριστατωμένη επιστημονικά μελέτη, που κατάφερε να προσδιορίσει με ακρίβεια την αναμενόμενη φυσική αναγέννηση στις πληγείσες περιοχές του νομού.  Απόδειξη αυτού, είναι η αποδοχή της δημοσίευσης αυτής της δράσης από το έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Annals of Forest Science του Γαλλικού Ινστιτούτου INRA (Institut National de la Recherche Agronomique), στο πλαίσιο της επιτυχημένης παρουσίασης της δουλειάς στο 4ο International Conference on Mediterranean Pines.

Η πορεία και κατάληξη αυτής της δράσης, αποτελεί για εμάς ένα παράδειγμα για τον τρόπο με τον οποίο η δουλειά πεδίου μπορεί να εξελιχθεί σε ουσιαστική γνώση και να γίνει διαθέσιμη στην υπόλοιπη επιστημονική κοινότητα και όχι μόνο.

Όσοι ενδιαφέρονται για τη συγκεκριμένη δημοσίευση, μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μας στο p.kordopatis@wwf.gr

Οι στάχτες της ΝΑ Αττικής και η «ξεροκέφαλη» φύση…

Αναζητώντας τις πληγές της φύσης, μετά την πρόσφατη πυρκαγιά στην ΝΑ Αττική, την ώρα που οι στάχτες δεν είχαν ακόμη καταλαγιάσει και οι μικρές αναζωπυρώσεις συνεχίζονταν, τα περιθώρια αισιοδοξίας δεν ήταν πολλά…

Φιδαετός

Ο πεισματάρης φιδαετός… – WWF Ελλάς/Π. Κορδοπάτης

Ευτυχώς, το πείσμα του φιδαετού που αρνείται να εγκαταλείψει την περιοχή του, παρά την καταστροφή και οι πεσμένοι σπόροι των πεύκων που προοικονομούν την αναγέννηση από τις στάχτες τους, μας έδειξαν ότι η φύση παραμένει «ξεροκέφαλη» και επίμονη. Η αντίφαση στάχτης κι ελπίδας είναι δυστυχώς κάτι που συναντάμε κάθε καλοκαίρι, τα τελευταία 5 χρόνια, αφού αναλαμβάνουμε το άχαρο αλλά αναγκαίο έργο να αποτιμήσουμε σε οικολογικό επίπεδο την κάθε περιοχή που πλήττεται από σημαντική πυρκαγιά.

Βρεθήκαμε στην περιοχή της Λαυρεωτικής, 3 μόλις μέρες μετά την κατάσβεση της φωτιάς. Η αρχική εικόνα του καμένου τοπίου ήταν αποκαρδιωτική. Όμορφα πευκοδάση κοντά στον Άγιο Κωνσταντίνο (κάποια από τα οποία είχαν ξανακαεί στο παρελθόν), φρυγανικές εκτάσεις και άρκευθοι πιο νότια, καλλιέργειες με ελαιόδεντρα και αμπέλια είχαν όλα γίνει στάχτη. Σε πολλά σημεία μάλιστα, η φωτιά φαίνεται να έσβησε κυριολεκτικά όταν συνάντησε τη θάλασσα…

Καμένα πεύκα

Οι στάχτες… – WWF Ελλάς/E. Κορακάκη

Ο οικολογικός απολογισμός λοιπόν (δείτε εδώ) μας έδειξε ότι η πυρκαγιά που ξεκίνησε από τον οικισμό Δροσιά, έπληξε προστατευόμενες περιοχές και ορισμένες από τις τελευταίες δασικές εκτάσεις της ΝΑ Αττικής. Από τα περίπου 35.000 στρ. που κάηκαν τα 20.200 βρίσκονται εντός ορίων προστατευόμενων περιοχών. Αν θέλετε να δείτε την απεικόνιση της πυρκαγιάς και πολλές περισσότερες πληροφορίες, τότε το Οικοσκόπιο είναι το διαδικτυακό εργαλείο που αναζητείτε.

Η μεγαλύτερη απειλή που δέχεται η περιοχή δεν είναι άλλη από την έντονη πίεση για οικιστική ανάπτυξη και τις επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές των τελευταίων δεκαετιών. Αυτοί οι δύο παράγοντες, είναι οι πραγματικοί εχθροί του πεισματάρη φιδαετού. Αν θέλουμε να συνεχίσει να βρίσκεται εκεί και τα πεύκα να ξαναγεννηθούν από τις στάχτες τους, ας αποτρέψουμε οποιαδήποτε οικολογικά αταίριαστη αλλαγή χρήσης γης… Άλλωστε, είπαμε! Η φύση παραμένει «ξεροκέφαλη»…

Δύο χρόνια μετά τις πυρκαγιές του 2007: ψάχνοντας για πεύκα!

Οι καταστροφικές πυρκαγιές του 2007 στην Πελοπόννησο ήταν μια οδυνηρή εμπειρία για ολόκληρη τη χώρα. Μια εμπειρία που γέννησε την ανάγκη ακόμη εκτενέστερης έρευνας και ακόμη περισσότερων εργαλείων, προκειμένου να μπορούμε να εκτιμήσουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια το «Μέλλον των Δασών» μας.

Έτσι, τον Μάιο του 2009, 2 χρόνια μετά την τραγωδία της Πελοποννήσου, τετραμελής ομάδα πεδίου, ξεκινήσαμε την απογραφή της μετα-πυρικής βλάστησης στον Νομό Ηλείας, στοιχείο απαραίτητο για τον αρχικό σκοπό της δράσης μας, δηλαδή τη  δημιουργία ενός εργαλείου, ικανού να εκτιμήσει την αναμενόμενη αναγέννηση χαλεπίου πεύκης –κυρίαρχου δασικού είδους της Μεσογείου-  σε όλη την έκταση του νομού. Ένα χρόνο μετά, η συγκεκριμένη αναφορά έρχεται για να θυμίσει σε όλους μας τόσο την καταστροφική δύναμη της φωτιάς όσο και την ελπίδα που μας χαρίζει η αναγέννηση της φύσης, αν βέβαια την αφήσουμε “στην ησυχία της”…

Η ημέρα ξεκινούσε νωρίς το πρωί με τις πρώτες δειγματοληψίες να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, προτού ο ήλιος μετατραπεί σε «πηγή μαρτυρίου». Ο δεύτερος γύρος δειγματοληψιών πραγματοποιείτο απογευματινές ώρες, ενώ ο ερχομός της νύχτας σήμαινε αναγκαστικά και τη λήξη των εργασιών.

Δυστυχώς, κάποιες φορές η έναρξη της εργασίας στο πεδίο ήταν αδύνατη, μιας και μια σειρά απρόβλεπτων συμβάντων (όπως έντονη κλίση πλαγιάς, κομμένοι δασικοί δρόμοι, υποψήφιες δειγματοληπτικές επιφάνειες μετατρεμμένες σε καλλιέργειες, καταρρακτώδεις βροχές κτλ.) ξεπερνούσε κατά πολύ τον αρχικό σχεδιασμό και τις δυνατότητές μας.

Ένα μήνα μετά, η εργασία πεδίου ολοκληρώθηκε κι έδωσε τη θέση της στην –εκ του γραφείου πλέον- ανάλυση των δεδομένων. Πλέον η αναφορά του μοντέλου έχει ολοκληρωθεί και απομένει η κοινοποίηση των αποτελεσμάτων στους αρμόδιους δασικούς φορείς αλλά και στο ευρύτερο κοινό.