Μια Κυριακή κάθε μήνα σε έναν υγρότοπο!

Από τον Απρίλη, οι Κυριακές στην Κρήτη και στην Λέσβο έχουν άλλο αέρα! Μικροί και μεγάλοι, παρέα με το Δίκτυο παρακολούθησης νησιώτικων υγρότοπων του WWF Ελλάς, ανακαλύπτουμε τα μυστικά των υγρότοπων.

Εργαστήρι στη λίμνη Κουρνά, στο Ρέθυμνο.

Εργαστήρι στη λίμνη Κουρνά, στο Ρέθυμνο.

Μια Κυριακή κάθε Μήνα, με τη βοήθεια ενός ειδικού, μελετάμε τα υπέροχα πλάσματα που φιλοξενούνται στους υγρότοπους και πώς αυτά συνθέτουν ένα μοναδικό οικοσύστημα που ευεργετεί τη φύση και τον άνθρωπο.

Σημεία συνάντησης; Εκβολές, έλη, ποτάμια, φαράγγια, λίμνες, εποχικά λιμνία! Είναι τόσο πολλά και διαφορετικά τα οικοσυστήματα αυτά που είναι αδύνατον να τα επισκεφτούμε όλα, όμως σε κάθε μας ραντεβού προσπαθούμε να ανακαλύψουμε τη μαγεία που κρύβουν.

Λίμνη Κουρνά, Ρέθυμνο.

Λίμνη Κουρνά, στο Ρέθυμνο.

Μέχρι τώρα έχουν πραγματοποιηθεί 5 εξορμήσεις όπου δεκάδες πολίτες είχαν την ευκαιρία να εξερευνήσουν και να μάθουν τα μυστικά του κόσμου των υγρότοπων. Μέσα από ορνιθοπαρατήρηση, δειγματοληψία ασπόνδυλων και αναγνώριση φυτών οι συμμετέχοντες ήρθαν πιο κοντά στην ομορφιά αυτών των οικολογικών διαμαντιών.

Αλυκές Ελούντα, Άγιος Νικόλαος.

Αλυκές Ελούντα, Άγιος Νικόλαος.

Εκβολή Αποσελέμη, Ηράκλειο.

Εκβολή Αποσελέμη, Ηράκλειο.

Οι εξορμήσεις συνεχίζονται στους «γνωστούς άγνωστους» υγρότοπους της Κρήτης και Λέσβου. Μέχρι και τον Ιούνιο, θα προσπαθήσουμε να αναδείξουμε αυτά τα οικοσυστήματα και να κινητοποιήσουμε φορείς και υπηρεσίες για την άμεση προστασία, διατήρηση, και αποκατάσταση τους. Σας περιμένουμε!

Φαράγγι Καρτερού, Ηράκλειο.

Φαράγγι Καρτερού, Ηράκλειο.

————–

Οι συγκεκριμένες δράσεις πραγματοποιούνται στο πλαίσια Δικτύου Παρακολούθησης των Υγρότοπων της Κρήτης και Λέσβου, το οποίο για πέμπτη χρονιά υλοποιείται με την υποστήριξη του Συστήματος της Coca-Cola στην Ελλάδα (Coca-Cola Τρία Έψιλον και Coca-Cola Hellas), στο πλαίσιο του περιβαλλοντικού προγράμματος «Αποστολή Νερό».

Τα οικολογικά διαμάντια της Μήλου!

Το Δίκτυο παρακολούθησης της κατάστασης νησιώτικων υγρότοπων του WWF Ελλάς, βρέθηκε στην Μήλο την προηγούμενη εβδομάδα μετά από πρόσκληση του Δήμου. Ο σκοπός της επίσκεψης ήταν τριπλός: να διερευνήσουμε τη δυνατότητα αποκατάστασης του υγρότοπου Αδάμαντα με τη Δημοτική Αρχή, να ενημερώσουμε τους κατοίκους για την κατάσταση των υγρότοπων του νησιού και να ευαισθητοποιήσουμε τους μαθητές των σχολείων.

Κάθε Άνοιξη η φύση βάζει τα καλά της στη Μήλο, οι δε υγρότοποι σφύζουν από ζωή. Πέρασαν ήδη 3 χρόνια από τότε που η ερευνητική ομάδα του WWF Ελλάς είχε απογράψει τους 18 υγρότοπους του νησιού και με μεγάλη μας χαρά διαπιστώσαμε ότι σε κανέναν από τους 8 φυσικούς υγρότοπους δεν έχουν σημειωθεί υποβαθμιστικές ενέργειες.

Image

Αλμυρό λιμνίο νοτιοδύτικα του Αδάμα, WWF Ελλάς / Κ. Παραγκαμιάν

Από τις συναντήσεις μας γεννήθηκε η ελπίδα για την αποκατάσταση του μοναδικού σοβαρά λαβωμένου υγρότοπου του νησιού, ενός μπαζωμένου κατά το 1/3 αλμυρού λιμνίου νοτιοδυτικά του Αδάμα . Πραγματοποιήσαμε αυτοψία και σύντομα θα καταθέσουμε τις προτάσεις μας για την αποκατάσταση και συνετής διαχείρισής του. Μάλιστα, η αναγκαιότητα και η σημασία της αποκατάστασης και της ανάδειξης είναι κατανοητή και επιθυμητή στους κατοίκους όπως φάνηκε και από σχόλια όσων παρακολούθησαν την ενημερωτική εκδήλωση/ομιλία για τους υγρότοπους του νησιού.

DSC_5383

Μαθητές μαθαίνουν για την αξία των υγρότοπων, WWF Ελλάς / Κ. Παραγκαμιάν

Κατά την επίσκεψή μας αφιερώσαμε μια ολόκληρη ημέρα για τα παιδιά. Με συνολικά 230 μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου επισκεφτήκαμε την Αλυκή και την Αχιβαδολίμνη. Υλοποιώντας διαφορετικές δράσεις για κάθε ηλικία βοηθήσαμε τα παιδιά να εξερευνήσουν τα μυστικά των υγρότοπων και να αντιληφθούν τη σημασία τους. Οι μαθητές υποσχεθήκαν να προσέξουν και να υιοθετήσουν τους υγρότοπους της περιοχής για να μπορέσουν και οι επόμενες γενιές να τους ευχαριστηθούν.

DSC_5367

Εξερευνώντας τον υγρότοπο, WWF Ελλάς / Κ. Παραγκαμιάν

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον Δήμο και τους πολίτες της Μήλου για την φιλοξενία και τους παροτρύνουμε να συνεχίσουν να διατηρούν τα οικολογικά διαμάντια του νησιού τους.

Περισσότερες πληροφορίες για τους υγρότοπους της Μήλου αλλά και των υπόλοιπων νησιών της Ελλάδας μπορείτε να βρείτε στο Υγροτόπιο .

 

Το Δίκτυο Παρακολούθησης των Υγρότοπων της Κρήτης και Λέσβου υλοποιείται με την υποστήριξη του Συστήματος της Coca-Colaστην Ελλάδα (Coca-Cola Τρία Έψιλον και Coca-ColaHellas), στο πλαίσιο του περιβαλλοντικού προγράμματος «Αποστολή Νερό». Στόχος του «Δικτυού εθελοντών» είναι η παρακολούθηση της κατάστασης των νησιώτικων υγρότοπων και η αποφυγή περαιτέρω υποβάθμισής τους. Παράλληλα, υλοποιούνται δράσεις ευαισθητοποίησης της τοπικής κοινωνίας για την προστασία των υγρότοπων.

Χρυσή Ακτή Πάρου: μερικά ακίνητα ερωτήματα

«…Αίσιο τέλος φαίνεται πως έχει η υπόθεση της οικοδόμησης τμήματος του υγρότοπου Χρυσή Ακτή στην Πάρο, αφού το πολεοδομικό γραφείο Νάξου ανακάλεσε τελικά την οικοδομική άδεια, μετά από τις καταγγελίες πολιτών και φορέων…».

Ο υγρότοπος στη Χρυσή Ακτή δεν είναι παρά υπόλειμμα ενός πολύ μεγαλύτερου υγρότοπου που συστηματικά επιχωματώθηκε και δομήθηκε κατά το παρελθόν, ενώ και η συγκεκριμένη ιδιόκτητη έκταση μπαζώθηκε συστηματικά και σηκώθηκε περίπου 1,5-2 μέτρα φτάνοντας στο ύψος του αγροτικού δρόμου που δημιουργήθηκε. Γι’ αυτό το λόγο επιβλήθηκαν και πρόστιμα στο παρελθόν, αλλά ο χώρος δεν αποκαταστάθηκε ποτέ. Η πρώτη παράγραφος λοιπόν, θα μπορούσε να σταθεί από μόνη της ως χαρμόσυνη είδηση, ως πρόλογος και συνάμα ως επίλογος μιας άσχημης, κατά τα άλλα, ιστορίας με καλό τέλος, που μας απασχόλησε στις αρχές του καλοκαιριού.

Ο υγρότοπος της Χρυσής Ακτής ένα χρόνο πριν, κατά την απογραφή του το 2010 – © WWF Ελλάς / Ν. Γεωργιάδης.

Ωστόσο, το θέμα δεν είναι τόσο απλό και δεν θα μπορούσε κανείς από εμάς να μείνει στη «μισή είδηση». Γιατί το συγκεκριμένο θέμα εγείρει για πολλοστή φορά μια σειρά από ερωτήματα, που μένουν αναπάντητα και μας ταλαιπωρούν χρόνια ολόκληρα σε πολλές παρόμοιες περιπτώσεις. Τα βασικότερα λοιπόν ερωτήματα είναι:

  • Γιατί θα πρέπει να υπάρχουν καταγγελίες και έντονη ενασχόληση απλών ανθρώπων με τα συγκεκριμένα θέματα, ούτως ώστε οι αρμόδιες υπηρεσίες να κάνουν αυτό που θα έπρεπε εξαρχής να κάνουν;
  • Γιατί μετά από τόσα χρόνια το νομικό καθεστώς για το τι επιτρέπεται, πού επιτρέπεται και πώς επιτρέπεται να δραστηριοποιείται ο άνθρωπος μέσα στα σημαντικά οικοσυστήματα δεν έχει ξεκαθαρίσει; Γιατί λοιπόν δεν υπάρχει ακόμα ένας ολοκληρωμένος χωροταξικός σχεδιασμός σε αυτήν τη χώρα;
  • Γιατί μπορεί ο καθένας να παραποιεί στοιχεία και πληροφορίες με αποτέλεσμα να χτίζει οπουδήποτε θέλει;
  • Γιατί δεν υπάρχουν έλεγχοι εξαρχής;
  • Και τέλος και εξίσου σημαντικό με τα παραπάνω, γιατί δεν γίνεται αποκατάσταση των περιοχών που διαταράχτηκαν από ανθρώπινες δραστηριότητες που κρίθηκαν, εκ των υστέρων, ως παράνομες;

Η θεμελίωση της «επίμαχης» οικοδομής κυριολεκτικά πάνω στο νερό του υγρότοπου © briefingnews.gr / Ε. Ηλιοπούλου

Και σε αυτό το τελευταίο θα θέλαμε να μείνουμε και να τονίσουμε ότι, ενώ θα έπρεπε να αποτελεί υποχρέωση του παραβάτη, να αποκαταστήσει τον χώρο, εφόσον μια υπόθεση τελεσιδικήσει, αυτό δεν συμβαίνει πάντα, αφού είτε δεν ζητείται από τις εκάστοτε αποφάσεις, είτε, ακόμα και αν ζητηθεί, δεν πραγματοποιείται από τον παραβάτη. Ελπίζουμε λοιπόν, η υπόθεση της Χρυσής Ακτής να αποτελέσει την εξαίρεση στον κανόνα και εφόσον η υπόθεση τελεσιδικήσει, να υποχρεωθεί ο παραβάτης σε αποκατάσταση του χώρου, την οποία και θα πράξει. Εμείς θα είμαστε πάντως παρόντες, παρακολουθώντας τις εξελίξεις και παρεμβαίνοντας, εφόσον χρειαστεί.

Αν θέλετε να πάρετε την ιστορία από την αρχή, διαβάστε εδώ και εδώ

352 υγρότοποι σε 51 νησιά: Έκδοση με τα πρώτα αποτελέσματα του προγράμματος νησιωτικών υγροτόπων

Μέχρι το 2005, μόνο 78 υγρότοποι σε 20 νησιά του Αιγαίου είχαν «εξασφαλίσει την ύπαρξή τους, μέσω της καταγραφής τους.

Απογραφή Υγροτόπων των Νησιών του Αιγαίου - Αθήνα 2007

Το WWF Ελλάς με μια συστηματική προσπάθεια, κατά την περίοδο 2004-2007, κατέγραψε 287 φυσικούς και 65 τεχνητούς υγροτόπους σε 51 νησιά (εκτός Κρήτης). Η ερευνητική ομάδα επισκέφτηκε τους περισσότερους από αυτούς καταγράφοντας τα στοιχεία για το όνομα, τη θέση, την έκταση, τον τύπο, τη διοικητική υπαγωγή και το ιδιοκτησιακό καθεστώς.

Δυστυχώς όμως, παρά τη μεγάλη αξία τους για τις νησιώτικες κοινωνίες και την άγρια ζωή, οι υγρότοποι υποβαθμίζονται συστηματικά.

Επιδιώκοντας να γίνει άμεσα γνωστή η ύπαρξη  αυτών των υγρότοπων, το WWF Ελλάς, μεταξύ άλλων, πραγματοποίησε την έκδοση ενός τόμου με τα πρώτα αποτελέσματα του προγράμματος: “Απογραφή των υγρότοπων των νησιών του Αιγαίου: Ταυτότητα, Οικολογική Κατάσταση και Απειλές”.

Η έρευνα όμως συνεχίζεται. Ήδη έχουν προστεθεί απογραφικά δεδομένα για αρκετές δεκάδες υγροτόπων του Αιγαίου, ολοκληρώθηκε πρόσφατα η απογραφή των υγρότοπων της Κρήτης και την άνοιξη του 2010 θα απογραφούν και οι υγρότοποι του Ιονίου. Συνολικά έχουν εντοπιστεί μέχρι στιγμής 806 υγρότοποι σε 80 νησιά (498 σε 67 νησιά του Αιγαίου, 200 στην Κρήτη και δύο δορυφορικές νησίδες και 121 υγρότοποι σε 10 νησιά του Ιονίου).