Συνάδελφοι στη μάχη ενάντια στις φόλες

Πιστεύω ότι είμαστε ταιριαστό «ζευγάρι», αλλά ακόμα δε μπορώ να καταλάβω την εμμονή του με τις γάτες. Ξέρω τι του αρέσει και δείχνω φοβερή επιείκεια για τη μεγάλη του αγάπη, τη μπάλα. Αλλά αυτό που μας συνδέει πραγματικά είναι η δουλειά μας, την οποία αγαπάμε.

Ζωγράφος: Daniela Silva

Ζωγράφος: Daniela Silva

Όταν πηγαίνουμε μαζί στο βουνό και οι δύο ξέρουμε ότι η μέρα μας δεν θα είναι εύκολη, αλλά η αγάπη για αυτό που κάνουμε, μας δίνει κουράγιο. Όταν ο ένας αντιμετωπίζει δυσκολίες, ο άλλος του δίνει τη δύναμη για να συνεχίσει. Έτσι έγινε και πριν λίγες μέρες όταν μας κάλεσαν σε ένα χωριό, κοντά στα σύνορα με τη Βουλγαρία.

Βγαίνοντας από το αμάξι αμέσως καταλάβαμε ότι η διαδρομή θα μας δυσκολέψει, χρειαζόμασταν περίπου μια ώρα για να φτάσουμε στην κορυφή από όπου θα ξεκινούσαμε το ψάξιμο. Αυτήν τη φορά ο αέρας δε μας βοηθούσε, φυσούσε δυνατός βοριάς που τρυπούσε τα κόκκαλα μας. Φτάνοντας στην κορυφή, αρχίσαμε τη δουλειά.

Εικόνα 1. Ο Κίκο εν ώρα υπηρεσίας

Εικόνα 1. Ο Κίκο εν ώρα υπηρεσίας

Περπατούσαμε στη ράχη, ο Κίκο πάντα μπροστά και εγώ ακολουθώντας τον από πίσω. Μετά από τόσες ώρες στο πεδίο, ο ένας καταλαβαίνει τον άλλον χωρίς πολλές σκέψεις, για αυτό όταν είδα τον Κίκο να κάνει μια απότομη και γρήγορη αναστροφή με τη μύτη του συνεχώς κάτω, ήξερα ότι είχε εντοπίσει κάτι. Όταν μου έδειξε το σημείο, μπροστά μου εμφανίστηκε μια παράξενη εικόνα: το έδαφος ήταν γεμάτο με νεκρά έντομα, ένας δείκτης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων (τα σαρκοφάγα έντομα τρώνε το δόλωμα ή το δηλητηριασμένο ζώο και επίσης δηλητηριάζονται). Όπως μάθαμε μετά, κάτω στο χωριό, κάποιοι κυνηγοί ανησυχώντας για τη συχνότητα των δηλητηριάσεων (οι ίδιοι χάσανε εκεί τρία σκυλιά), κάψανε το δόλωμα που ήταν ένα κατσίκι ‘ποτισμένο’ με δηλητήριο.

Είχε έρθει η ώρα για παιχνίδι, κάτι που κάνουμε όταν ο Κίκο εντοπίζει κάτι….και τι τρελό παιχνίδι ήταν αυτό. Το παιχνίδι μαζί μου είναι η επιβράβευση του. Ουσιαστικά για αυτό δουλεύει ο Κίκο, όσο πιο πολύ παίζει μετά τον εντοπισμό κάποιου ευρήματος, τόσο πιο ικανοποιημένος είναι. Αφού τελείωσε το παιχνίδι, μαζέψαμε πολύ προσεκτικά όλα τα έντομα που θα στείλουμε για τοξικολογικές αναλύσεις.

Συνεχίσαμε την αναζήτηση και μετά από κάποια χιλιόμετρα, τα ρουθούνια του Κίκο πάλι έπιασαν μια μυρωδιά. Αυτήν τη φορά ήταν ένα νεκρό κυνηγόσκυλο κοντά στο οποίο καθόταν μια κουρούνα που δεν μπορούσε να πετάξει. Τελικά το κατάφερε και με μια ‘ζαλισμένη’ πτήση, απομακρύνθηκε προς τη Βουλγαρία. Η ώρα της επιβράβευσης του Κίκο είχε έρθει πάλι, αυτή τη φορά με φιλοφρονήσεις του πόσο καλός σκύλος είναι. Δυστυχώς η κουρούνα είχε ξεκινήσει να τρώει το κυνηγόσκυλο που προφανώς αποτέλεσε και το τελευταίο της γεύμα. Εμείς όμως έπρεπε να ξεκινήσουμε το κατέβασμα, γιατί ο ήλιος έδυε και το φως σε λίγο θα χανόταν. Όμως η κουρούνα έχει μείνει στο μυαλό μας: μπορεί να ξεκινήσει έναν καινούργιο θανατηφόρο κύκλο δηλητηριάσεων, για αυτό είμαστε έτοιμοι να ξανά ανέβουμε!

Αυτήν τη δουλειά¹, την ξεκινήσαμε φέτος το Μάρτιο και ήδη έχουμε βρει αρκετά ευρήματα. Συνήθως τα σκυλιά, είτε τσομπανόσκυλα είτε κυνηγόσκυλα και οι αλεπούδες πέφτουν θύμα των δηλητηριασμένων δολωμάτων. Η περιοχή που επισκεφτήκαμε είναι σημαντική για τους γύπες, φωλιάζουν εκεί Όρνια, Ασπροπάρηδες ενώ πολύ συχνά μπορεί κάποιος να συναντήσει Μαυρόγυπες από τη Δαδιά. Μια από τις μεγαλύτερες αίτιες θανάτου γυπών είναι τα δηλητηριασμένα δολώματα. Οι γύπες ως πτωματοφάγα ζώα «καθαρίζουν» την ύπαιθρο από τα ψοφίμια που μπορεί να είναι δηλητηριασμένα.

Εικόνα 2. Ώρα για παιχνίδι (φωτ. Τ. Μπούνας)

Εικόνα 2. Ώρα για παιχνίδι (φωτ. Τ. Μπούνας)

Αλλά εμείς δεν έχουμε χρόνο μόνο για δουλειά, έχουμε και χρόνο για χαλάρωση, αλλά ούτως ή άλλως, τον ελεύθερο χρόνο μας πάλι τον παίρναμε εκεί που μας αρέσει, στα βουνά.

¹ Η δράση με τον Κίκο αποτελεί μέρος του προγράμματος LIFE10 NAT/BG/000152, με τίτλο “Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) στη Βουλγαρία και την Ελλάδα το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία των: Ορνιθολογική Εταιρεία της Βουλγαρίας (Bulgarian Society for the Protection of Birds-BSPB), Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και Ορνιθολογική Εταιρεία της Μεγάλης Βρετανίας (Royal Society for the Protection of Birds-RSPB). Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη.

Advertisements

Εποπτεύοντας τα λιβάδια των ελαφιών…

Ζώα που συνήθως τα βλέπουμε να απομακρύνονται βιαστικά ή έστω να βόσκουν νωχελικά, φανέρωσαν μια πλούσια κοινωνική ζωή με παιχνιδιάρικες ομάδες νεογνών, χαλαρούς διαπληκτισμούς, παραθέριση με λουτρά σε νερόλακους, «παιδικές χαρές», «καφενεία», αντροπαρέες, μπουλούκια εφήβων κι ένα σωρό άλλα στοιχεία που σίγουρα θα έδιναν τροφή για μια καθημερινή (ελαφο-)σαπουνόπερα!

Επί τω έργω... - WWF Ελλάς/Π. Λατσούδης

Ένα σενάριο γραμμένο από τις εκατοντάδες ώρες της απογραφής των ελαφιών της Πάρνηθας από εποπτικές θέσεις και σε σκηνοθεσία των ερευνητών και εθελοντών του WWF Ελλάς, στο πλαίσιο του προγράμματος «Έρευνα Οικολογίας του Κόκκινου Ελαφιού στην Πάρνηθα». Ένα πρόγραμμα που διήρκησε τρία χρόνια (2007-2009) και κατέληξε, εκτός των άλλων, στην εκτίμηση του συνολικού αριθμού των ελαφιών στην Πάρνηθα, στην καταγραφή των ορίων εξάπλωσής τους και σε έλεγχο επίδρασης των ελαφιών στις αναδασώσεις.

Κι αν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα συμπεριλαμβάνονταν και επίπονες μέθοδοι, όπως η «καταγραφή των κοπροσωρών κατά μήκος λωρίδων», η «απογραφή από εποπτικές θέσεις» ήταν η πιο ευχάριστη. Τουλάχιστον στην απογευματινή της εκδοχή γιατί η πρωινή επέβαλλε «άγρια» ξυπνήματα, καθώς οι ερευνητές έπρεπε να βρίσκονται στη θέση παρατήρησης ΠΡΙΝ το χάραμα (κάτι που το καλοκαίρι μεταφραζόταν ουσιαστικά σε συνεχές ξενύχτι!).

"Περήφανα νιάτα" - WWF Ελλάς/Π. Λατσούδης

Έχοντας ελέγξει μια μεγάλη σειρά εποπτικών θέσεων, το WWF Ελλάς κατέληξε σε ένα βασικό δίκτυο 32 θέσεων εποπτείας λιβαδιών κι άλλων σημαντικών ανοιγμάτων της βλάστησης του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας. Το δίκτυο συμπληρώνουν ορισμένες ακόμη επικουρικές θέσεις που καλύπτουν τις επικράτειες αποκομμένων ομάδων ζώων. Οι ερευνητές σάρωναν συνεχώς, επί 3χρόνια, τα ανοιχτά πεδία γύρω από κάθε θέση για σχεδόν τρεις ώρες, κατά το σούρουπο και την αυγή. Για τη σάρωση χρησιμοποιούσαν κιάλια και ισχυρά τηλεσκόπια.

Δια τηλεσκοπίου... - WWF Ελλάς/Π. Λατσούδης

Το πιο ενθαρρυντικό για τους καταγραφείς ήταν ωστόσο το εξής: κατά την εφαρμογή της μεθόδου αποδείχθηκε ότι ότι οι πιο γόνιμες απογραφές είναι αυτές που γίνονται το σούρουπο και όχι οι πρωϊνές. Τα ζώα το σούρουπο είναι νηστικά από την ημερήσια «σιέστα» οπότε προβάλλουν πιο μαζικά στα αγαπημένα τους λιβάδια. Αντίθετα, τα περισσότερα πρωϊνά φαίνεται να είναι ήδη χορτάτα από τα βραδινές εξόδους τους στα «φαγοποτεία» του βουνού.

Το περιστατικό της 7ης Ιανουαρίου στη Ροδόπη, με τον συλληφθέντα λαθροθήρα που μετέφερε τεμμαχισμένα ελάφια στο πορτ-μπαγκάζ του, αλλά και τα ανάλογα περιστατικά που σημειώνονται στα όρια του Εθνικού Δρυμού Πάρνηθας, καθιστούν τη συγκεκριμένη δουλειά του WWF Ελλάς πιο επίκαιρη από ποτέ. Τα πορίσματά της, και κυρίως το «Σχέδιο δράσης για την προστασία Κόκκινου Ελαφιού Cervus elaphus στην Ελλάδα», οφείλει να επεκταθεί και στην περιοχή της Ροδόπης, όπου βρίσκεται ο τελευταίος φυσικός πληθυσμός και δυστυχώς αριθμεί μόλις 20 – 30 άτομα. Ας ελπίσουμε ότι τα ξενύχτια εθελοντών και ερευνητών, καθώς και οι ελπίδες τους να βοηθήσουν ουσιαστικά, δεν θα πέσουν στο κενό…

—————————————————–

Για περισσότερα από τα αποτελέσματα της τριετούς αυτής δουλειάς, δείτε εδώ.

Οι αγώνες πάλης των Μπεκτατσήδων και ο αγώνας για τους γύπες…

Οι περίφημοι αγώνες πάλης - WWF Ελλάς/Αρτεμις Ντιεζ

Για ακόμη μια χρονιά βρεθήκαμε στο πανηγύρι των Μπεκτατσήδων στο οροπέδιο Χίλια… Για ακόμη μια χρονιά οι αγρότες της ορεινής Ροδόπης μας περίμεναν για να τους ενημερώσουμε για την προστασία των σπάνιων γυπών… Για ακόμη μια χρονιά απολαύσαμε τους πεντανόστιμους λουκουμάδες και τους εντυπωσιακούς – αν μη τι άλλο – αγώνες πάλης…

Το συγκεκριμένο πανηγύρι συγκεντρώνει τους κατοίκους των πομάκικων οικισμών της ορεινής Ροδόπης σε ένα οροπέδιο με το τοπωνύμιο Χίλια και γίνεται στο πλαίσιο μιας θρησκευτικής και παραδοσιακής εορτής των Κιζιλμπάσηδων, μιας μουσουλμανικής αίρεσης, απόγονων του μοναστικού τάγματος των Μπεκτασήδων.

"Χιλιά"δες λουκουμάδες από τον Χουσεΐν - WWF Ελλάς/Αρτεμις Ντιεζ

Οι αγώνες πάλης αποτελούν το βασικό χαρακτηριστικό του πανηγυριού και αποτελούν πόλο έλξης για όλες τις ηλικίες των επισκεπτών που κάθονται περιμετρικά της πίστας και απολαμβάνουν νόστιμους λουκουμάδες και δροσερά αναψυκτικά.

Δεν βρεθήκαμε όμως εκεί μόνο για τους αγώνες πάλης και τους (υπέροχους) λουκουμάδες. Στη διάρκεια της γιορτής μιλάμε με τους κτηνοτρόφους και γεωργούς που δουλεύουν στις ορεινές περιοχές των πομακοχωρίων και τους ενημερώνουμε για την σπανιότητα του Μαυρόγυπα, του Όρνιου, του Ασπροπάρη, του Χρυσαετού και άλλων ειδών αρπακτικών πουλιών, καθώς και για το πρόγραμμα δακτυλίωσης.

"Τραπεζάκια έξω" κ' ενημέρωση - WWF Ελλάς/Αρτεμις Ντιεζ

Σκοπός μας να τους ενθαρρύνουμε προκειμένου να μας ενημερώνουν για τις περιπτώσεις νεκρών ή τραυματισμένων γυπών που πιθανά να βρουν στο βουνό. Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντικές πληροφορίες σε σχέση με τη δημογραφική μελέτη των γυπών που λειτουργούμε τα τελευταία χρόνια, ως WWF Ελλάς, στη Δαδιά. Η αρωγή των ντόπιων είναι κρίσιμη, καθώς οι γύπες επισκέπτονται την ορεινή Ροδόπη για τροφή, μιας και η κτηνοτροφία ελεύθερης βόσκησης ασκείται ακόμη σε έντονο βαθμό σε αυτές τις περιοχές.

Για ακόμη μια χρονιά λοιπόν δεν χάσαμε την ευκαιρία για επικοινωνία, ενημέρωση και ποιοτικό χρόνο, σε ένα πανέμορφο σημείο της ορεινής Ροδόπης. Άντε και του χρόνου!

ΥΓ. Παρακαλούμε θερμά όσους επισκέπτες του blog μας ζουν στα πομακοχώρια ή έχουν συγγενείς σε αυτά, να μας ειδοποιούν σε περίπτωση που βρίσκουν ζωντανό ή νεκρό Μαυρόγυπα , Όρνιο , Ασπροπάρη , είτε δακτυλιωμένο είτε όχι. Θα καταφθάσουμε το συντομότερο στην περιοχή για περισυλλογή του τραυματισμένου ή νεκρού γύπα. Τηλεφωνήστε στο γραφείο μας 25540 32210 , ενώ τις ώρες που δεν λειτουργεί μπορείτε να αφήσετε μήνυμα στον τηλεφωνητή με το όνομά σας και το τηλέφωνό σας για να επικοινωνήσουμε μαζί σας.

ΥΓ. Eυχαριστούμε όλους τους κατοίκους που μας έχουν έως τώρα τηλεφωνήσει και βοηθήσει να βρούμε νεκρούς γύπες στην ορεινή Ροδόπη.

Το WWF στη γη των αρπακτικών…

Η Δαδιά δεν αποκαλείται τυχαία «η γη των αρπακτικών», αφού φιλοξενεί 36 από τα 38 είδη ημερόβιων αρπακτικών της Ευρώπης. Η παρατήρησή τους είναι ιδιαίτερα σημαντική για την προστασία τους και φέτος βγήκαμε για ακόμη μια φορά για «σεργιάνι»…

Η αναζήτησή μας δεν είναι ασκήσεις επί χάρτου...

Σαρώνουμε σημαντικούς βιοτόπους των νομών Έβρου και Ροδόπης, προκειμένου να εντοπίσουμε τις θέσεις φωλιάσματος των σπάνιων αρπακτικών πουλιών. Τα σημαντικά αυτά είδη δεν περιορίζονται στα όρια του Εθνικού Πάρκου δάσους Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου (ΕΠ Δαδιάς). Η αναζήτησή μας επεκτείνεται σε περιοχές που εντάσσονται στο δίκτυο Φύση 2000, αλλά και εκτός αυτών.

Ανακαλύπτουμε φωλιές που φιλοξενούνται σε εντυπωσιακούς βραχώνες του Μέγα Δέρειου, της Νέας Σάντας και της Ραγάδας, σε παραποτάμια δάση της Ιτέας, σε ώριμα δρυοδάση και δάση οξιάς της Χλόης και του Πετρόλοφου, σε μικρές συστάδες ώριμων πεύκων στις κοιλάδες της Μελίας, της Νίψας και του Λουτρού.

Βασιζόμενοι στην πληροφορία που είχαμε συλλέξει το 2008, ελέγχουμε και πάλι τις γνωστές φωλιές, ενώ ψάχνουμε για καινούργιες, παρατηρώντας και ερμηνεύοντας τις πτήσεις των πουλιών από σημεία θέας. Αφού εντοπίσουμε πιθανές περιοχές φωλιών ανά είδος θα ψάξουμε τις φωλιές τους προς το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου.

Τα έως τώρα αποτελέσματα είναι ικανοποιητικά για είδη όπως ο Χρυσαετός, το Όρνιο, ο Κραυγαετός, ο Γερακαετός, αλλά όχι ευοίωνα για τον Ασπροπάρη που εκτός ΕΠ Δαδιάς διατηρεί ελάχιστες από τις παλιές του επικράτειες. Επίσης έχουν ήδη εντοπιστεί αρκετές επικράτειες ζευγαριών Μαυροπελαργού.

Αναζητώντας φωλιές σπάνιων αρπακτικών...

Σε αυτή μας την προσπάθεια συμμετέχει και η επιστημονική ομάδα του Φορέα Διαχείρισης του Δέλτα του Έβρου που καταγράφει τα αρπακτικά πουλιά του μοναδικού βιοτόπου με τα ώριμα μαυρόπευκα στα Λουτρά.

Η συλλογή αυτής της πληροφορίας μας είναι απαραίτητη για την προστασία των σημαντικών αυτών ειδών και των βιοτόπων τους από την ανάπτυξη έργων όπως διανοίξεις μεγάλης κλίμακας δρόμων, λατομεία, αιολικά πάρκα, τουριστικές και στρατιωτικές δραστηριότητες.