Καθαρίζοντας το σπίτι της Μεσογειακής φώκιας γύρω από τη Γυάρο

To blog του WWF μετακόμισε στο www.wwf.gr/blog

Στις μεσογειακές φώκιες αρέσει να ξαπλώνουν στις παραλίες και να ξεκουράζονται μετά το κολύμπι και το ψάρεμα ενώ οι σπηλιές αποτελούν τον αγαπημένο χώρο αναπαραγωγής και φωλιάσματος για τα υπέροχα αυτά πλάσματα, που τα συναντάμε μαζί με τα νεογέννητα μικρά τους.

Η υποβρύχια ομάδα σε αποσυμπίεση. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

Η υποβρύχια ομάδα. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

Από τις πρώτες αποστολές της ομάδας πεδίου του WWF Eλλάς στη Γυάρο, διαπιστώσαμε ότι υπήρχαν μεγάλες ποσότητες σκουπιδιών όχι μόνο στις παραλίες, αλλά και στον θαλασσινό βυθό όπου καλά κρυμμένα κείτονταν αλιευτικά εργαλεία, δίχτυα “φαντάσματα”. Η ομάδα ερευνητών της ΜΟm, έχοντας μια πολύ καλή εικόνα των σπηλιών που χρησιμοποιούν οι φώκιες για να ξεκουραστούν και να θηλάσουν τα μικρά τους, γνώριζε ποιες ήταν επείγον να καθαριστούν. Τόσο τα απορρίμματα που… φιλοξενούνται σε παραλίες και υποθαλάσσιες σπηλιές, όσο και τα μπλεγμένα δίχτυα, αποτελούν κίνδυνο για τις φώκιες και κυρίως για τα μικρά τους. Όντας άπειρα και αδύναμα, μπορούν να παγιδευτούν σε αυτά, με άσχημες συνέπειες.

Αγώνας δρόμου για να προλάβουμε τα γεννητούρια

Από τις αρχές του 2015 είχαμε ξεκινήσει έρευνες καταγραφής της κατάστασης των παραλιών και των βυθών του νησιού. Με βάση τα δεδομένα μας, σχεδιάσαμε ένα πλάνο δράσεων και προσκαλέσαμε εθελοντικές ομάδες από τη Σύρο και την Αττική, ενώ παράλληλα συνεργαστήκαμε στενά με την ερευνητική ομάδα της ΜΟm και το δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS. Σκοπός μας ήταν να προλάβουμε να καθαρίσουμε το «σπίτι της φώκιας» πριν εκείνη επιστρέψει στο νησί για να γεννήσει.

DSC06571

Καθαρίζοντας τις παραλίες της Γυάρου. Φωτό: Α. Λεμονάκης

Η αρχή του Μαΐου μας βρήκε ανάμεσα σε σακούλες απορριμμάτων, γάντια, κράνη, λίστες πληρωμάτων και μια τεράστια σπαζοκεφαλιά οργάνωσης εθελοντών, σκαφών και υλικών.

DSC06720

Τεράστιος ο όγκος των υλικών που συλλέχτηκαν! Φωτό: Α. Λεμονάκης

Χερσαίος καθαρισμός

Και η μεγάλη στιγμή φτάνει! Τρία ταχύπλοα σκάφη αφήνουν το λιμάνι της Ερμούπολης φορτωμένα χαμόγελα εθελοντών και πλέουν προς τις παραλίες που λίγους μήνες μετά θα ξεκουράζεται η μεσογειακή φώκια. Κανείς δε σκέφτεται τα κρύα νερά του Αιγαίου και μόλις τα σκάφη πλησιάζουν, πηδούν στο νερό κουβαλώντας μαζί τα απαραίτητα υλικά για τη συλλογή των απορριμμάτων.

DSC06744

Η ομάδα των χερσαίων καθαρισμών μπροστά στις φυλακές της Γυάρου. Φωτό: Α. Λεμονάκης

DCIM100GOPROG0040758.

Κάβοι και μεγάλες σακούλες έτοιμα για απομάκρυνση. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

DCIM100GOPROG0070864.

Ανθρώπινη αλυσίδα για την απομάκρυνση των υλικών. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

Ο καθαρισμός της φωκοσπηλιάς

Λίγες μέρες μετά, μια μικρή ομάδα εθελοντών που αψηφούν την κλειστοφοβία και αγαπούν την περιπέτεια, με την ερευνητική ομάδα της MΟm και την ομάδα πεδίου του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life του WWF Ελλάς, αποβιβάζονται με ένα μικρό κανό στην καλά κρυμμένη σπηλιά της φώκιας. Αμέσως έρχονται αντιμέτωποι με ένα τεράστιο όγκο σκουπιδιών! Με μόνο φως το φακό και μερικές λάμπες θυέλλης, χώνονται σε μια πολύ στενή σχισμή, με κίνδυνο της ζωής τους, για να περάσουν στο εσωτερικό της σπηλιάς, όπου το κύμα εναποθέτει εδώ και πολλά χρόνια κάθε είδους σκουπίδι, με κυριότερα τα πλαστικά μπουκάλια και δοχεία. Ένα ταξίδι στο “κέντρο της γης” με μοναδικό σκοπό την προστασία των νεογέννητων που σε μερικούς μήνες θα παίρνουν εκεί την πρώτη τους πνοή και θα δοκιμάζουν για πρώτη φορά το κολύμπι.

11303521_957393400948900_504753681_o

Καθαρισμός εντός της φωκοσπηλιάς. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

11275627_957392757615631_202296098_o

Μεταφορά των απορριμμάτων με καγιάκ, δύσκολο, επίπονο και επικίνδυνο έργο. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

Ο υποβρύχιος καθαρισμός

Παρασκευή βράδυ, στο λιμάνι της Ερμούπολης βρίσκεται κοντά μας μια θαλασσινή ομάδα αυτοδυτών που έμαθε για το ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life, εμπνεύστηκε από το έργο των καθαρισμών και θέλησαν να έρθουν κοντά μας και να συνδράμουν στο υποβρύχιο σκέλος. Νωρίς το πρωί της επόμενης μέρας ξεκινά η τελευταία φάση των καθαρισμών του αιγαιοπελαγίτικου βυθού. Το ερευνητικό σκάφος Γιούρα του WWF, φορτωμένο ως επάνω με μπουκάλες, στολές, ρυθμιστές πίεσης και κάθε είδους καταδυτικό εργαλείο, πλέει ανοιχτά του ακρωτηρίου Φούι δίπλα στο ιστιοπλοϊκό σκάφος Ωκυρρόη το οποίο ο ιδιοκτήτης του, Αντώνης Λεμονάκης, διέθεσε για να υποστηρίξει την πιο δύσκολη και πολύπλοκη αποστολή.

_RIG1967

Ανέλκυση διχτυών. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

Την τελευταία αυτή αποστολή υποδέχτηκε ένα κοπάδι ζωνοδέλφινα που έπαιζαν ανενόχλητα με τις πλώρες των σκαφών. Άραγε καταλάβαιναν ότι πηγαίναμε προς τη Γυάρο για να απαλλάξουμε τους βυθούς από αλιευτικά εργαλεία που ξέμειναν σαν φαντάσματα και στοιχειώνουν τους βυθούς;

Τελικά τι καταφέραμε;

Τελικά, οι εργασίες των καθαρισμών χρειάστηκαν 4 μέρες, περίπου 50 ώρες στο νερό, δεκάδες σακούλες σκουπιδιών, 20 φιάλες κατάδυσης και πολλή δύναμη που πηγάζει από το όραμα που έχουν τα στελέχη του WWF και οι εθελοντές για ένα καλύτερο αύριο των ελληνικών θαλασσών.

Οι προσπάθειες για καθαρούς βυθούς και παραλίες στη Γυάρο μόλις ξεκίνησε. Θέλουμε να ευχαριστήσουμε τον Όμιλο Φουσκωτών και Ταχυπλόων Σκαφών Σύρου, τη Φωτογραφική Λέσχη Σύρου, το Σώμα Ελλήνων Προσκόπων και φυσικά τους σπουδαστές της Σχολής Εμποροπλοιάρχων, που συμμετείχαν με δική τους πρωτοβουλία στον καθαρισμό, αποτέλεσαν την κινητήρια δύναμη χάρη στην οποία πραγματοποιήθηκε ο καθαρισμός των παραλιών. Παράλληλα, ευχαριστούμε και την ερευνητική ομάδα της MOm (τον Πάνο Δενδρινό και τον Αλέξανδρο Καραμανλίδη) για την πολύτιμη συνεργασία στο κομμάτι του καθαρισμού των σπηλιών.

Ευχαριστούμε επίσης τους εθελοντές αυτοδύτες που συμμετείχαν δίπλα στην υποβρύχια ομάδα του ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life, χωρίς τους οποίους δε θα μπορούσαμε να καλύψουμε τη μεγάλη ακτογραμμή της Γυάρου.

ΦΩΤΟ Γ. Ρηγούτσος - Η προσπάθεια του καθαρισμού υποβρυχίως

Η προσπάθεια του καθαρισμού υποβρυχίως. Φωτό: Γ. Ρηγούτσος

Αποσυμπίεση: Αναπνέω αργά μέσα από το σωλήνα που μου φέρνει αέρα από τη μπουκάλα, είναι ο ομφάλιος λόρος που με κρατάει στη ζωή, βρίσκομαι στα τελευταία μέτρα πριν αφήσω τον υπέροχο υποβρύχιο κόσμο της Γυάρου και ανέβω στην επιφάνεια. Σε εκείνα τα τελευταία λεπτά της αποσυμπίεσης, επικρατεί μια γαλήνη μέσα μου, κοιτάζω γύρω τους υποβρύχιους συντρόφους που μας συνόδεψαν τις τελευταίες μέρες στη δύσκολη και επικίνδυνη αποστολή. Έχουν όλα πάει περίφημα, οι δύτες είναι ασφαλείς και οι φώκιες και τα δελφίνια μπορούν να κολυμπούν ξένοιαστα με τα μικρά τους στους βυθούς. Μεγάλο μέρος των «φαντασμάτων» ανελκύθηκε στην επιφάνεια…

Χρήστος Παπαδάς

O βυθός της Γυάρου και οι κάτοικοί του

Μετά τις απανωτές κακοκαιρίες και τα αλλόκοτα γυρίσματα του καιρού, βρήκαμε ένα παράθυρο για να συνεχίσουμε την εις βάθος εξερεύνηση του βυθού της Γυάρου, στα πλαίσια του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE.

Παράθυρο στο καιρό για εις βάθος εξερεύνηση

Παράθυρο στο καιρό για εις βάθος εξερεύνηση της Γυάρου

Μία από τις πολλές δράσεις του προγράμματος που είναι στα σκαριά, είναι και η δημιουργία “υποβρύχιων μονοπατιών περιήγησης”. Τα υποβρύχια μονοπάτια είναι ένας βιωματικός τρόπος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ένα πολύτιμο εργαλείο διαχείρισης μιας θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής. Σε αυτές τις ειδικά σηματοδοτημένες περιοχές  δίνεται η δυνατότητα στον επισκέπτη να εξερευνήσει  και να ανακαλύψει είδη και διεργασίες του θαλάσσιου οικοσυστήματος, σαν να βρίσκεται σε ένα υποθαλάσσιο μουσείο όπου τα εκθέματα είναι ελεύθερα στο φυσικό τους περιβάλλον.

Μία μάσκα και ένας αναπνευστήρας είναι τα ελάχιστα απαραίτητα αξεσουάρ για να ανοίξει κανείς τα μάτια του και να βρεθεί σε έναν άλλο κόσμο, κάτω από την επιφάνεια όπου όλα φαίνονται μεγαλύτερα και η φυσική αλλάζει. Οι βυθισμένες ταμπέλες θα περιλαμβάνουν οδηγίες για την αναγνώριση ειδών και τις σχέσεις  μεταξύ τους και θα μας βοηθήσουν να αλλάξουμε τις προκαθορισμένες αντιλήψεις που έχουμε για τις θάλασσές μας.

Οι φυλακές

Το επιβλητικό κτίριο των Φυλακών, από τη θάλασσα.

Η επιστημονική αποτύπωση του βυθού της Γυάρου, έγινε στις αρχές του περασμένου καλοκαιριού. Ο Δρ. Παπαθεοδώρου και η ομάδα του από το Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, ολοκλήρωσαν έναν από τους καλύτερους χάρτες αποτύπωσης πυθμένα που υπάρχουν για τις Βόρειες Κυκλάδες. Με βάση αυτούς τους χάρτες και έπειτα από επαφές με την τοπική κοινωνία που γνωρίζει καλά το μέρος, η ομάδα πεδίου του ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE έχει μια πρώτη ιδέα από που να ξεκινήσει την αποστολή της.  Η επιλογή, η ενδελεχής έρευνα και αποτύπωση αυτών των διαδρομών μπορεί να μην είναι απλή υπόθεση, αλλά είναι σίγουρα διασκεδαστική!

Φώτο Γιώργος Στεφάνου Η ομάδα πεδίου και οι φωτογράφοι!

Φώτο Γιώργος Στεφάνου
Η ομάδα πεδίου και οι φωτογράφοι!

 

Εδώ θα σας παρουσιάσουμε μόνο μερικούς από τους κατοίκους αυτών των μελλοντικών υποβρύχιων διαδρομών που συναντήσαμε αυτή τη βδομάδα καταδύσεων στη Γυάρο. Τα μελλοντικά μονοπάτια θα είναι και ένας από τους λόγους για να την επισκεφτεί κανείς  από κοντά, να την εξερευνήσει και να τους ανακαλύψει!

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ο “Γλόμπος” στη Γυάρο, για λίγες εμφανίσεις! Φώτο Χ. Παπαδάς/WWF GREECE.

 

Το Janolus cristatus  είναι ένα μαλάκιο ή γυμνοβράγχιο, τόσο φανταχτερό και απόκοσμο, κάθε συνάντηση μαζί του αποτελεί μεγάλη τύχη για τον υποβρύχιο εξερευνητή/παρατηρητή!  Τον ονομάσαμε “Γλόμπο” γιατί τα δευτερογενή του βράγχια μοιάζουν με λαμπτήρες, σαν να έχει πολλές καλές ιδέες ταυτόχρονα! Μία από τις πολλές εκπλήξεις που συναντήσαμε στον κόλπο των Φυλακών.

Βρείτε τα 4 γαστερόποδα μαλάκια στη φωτογραφία

Βρείτε τα 4 γαστερόποδα κοχύλια στη φωτογραφία

Όσοι τα ψάχνετε ακόμα, δείτε τα εδώ αναποδογυρισμένα.  Τι σας θυμίζουν?

Όσοι τα ψάχνετε ακόμα, δείτε τα εδώ αναποδογυρισμένα. Τι σας θυμίζουν?

Η νότια πλευρά είχε και αυτή τα τυχερά της!  Τα Astraea rugosa είναι τα σαλιγκάρια που όταν πεθάνουν απελευθερώνουν  τα γνωστά σε όλους μας “Ματάκια της θάλασσας”.  Τα ματάκια αυτά είναι γνωστά από τα αρχαία χρόνια για τη χρήση τους σε κοσμήματα και χειροτεχνίες.  Ο πληθυσμός του είδους στη Γυάρο φαίνεται δυνατός αν σκεφτεί κανείς ότι σε ένα βράχο ανακαλύψαμε 4 κοχύλια!

Μεγάλος σκορπιός στα 5μ !

Μεγάλος σκορπιός στα 5μ !

Εκεί στο τέλος της νότιας εξερευνητικής βουτιάς βρήκαμε ένα σκορπιό μεγάλο και βαρύ στα ρηχά.  Όσο περίεργο και να σας φαίνεται, οι σκορπιοί των Ελληνικών θαλασσών είναι από τα πιο επικίνδυνα ψάρια των νερών μας! Ο πόνος είναι τόσο έντονος που κάνει ακόμα και τους πιο …θαρραλέους να κλαίνε!  Ένας από τους όρους λειτουργίας των υποβρύχιων μονοπατιών είναι “Μην ακουμπάτε τίποτα”. Τα περισσότερα είδη  που συναντάμε στις θάλασσές μας είναι πολύ ευάλωτα στο άγγιγμα.

Η "κολοχτύπα¨ξαναχτυπά!

Η “κολοχτύπα¨ξαναχτυπά!

Λίγο πριν το τέλος άλλης μιας κατάδυσης είδαμε έναν ύποπτο κοφτό βράχο, πάλι στα ρηχά, στα 7μ. Αυτή η στιγμή που σκύβεις για να δεις τι κρύβει από κάτω ο βράχος είναι μοναδική και τις περισσότερες φορές ανακαλύπτεις πολλά. Εδώ πέσαμε πάνω σε μια ήσυχη Scyllarides latus η λεγόμενη και “κολοχτύπα”. Λίγες γρήγορες φωτογραφίες, εμείς επιστρέφουμε στην επιφάνεια και αυτή απολαμβάνει το βράχο της!

Έχουμε ακόμα πολύ δουλειά μέχρι την ολοκλήρωση και λειτουργία των υποβρύχιων μονοπατιών, έως τότε θα σας ενημερώνουμε για τους κατοίκους του βυθού της Γυάρου από τις εξερευνητικές μας καταδύσεις και όλες τις παράλληλες δράσεις του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE!

 

Βρεγμένοι ως το κόκαλο στη Γυάρο …

Χειμερινή αποστολή καταγραφής ορνιθοπανίδας στη Γυάρο

Συμμετέχοντες ερευνητές: Γιώργος Κατσαδωράκης, Andrea Bonetti, Χρήστος Παπαδάς

Είναι παραμονές Χριστουγέννων, έχουμε επιστρέψει στα ζεστά και στεγνά, οι νιτσεράδες στεγνώνουν στο βορειαδάκι αλλά οι αναμνήσεις είναι ακόμα νωπές και ψάχνουν σελίδες για να αποτυπωθούν. Αλλά ας ξεκινήσουμε από την αρχή.

Όταν προσπαθείς να θεσμοθετήσεις μια θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή που θα προσεγγίζει το οικοσύστημα σφαιρικά δεν πρέπει να σου ξεφύγει καμία λεπτομέρεια. Έτσι λίγες μέρες πριν τελειώσει το 2014, η ομάδα πεδίου του WWF Ελλάς βρίσκεται στο αλιευτικό καταφύγιο της Ποσειδωνίας Σύρου να φορτώνει εξοπλισμό και προμήθειες στο ερευνητικό σκάφος «Γιούρα».

Προορισμός: νήσος Γυάρος.

Αποστολή: η χειμερινή καταγραφή της ορνιθοπανίδας νήσου Γυάρου στα πλαίσια του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life

Καιρός: αίθριος με τοπικές νεφώσεις και 2-3 τοπικά 5Bf

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Ταξιδεύοντας με το Γιούρα ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Η αποστολή ξεκινά το πρωί της 16ης Δεκεμβρίου με μια γαλήνια θάλασσα. Το «Γιούρα» παρόλο το φορτίο που κουβαλά μοιάζει να πετά πάνω στο νερό και η πρωινή βαρκάδα είναι άκρως απολαυστική. Σύντομα βρισκόμαστε στη Γυάρο και ξεκινάμε την καταγραφή κάνοντας τον περίπλου του νησιού. Σε αυτή την αποστολή είναι μαζί μας ο δρ. Γιώργος Κατσαδωράκης, ειδικός στην έρευνα πεδίου με έμφαση στην ορνιθοπανίδα, ο οποίος κατευθύνει την αποστολή καθώς και ο Andrea Bonetti, φωτογράφος άγριας φύσης και ερευνητής του WWF Ελλάς, με πλούσια εμπειρία στην καταγραφή και παρατήρηση πουλιών. Σε λίγο πάνω στο κατάστρωμα του φουσκωτού, βρίσκονται κυάλια, gps, φωτογραφικές μηχανές, σημειωματάρια και βιβλία αναγνώρισης ορνιθοπανίδας. Ο Andrea με τον σούπερ τηλεφακό του, εστιάζει και φωτογραφίζει όσα δεν πιάνει το μάτι και τα κυάλια, ενώ ο Γιώργος διαρκώς καταμετρά και μας δείχνει πουλιά καθώς προχωράμε κατά μήκος της ακτογραμμής. Από τις πρώτες κιόλας στιγμές φαίνεται ότι οι μύχοι και οι μαυροπετρίτες, καλοκαιρινοί κάτοικοι του νησιού έχουν μεταναστεύσει, αλλά εντοπίζονται πολλά αρπακτικά τα οποία αιωρούνται στα θερμικά ρεύματα αναζητώντας τροφή.

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Θαλασσοκόρακες Phalacrocorax aristotelis ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Ο Δεκέμβρης ξεκίνησε βροχερά και γυρνώντας στα δυτικά της Γυάρου το θέαμα μας εντυπωσιάζει. Έχουν σχηματιστεί δεκάδες μικροί καταρράκτες που ξεκινούν λίγο κάτω από την κορυφή και κατεβάζουν το νερό μέχρι τις μικρές παραλίες ή τα απόκρημνα βράχια αφήνοντας τις στάλες σε ελεύθερη πτώση.

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Γαλάζια Λίμνη στη Γυάρο ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Το θέαμα μας έχει συνεπάρει και έχουμε αργήσει. Επιστρέφουμε στον όρμο των φυλακών και από εκεί ανηφορίζουμε στις γύρω κορφές για καταγραφή και παρατηρήσεις έως το σούρουπο.

Οι χειμωνιάτικες μέρες είναι μικρές και βρίσκεσαι πολλές ώρες εκτεθειμένος στο κρύο και την υγρασία του νησιού χωρίς να μπορείς να δουλέψεις, απλά περιμένεις να ξημερώσει. Ευτυχώς υπάρχει καλή παρέα και μια ζεστή φωτιά μαζί με σούπα για να συνοδέψει τη συζήτηση η οποία περιστρέφεται φυσικά γύρω από τις πρωινές καταγραφές, τα πουλιά αλλά και το όραμα που έχει το WWF Ελλάς για την προστατευόμενη περιοχή της Γυάρου.

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Νύχτα στη Γυάρο ΦΩΤΟ Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

Η μέρα ήταν πολύ δημιουργική, καταμετρήθηκαν σημαντικοί πληθυσμοί θαλασσοκοράκων (Phalacrocorax aristotelis) και ασημόγλαρων (Larus michahellis), ενώ έντονη έκαναν την παρουσία τους οι αετογερακίνες (Buteo rufinus) και τα γεράκια (Buteo buteo). Παράλληλα το βράδυ εμφανίζονται οι νυχτόβιοι κυνηγοί, κουκουβάγιες ( Athene noctua) και Τυτώ ( Tyto alba).

Η κούραση μας καταβάλει, τα ξύλα τελειώνουν και αναζητούμε καταφύγιο για τη νύχτα. Ένα παλιό κτίσμα κοντά στην παραλία, θα φιλοξενήσει τους δύο ερευνητές ενώ εγώ αποφασίζω να κοιμηθώ μέσα στο σκάφος για την ασφάλειά του. Φυσικά δεν είναι εκείνες οι όμορφες καλοκαιρινές βραδιές που χάζευα τον έναστρο ουρανό, οπότε χώνομαι γρήγορα στον υπνόσακο κάτω από την τέντα πλεύσης του σκάφους.

Θα ξυπνήσω αρκετές φορές μέσα στη νύχτα, από το άκουσμα της θάλασσας και του αέρα που φρεσκάρισε, για να ελέγξω τα σχοινιά που κρατάνε το σκάφος από το μισογκρεμισμένο μώλο.

Χαράζει πίσω από την Τήνο, αλλά τον ουρανό σκεπάζει βαριά συννεφιά. Ένα δυνατό τράνταγμα με πετάει από τη μια μεριά του σκάφους στην άλλη καθώς είμαι κουλουριασμένος στον υπνόσακό μου προσπαθώντας να ζεσταθώ. Ακολουθεί ο γνώριμος ήχος του κεραυνού. Το κύμα έχει δυναμώσει πολύ και η πρωινή μπόρα ξεσπά. Είναι η ώρα για ένα ζεστό καφέ με την υπόλοιπη ομάδα. Ευτυχώς η βροχή θα κοπάσει και είμαστε πάλι στο δρόμο της εξερεύνησης.

Σε προηγούμενες αποστολές είχαμε παρατηρήσει την ύπαρξη ενός ξερού ρέματος πίσω από τα ερειπωμένα κτίρια του νοσοκομείου στον όρμο των φυλακών. Μετά από τους καταρράκτες που είδαμε την προηγουμένη με προκαλεί η ιδέα της εξερεύνησης του συγκεκριμένου ρέματος, οπότε αποφασίζω να το ανέβω ανάποδα από τη φορά του. Είναι απίστευτη η ποσότητα νερού που κατεβαίνει για τα δεδομένα των Κυκλάδων. Φωτογραφίζω και βιντεοσκοπώ χωρίς να πιστεύω στα μάτια μου. Η Γυάρος των άκρων, το χειμώνα το νερό ξεχειλίζει από τον υδροφόρο ορίζοντα, τα πηγάδια έχουν πλημμυρίσει και το καλοκαίρι εντελώς άνυδρη… Τις σκέψεις σταματούν οι ψιχάλες που πέφτουν στο πρόσωπό μου. Γυρίζω και κοιτάζω πίσω μου τις κορφές προφήτης Ηλίας και Σκοτωμένος, τις οποίες έχει σκεπάσει ένα μαύρο σύννεφο. Στη αρχή πιστεύω ότι είναι περαστικές σταγόνες, αλλά όσο περνάει η ώρα δυναμώνει. Κατηφορίζω γρήγορα προς το σκάφος, το μυαλό μου είναι στους δύο συνεργάτες που βρίσκονται ψηλά στο βουνό, κοιτάζω το ρολόι και είναι 13.30 και το ραντεβού μας είναι στις 16.00, άρα λογικά βρίσκονται ψηλά ακόμα.

Hieraaetus fasciatus - Bonelli's Eagle - Σπιζαετός

Ο Σπιζαετός της Γυάρου ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Πρώτη δουλειά μόλις φτάνω να μαζέψω ξύλα για να ανάψω φωτιά. Πράγματα που στην καθημερινότητα, μας φαίνονται απλά εδώ γίνονται πολυτέλειες. Ένα βρεγμένο φρύγανο θα πάρει εύκολα με το ένα χαρτάκι για προσάναμμα και μετά θα ακολουθήσουν τα υπόλοιπα βρεγμένα ξύλα που καίγονται αργά με μπόλικο καπνό και μικρές εκρήξεις από θύλακες νερού που έχουν μέσα τους.

Ο Andrea καταφθάνει λίγο πριν τις 16.00, βρεγμένος από την κορφή ως τα νύχια και προσπαθεί να ζεσταθεί ενώ περιγράφει βιαστικά τις πρώτες εντυπώσεις. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο ο Andrea έχει καλύψει μια πολύ μεγάλη έκταση, αναρριχήθηκε στη δεύτερη ψηλότερη κορφή του νησιού και διέτρεξε το ανατολικό κομμάτι καταγράφοντας στο πέρασμά του αρκετά ζευγάρια αρπακτικών που φωλιάζουν στο νησί. Τελικά λίγο μετά τις 16.00 καταφθάνει στην πρόχειρη κατασκήνωσή μας και ο Γιώργος, ο οποίος κάλυψε το δυτικό τομέα του νησιού ανεβαίνοντας στην άλλη κορυφή και κατευθύνθηκε στην πίσω πλευρά του νησιού όπου βρήκε τον παλιό οικισμό, κάποιων ελάχιστων κατοίκων που κατοικούσαν το νησί προπολεμικά. Τον έχει εντυπωσιάσει η αρχιτεκτονική και η τεχνοτροπία αυτών των κτισμάτων που έγιναν με ελάχιστα εργαλεία και μόνο ανθρώπινα χέρια.

Το κύμα έχει ανέβει για τα καλά, το μετεωρολογικό έδινε 5Bf για σήμερα, αλλά η εικόνα που έχω μέσα από τα κυάλια καθώς κοιτάζω προς Σύρο είναι για πολύ περισσότερο. Με τη νύχτα να είναι μπροστά μας και τη θάλασσα να αγριεύει, αποφασίζουμε ότι είμαστε πιο ασφαλείς αν μείνουμε στη Γυάρο. Επόμενη κίνηση είναι να μαζέψουμε και άλλα ξύλα, μπας και μπορέσουμε να στεγνώσουμε.

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Phalacrocorax aristotelis ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Η βροχή θα συνεχίσει να έρχεται και να φεύγει, η φωτιά θα αποδειχτεί η καλύτερη συντροφιά και άλλη μια βραδιά θα περάσει με ιστορίες από περιπέτειες στο πεδίο. Η νύχτα θα αποδειχτεί ιδιαίτερη πρόκληση, αφού το φουσκωτό κλυδωνίζεται έντονα από το κύμα και είναι αδύνατο να σταθείς πόσο μάλλον να κοιμηθείς μέσα σε αυτό. Κοιτάζω τον ουρανό που κατά διαστήματα γεμίζει φως καθώς σκίζεται από τους κεραυνούς που πέφτουν. Νωρίς το ξημέρωμα οι αστραπές και τα σύννεφα θα παραμερίσουν και τα εκατομμύρια αστέρια θα πλημμυρίσουν και πάλι τον ουρανό.

Το πρωινό βρίσκει τη Γυάρο να λάμπει στολισμένη ασημιές δροσοσταλίδες. Η ομάδα απολαμβάνει τον ήλιο που βγαίνει καθώς εξοπλισμός και πλήρωμα επιβιβάζονται στο ερευνητικό σκάφος. Η τελευταία αποστολή του 2014 έχεις μόλις ολοκληρωθεί.

Η ομάδα του WWF Ελλάς και το ερευνητικό σκάφος Γιούρα, επιστρέφουν ασφαλείς στον ήσυχο όρμο της Ποσειδωνίας. Μας περιμένει πολύ δουλειά, θα πρέπει να αναλύσουμε τα δεδομένα, να ξεφορτώσουμε τις κάρτες μνήμης από τις μηχανές και να αποκαταστήσουμε το σκάφος. Όμως οι εμπειρίες που ζήσαμε δε θα ξεφορτωθούν από τη δική μας μνήμη, η Γυάρος και το οικοσύστημά της για άλλη μια φορά μας αποκάλυψε πτυχές που δεν είχαμε δει. Το παζλ της βιοποικιλότητας του νησιού συνεχίζεται…σε ένα οικοσύστημα γεμάτο ποικιλομορφία, επισκέπτες και μόνιμους κατοίκους που χρίζουν παρατήρησης και προστασίας.

Δυο νύχτες κάτω από τα αστέρια

Κοιτάζω το ρολόι, είναι 2.30 το πρωί,ξημερώματα 1ης Ιουλίου. Βρίσκομαι ξαπλωμένος στον πρυμνιό καναπέ του ερευνητικού φουσκωτού και τα μάτια δε χορταίνουν το ασύλληπτο θέαμα του έναστρου ουρανού. Ένας απίστευτος γαλαξίας απλώνεται από πάνω μαζί με την απόλυτη ησυχία που σκεπάζει τη Γυάρο. Ο παφλασμός του κύματος που σκάει στον καθρέφτη του σκάφους μαζί με το λίκνισμά του, φέρνουν τις τελευταίες σκέψεις στο μυαλό πριν σβήσει κάτω από το βάρος του Μορφέα.

DSC_0141

Νυχτερινή παρατήρηση μύχων –  Χ.Παπαδάς/WWF Ελλάς

Είναι το τέλος μιας μεγάλης μέρας και γυρίζοντας πίσω το φιλμ, βλέπω εικόνες και εμπειρίες που ζήσαμε. Το πρωινό μας βρίσκει στην Ερμούπολη να τρέχουμε για τις ετοιμασίες του σκάφους, σκοπός άλλη μια αποστολή, πιο σύνθετη αυτή τη φορά. Με την άφιξη του πρωινού πλοίου στη Σύρο, φτάνει μαζί και ένας εξαιρετικός συνεργάτης, ο δρ. Γ. Κατσαδωράκης ορνιθολόγος και για δεκαετίες συνεργάτης του WWF Ελλάς. Τις επόμενες μέρες θα είναι μαζί μας σε ένα ταξίδι εξερεύνησης της ορνιθοπανίδας της Γυάρου και συγκεκριμένα των θαλασσινών πουλιών.

DSC_0133

Επιστροφή μύχων στο ηλιοβασίλεμα  – Χ.Παπαδάς/WWF Ελλάς

Πληροφορίες θέλουν να αποικίζουν το νησί κάποια σπάνια θαλασσοπούλια και για το λόγο αυτό είμαστε σε συνεχή επικοινωνία με μια άλλη ομάδα ειδικών που παρεκκλίνουν της πορείας και των ερευνών τους για να ενωθούν μαζί μας σε μια κοινή αποστολή. Ο λόγος για την ομάδα της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας (E.O.E.) που με επικεφαλή της, τη Δανάη Πορτόλου κατευθύνονται από το Λαύριο για τη Γυάρο.

Ο καιρός δεν είναι καλός, βγαίνοντας από το λιμάνι της Ερμούπολης αντιμετωπίζουμε κύματα ύψους δύο και τριών μέτρων στην πλώρη μας. Η πορεία κόντρα στο κύμα (όρτσα στη ναυτική γλώσσα) είναι αρκετά δύσκολη και χρίζει ιδιαίτερων χειρισμών, αλλά αυτό το αναλαμβάνει η Ελίνα (καπετάνισσα του «Γιούρα») που ξέρει τα μονοπάτια ανάμεσα στο κύμα. Κοιταζόμαστε με το Γιώργο και αφού σιγουρεύομαι ότι δεν υπάρχει πρόβλημα τραβάμε για το βόρειο φάρο της Σύρου και μετά δυτικά για των κόλπο των φυλακών.

DSC_0159

Αποβίβαση ερευνητή σε απόκρυμνη ακτή της Γυάρου – Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

Φτάνοντας βρίσκουμε ήδη δεμένο το φουσκωτό της ορνιθολογικής και πλαγιοδετούμε, για τις ανάλογες συστάσεις και τις απαραίτητες συνεννοήσεις. Στο σκάφος επεμβαίνουν η Δανάη, ο Άγγελος και ο καπετάνιος του φουσκωτού Κώστας. Έμπειροι ορνιθολόγοι αλλά και θαλασσόλυκοι, κάθε χρόνο γυρίζουν το Αιγαίο, σκαρφαλώνουν βραχονησίδες και καταγράφουν τα θαλασσοπούλια και τη σημασία των νησίδων του Αιγαίου. Αυτές οι άγονες, κατάξερες λέμβοι του Αιγαίου, για αυτή την ομάδα αποτελούν τον Αμαζόνιο τους, και οι έρευνες που διενεργούν τα τελευταία χρόνια αποδεικνύουν πόσο σημαντικά κομμάτια του πάζλ της βιοποικιλότητας της Ελλάδας μπορεί να βρει κανείς σε μερικά διάσπαρτα βράχια στο μπλε του Αιγαίου.

DSC_0154

Ορνιθολόγος της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας εν δράση Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

DSC_0186

Ερευνητής στο αφιλόξενο τοπίο της Γυάρου  – Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

Η μέρα κυλά γρήγορα και η προσμονή μας για το σούρουπο μεγαλώνει. Το ηλιοβασίλεμα μας βρίσκει πέντε ναυτικά μίλια μακριά από τη Γυάρο να κοιτάμε προς την Άνδρο. Μάτια και κυάλια έχουν επιστρατευτεί σε μια διαρκή αναζήτηση για τους σπάνιους Μύχους. Μικρά γρήγορα θαλασσοπούλια, πετούν βιαστικά πάνω από το νερό κάνοντας κινήσεις ακριβείας. Η ομάδα μας πιστεύει ότι στη Γυάρο υπάρχει μια μεγάλη αποικία, αλλά για να διαπιστωθεί αυτό πρέπει προηγουμένως να τα περιμένουμε να γυρίσουν από το πρωινό κυνήγι.

Οι μύχοι είναι μονογαμικά θαλασσοπούλια, δημιουργούν φωλιές σε βραχονησίδες μεταξύ χώματος και βράχου σε μια προσπάθεια να κερδίσουν όσο περισσότερη δροσιά μπορούν σε έναν τόπο που κατά τη διάρκεια της ημέρας έχει πολύ υψηλές θερμοκρασίες, κάτι που το βιώσαμε, όταν σκαρφαλώσαμε στις πλαγιές προσπαθώντας να εντοπίσουμε φωλιές και νεοσσούς.

Ξαφνικά μέσα από τα πορτοκαλιά χρώματα ενός ήλιου που μόλις χάθηκε στο πέλαγος, αρχίζουν να έρχονται κατά δεκάδες πουλιά που περνούν ξυστά πάνω από το φουσκωτό. Στη φάση αυτή κινούνται σε κοντινή απόσταση από τα νησιά που έχουν τις αποικίες, προσγειώνονται στην επιφάνεια του νερού και κολυμπούν ομαδικά δημιουργώντας σχεδίες (rafts). Σε αυτό το σχηματισμό θα παραμείνουν για να δουν το φεγγάρι και μόνο αφού δύσει, θα ξεκινήσουν να καλούν το ζευγάρι τους που είναι στη στεριά. Το ένα από τα δύο πουλιά μένει μέσα στη φωλιά για να φυλάξει τους νεοσσούς, ενώ το άλλο ψαρεύει όλη μέρα σε μεγάλες αποστάσεις. Όταν επιστρέψει και προσγειωθεί στη σχεδία ο μόνος τρόπος για να βρει τη φωλιά του είναι τα απανωτά καλέσματα με το ζευγάρι του. Με τον τρόπο αυτό εντοπίζει τη φωλιά του και στο τέλος απογειώνεται για να προσγειωθεί με ακρίβεια μπροστά σε αυτή. Ο μύχος εξαιτίας του σχηματισμού των ποδιών του δεν μπορεί να περπατήσει εύκολα στο τραχύ έδαφος των νησιών, οπότε πρέπει να βρίσκει ακριβώς τη φωλιά του και να φτάνει εκεί πετώντας, όσο πιο κοντά μπορεί.

DSC_0165

Ορνιθολόγος εξετάζει το εσωτερικό φωλιάς μύχων με ενδοσκόπιο – Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

Σε αυτή τη φάση η ομάδα έχει χωριστεί, δύο μέλη έχουν αφεθεί πάνω στο νησί με τηλεσκόπια για να μπορέσουν να εντοπίσουν τις σχεδίες και να καταγράψουν τον αριθμό των πουλιών ενώ τα δύο φουσκωτά κινούνται περιμετρικά προσπαθώντας να εντοπίσουν από πού έρχονται τα πουλιά και μέσω VHF να ενημερώσουν τη χερσαία ομάδα για τις κατευθύνσεις που πρέπει να παρακολουθούν. Οι σχεδίες αποτελούν το καλύτερο σημείο για να καταγραφεί ο αριθμός των πουλιών μια αποικίας και για το λόγο αυτό οι ορνιθολόγοι θεωρούν τόσο σημαντική αυτή την ώρα.

Έχει νυχτώσει για τα καλά, το φεγγάρι δύει και αρχίζουν τα καλέσματα. Η απόκοσμη φωνή του μύχου σε κάνει να ανατριχιάζεις. Μέσα στην ήσυχη νύχτα ο Γιώργος, που έχει μείνει επάνω στο νησί για να ηχογραφήσει τις φωνές και να παρατηρήσει από κοντά τις συμπεριφορές, ακούγεται να λέει μέσα από τον ασύρματο: « Αυτές είναι οι σειρήνες που περιγράφονται στα ομηρικά έπη, αυτά τα πουλιά είναι που άκουγαν και οι αρχαίοι και σκιάζονταν τις νύχτες χωρίς φεγγάρι. Ανατριχιαστικά απόκοσμα καλέσματα… έρχονται από παντού πλέον»

Είναι περασμένες δώδεκα, έχουμε σβήσει τη μηχανή σε μικρή απόσταση από τα βράχια και απλά αφήνουμε το σκάφος να παρασύρεται. Ακούω τα καλέσματα των μύχων, τώρα κατακλύζουν το χώρο, εναλλάξ με το βουβό ήχο από το αντιμάμαλο κύμα που σκάει στα βράχια. Κοιτάζω το στερέωμα, σπάνια βλέπεις τόσα αστέρια. Η φωτορύπανση των πόλεων έχει στερήσει από τα μάτια μας αυτό το υπέροχο θέαμα, που σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Γαλαξίας σχηματίστηκε από την Ήρα, η οποία έχυσε γάλα στον ουρανό, όταν ανακάλυψε πως ο Δίας την ξεγέλασε και τάιζε τον νεαρό Ηρακλή.. Σε κάποια άλλη εκδοχή, ο Ερμής έβαλε στα κρυφά τον Ηρακλή στον Όλυμπο για να τραφεί από τα στήθη της Ήρας που κοιμόταν. Ο Ηρακλής δάγκωσε τη θηλή της Ήρας και το γάλα της εκτινάχθηκε στους ουρανούς σχηματίζοντας τον Γαλαξία.

Τις σκέψεις διακόπτει η φωνή του Γιώργου που μας καλεί από τον ασύρματο, να τον πάρουμε από τα βράχια. Κοιτάζω το ρολόι, είναι περασμένες δύο, κινούμαστε αργά και προσεκτικά, το σκοτάδι είναι πυκνό, η στεριά δεν φαίνεται, μονάχα ο δυνατός προβολέας κόβει τη νύχτα και ανοίγει δρόμο ανάμεσα στα βράχια. Μια λεπτή φιγούρα διακρίνεται πάνω σε ένα βράχο και μας υποδεικνύει το σημείο που πρέπει να προσεγγίσουμε.

Λίγα λεπτά αργότερα δύο μαύρες σιλουέτες τρέχουν ξυστά δίπλα στην ακτογραμμή της Γυάρου αφήνοντας αφρισμένα ίχνη ξωπίσω τους. Τα δύο φουσκωτά (Γιούρα του WWF και Κίναρος της ΕΟΕ) επιστρέφουν προς τον κόλπο των φυλακών όπου είναι η βάση της ομάδας.

Μια μεγάλη μέρα τελειώνει λίγες ώρες πριν ξεκινήσει η επόμενη. Ασφαλίζουμε τα φουσκωτά στο μικρό προβλήτα και γρήγορα χωνόμαστε στους υπνόσακους αναζητώντας λίγη σωματική ξεκούραση.

«Οι δυο μέρες κάτω από τα αστέρια» αποτελούν την πρώτη κοινή αποστολή της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας και του WWF Ελλάς. Η αποστολή κράτησε τρεις ημέρες και κατά τη διάρκεια των δύο βραδιών γίνονταν νυχτερινές παρατηρήσεις από το σούρουπο έως το ξημέρωμα, ενώ κατά τη διάρκεια της μέρας οι ερευνητές εντόπιζαν φωλιές μύχων πάνω στις απόκρημνες πλαγιές της Γυάρου. Με την κοινή αυτή προσπάθεια, εγκαινιάζεται μια νέα συνεργασία με επίκεντρο τη Γυάρο που θα συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια, αφού όπως φαίνεται το συγκεκριμένο νησί θα συνεχίσει να μας εκπλήσσει με τους σπάνιους κατοίκους του. Κατά τη διάρκεια της αποστολής εντοπίστηκαν και καταγράφηκαν σημαντικά στοιχεία σε σχέση με τα θαλασσοπούλια.

kalikatsou1

Ζευγάρι καλικατσού (Phalacrocorax aristotelis) πετάει κοντά στην ακτογραμμή της Γυάρου – Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Σπιζαετός (Hieraetus fasciatus) σκαρφαλωμένος σε απόκρυμνα βράχια της Γυάρου – Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

Στην αποστολή συμμετείχαν εκ μέρους της Ε.Ο.Ε.  οι : Δανάη Πορτόλου, Άγγελος Ευαγγελίδης, Κώστας Παπακωνσταντίνου (καπετάνιος).
Εκ μέρους του WWF Ελλάς έλαβαν μέρος οι: δρ. Γ. Κατσαδωράκης , Ελίνα Σαμαρά, Χρήστος Παπαδάς

Μία…εκρηκτική αποστολή!

 

 

Η περιπετειώδης ιστορία της Γυάρου, κρύβει πολλά μυστικά που δημιουργούν μία απόκοσμη ατμόσφαιρα στους λιγοστούς μα τυχερούς επισκέπτες της. Οι φήμες για άσκαστα βλήματα από την περίοδο που μέρος του νησιού ήταν πεδίο βολής του Πολεμικού Ναυτικού, δενμπορούσαν να αγνοηθούν. Αρκετές από τις δράσεις του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE άλλωστε απαιτούν την ασφαλή προσέλευση των ερευνητών και της ομάδας πεδίου στη Γυάρο, οπότε το WWF Ελλάς για λόγους ασφαλείας του προσωπικού προχώρησε στις διαδικασίες έρευνας και εκκαθάρισης συγκεκριμένων μονοπατιών και σημείων ενδιαφέροντος.

Προς την κορυφή Προφ. Ηλίας, Γυάρος. WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Προς την κορυφή Προφ. Ηλίας, Γυάρος. WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Η διαδικασία έρευνας και εκκαθάρισης στην περιοχή από άσκαστα πυρομαχικά χωρίστηκε σε δύο φάσεις. Η πρώτη φάση πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο.  Η δεύτερη φάση περιελάμβανε την πλήρη εκκαθάριση συγκεκριμένων περιοχών που θα χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες του προγράμματος. Για την δύσκολη αυτή εργασία το WWF Ελλάς απευθύνθηκε στην ειδική μονάδα του Ελληνικού Στρατού, το Τάγμα Εκκαθάρισης Ναρκοπεδίων Ξηράς-ΤΕΝΞ. Μια πολύπλοκη δράση που απαιτούσε τον συντονισμό των ανθρώπων του WWF Ελλάς, της ομάδας τουΤΕΝΞ, του Καπετάνιου, του γενικού Ιατρού που μας συνόδευσε, και φυσικά του καιρού!

 

Τελευταίες λεπτομέρειες του σχεδιασμού της αποστολής εν πλω!!  WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Τελευταίες λεπτομέρειες του σχεδιασμού της αποστολής εν πλω!! WWF Ελλάς/Andrea Bonetti



Χαράματα λοιπόν της προτελευταίας μέρας του Απριλίου, η ομάδα με όλο τον στρατιωτικό, φωτογραφικό και ιατρικό εξοπλισμό ξεκινάει για τη Γυάρο, με καθαρό ουρανό και μέτριο κυματισμό. Οι άνθρωποι του ΤΕΝΞ, που από την πρώτη αποστολή μας είχαν εντυπωσιάσει με τον επαγγελματισμό τους αλλά και την προσαρμοστικότητά τους στο βουνό και στη θάλασσα και αυτή τη φορά μας άφησαν άφωνους! Η διαδικασία έρευνας και εκκαθάρισης έγινε άρτια μεθοδικά και με ταχύτητα.

 Στέλεχος του ΤΕΝΞ κατά τη διαδικασία έρευνας στην κορυφή Προφήτης Ηλίας.  WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Στέλεχος του ΤΕΝΞ κατά τη διαδικασία έρευνας στην κορυφή Προφήτης Ηλίας. WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Η αγωνία κορυφώθηκε τη δεύτερη μέρα της αποστολής, όταν τα στελέχη του ΤΕΝΞ εξουδετέρωσαν με ελεγχόμενη έκρηξη ένα άσκαστο βλήμα που βρέθηκε την πρώτη μέρα στα 350μ υψόμετρο, τηρώντας όχι μόνο τους προβλεπόμενους κανόνες ασφαλείας, αλλά και χωρίς να χάνουν τη θετική τους διάθεση.

Αναγνώριση του ύποπτου πυρομαχικού πριν την εξουδετέρωση του!!  WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Αναγνώριση του ύποπτου πυρομαχικού πριν την εξουδετέρωση του!! WWF Ελλάς/Andrea Bonetti

Αυτό το διήμερο στο νησί και η δουλειά εκκαθάρισης που πραγματοποιήθηκε, μας δημιουργεί μεγαλύτερο αίσθημα ασφάλειας και γνώσης για όλες τις επόμενες αποστολές στη Γυάρο. Ανυπομονούμε να ξανάπαμε σύντομα και να σας μεταφέρουμε τις εμπειρίες και τις δράσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη!
Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον Θανάση Κρίνο, παθολόγο, που μας πρόσεχε την πρώτη μέρα της αποστολής, ανεβαίνοντας στη κορυφή της Γυάρου και τον Αντώνη Ρούσο, επίσης παθολόγο που μας πρόσεχε τη δεύτερη μέρα. Τον καπετάνιο Νίκο Πρίντεζη και την «Πέρλα» το σκάφος του για την ασφαλή μετάβαση, τον Ηλία Τζηρίτη για την πολύτιμη βοήθειά του, τον Andrea Bonetti για τις υπέροχες φωτογραφίες καθώς και ένα μεγάλο ευχαριστώ οφείλουμε στα στελέχη του ΤΕΝΞ, Νίκο, Πέτρο,Παντελή, Θωμά και Στράτο, καθώς και τη Διοίκηση του ΤΕΝΞ για την άψογη και επιτυχή συνεργασία. Πάντα με ασφάλεια!!

 

Ημερολόγια καταστρώματος

“Τα μυστικά της θάλασσας ξεχνιούνται στ’ ακρογιάλια

η σκοτεινάγρα του βυθού ξεχνιέται στον αφρό.

Λάμπουνε ξάφνου πορφυρά της μνήμης τα κοράλλια…”

Γ. Σεφέρης – Ερωτικός Λόγος

Δευτέρα

Χαράζει αργά … νωχελικά, λες και ο ήλιος δε θέλει να ξυπνήσει και να βγει κάτω από τα παχιά σύννεφα που μοιάζουν με χειμωνιάτικο πάπλωμα. Η πλώρη περνά το ρολόι του λιμανιού, ο Πειραιάς κινείται σε ρυθμούς Δευτέρας και η ομάδα ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life ακολουθεί τη ρότα για Σύρο.

Μια κούπα ζεστός καφές στα χέρια και περπατάω για τα έξω καταστρώματα, η αύρα της θάλασσας, η πρωινή υγρασία και οι νωπές ακόμα μνήμες του τελευταίου ταξιδιού στην Άνδρο με φέρνουν κοντά στη γέφυρα.

Αφήνουμε το Σαρωνικό και βγαίνουμε στο Αιγαίο, μια θάλασσα άρρηκτα συνδεδεμένη με έναν λαό ναυτικό. Ένα μοναχικό ιστιοπλοϊκό φαίνεται στον ορίζοντα, κάποιος φανατικός εραστής της θάλασσας ταξιδεύει μαγεμένος όπως και εμείς από την απίστευτη έλξη της.

Περνάμε το στενό Κύθνου – Κέας, τα μάτια βρίσκονται πάντα στη θάλασσα, θυμάμαι κάποιους φίλους ιστιοπλόους που μου περιέγραφαν κοπάδια δελφινιών εδώ. Στο βάθος ορθώνεται ο κώνος της Γυάρου. Ένα νησί σταθμός στην σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας, ένας χώρος φυλάκισης και εξορίας, αλλά παράλληλα και ένας τόπος που μέλλει να γίνει η κιβωτός για τη βιοποικιλότητα των Κυκλάδων.

Με τις σκέψεις αυτές το πλοίο καβατζάρει τον βόρειο κάβο της Σύρου και παίρνει πορεία νότια για το λιμάνι της Ερμούπολης. Η πρωτεύουσα των Κυκλάδων, υποδέχεται την ομάδα ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life του WWF, ζεστή και γεμάτη ήλιο.

WWF Ελλας/ Χ.Παπαδάς

WWF Ελλας/ Χ.Παπαδάς

 Ανατολή στο Αιγαίο

Τρίτη

Η ομάδα πεδίου ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life είναι εδώ και μερικές ώρες στη Σύρο με σκοπό τη μόνιμη πλέον εγκατάσταση. Είναι περίεργο να φεύγεις από έναν τόπο, να αφήνεις τη ζωή σου και να προσπαθείς να «εισβάλεις» στην πρωτεύουσα τον Κυκλάδων για να απαγκιάσεις από τα κύματα.

Από τη Δευτέρα, τα μάτια και οι αισθήσεις εξερευνούν το νησί, αφουγκράζονται τον παλμό της Ερμούπολης, αναζητούν τους νέους ρυθμούς ζωής. Σκοπός αυτού του ταξιδιού είναι η δημιουργία ενός νέου γραφείου του WWF στην καρδιά των Κυκλάδων. Μιλάμε με Συριανούς, απολαμβάνουμε τα τεράστια σύννεφα που αγκαλιάζουν πλέον τους ορεινούς όγκους του νησιού. Και … η μέρα κλείνει με βροχή. Το μυαλό μαζεύει τις εικόνες και προσπαθεί να τις επεξεργαστεί, το σώμα ζητά τη ζεστασιά του κρεβατιού. Σήμερα η θερμοκρασία έπεσε απότομα.

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Νεώριο Σύρου

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Είναι υπόθεση ωρών πλέον τα σύννεφα να γίνουν βροχή

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Καλντερίμια Ερμούπολης

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Στα καλντερίμια συζητούν
ως το πρωί γειτόνοι
μα σκοτεινιάζει ο καιρός
και στις καρδιές νυχτώνει

Μ.Ελευθερίου – «Άλλος για Χίο τράβηξε»

Τετάρτη

Ξυπνάμε το πρωί  με βαριά συννεφιά και ψιλόβροχο. Ο βοριάς συνεχίζει να μαστιγώνει τις ακτογραμμές της Σύρου. Καιρός για καφέ και δουλειά στο γραφείο. Για κάποιους ίσως … αλλά όχι για την ομάδα πεδίου που φορώντας τα αδιάβροχα ξεχύνεται στην Ερμούπολη και απολαμβάνει την εξαίσια αρχιτεκτονική, τα πανέμορφα κτίρια, Βαπόρια, θέατρο Απόλλων, μικρά στενά σοκάκια. Φυσικά ανάμεσα σε όλα αυτά συνεχίζεται η αναζήτηση σπιτιού από τα μέλη της ομάδας, που έχουν την ευκαιρία να δουν την Ερμούπολη ντυμένη στα χειμωνιάτικά της.

Προς το μεσημέρι αποφασίζουμε να επισκεφτούμε το Κίνι, ένα λιμανάκι στα δυτικά του νησιού. Είχαμε την απορία να δούμε πως είναι αυτός ο κόλπος όταν έχει δυνατό βοριά. Στο ταξίδι αυτό εκτός από την αναζήτηση γραφείου και κατοικίας, αναζητούμε παράλληλα προστατευμένα λιμάνια που να μπορούν να φιλοξενήσουν το σκάφος της ομάδας που θα εξυπηρετεί τις θαλάσσιες αποστολές προς τη Γυάρο. Το λιμάνι του Κινίου είναι στη δυτική πλευρά της Σύρου και σχεδόν απέναντι από τη Γυάρο.

Φυσάει πολύ, ο αέρας παγώνει τα δάχτυλα, ξέχασα τα γάντια μου. Το κύμα ταλαιπωρεί τα τελευταία σκάφη που έχουν μείνει στο νερό. Οι ιδιοκτήτες έχουν κατέβει στο μικρό μόλο και τα κοιτάζουν, χωρίς να μπορούν να κάνουν πολλά. Η θάλασσα τώρα έχει τον έλεγχο του παιχνιδιού, εκείνη αποφασίζει για τις μοίρες. Περπατάμε προς τη μικρή λιθορριπή στο δυτικό λιμενοβραχίονα για να δούμε τα κύματα να τσακίζονται πάνω στα βράχια. Μια αιώνια και ατέλειωτη μάχη εξελίσσεται εδώ.

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Το λιμανάκι του Κινίου μετά βίας μπορεί να αντέξει τα μεγάλα κύματα που εισβάλουν μέσα του.

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Το Πάντα πάει παντού!!!

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Μικρό το σκαρί και δεν άντεξε … στη μανιασμένη θάλασσα

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

“στερνή φορά κι ανώφελα ξορκίζεις τον τυφώνα
που μας τραβάει για τη στεριά με τους ναυαγιστές”
                        Ν.Καββαδίας- Εσμεράλδα

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Τα βράχινα τείχη του νησιού αντιστέκονται με σθένος στα κύματα. Η αιώνια μάχη της διάβρωσης συνεχίζεται…

Εκεί έξω υπάρχουν ναυτικοί που πραγματικά παλεύουν, τα σχόλια είναι περιττά:

http://www.youtube.com/watch?v=hmspVf6CD_w

Πέμπτη

Πέμπτη

Ο ήλιος κατάφερε να διώξει τα σύννεφα. Η τραμουντάνα δε λυσσομανά πλέον. Ντύνομαι βιαστικά και κατεβαίνω από το δωμάτιό μου. Είναι όμορφη μέρα πρέπει να την απολαύσω. Στον δρόμο για το αυτοκίνητο, η Ελίνα και η Ρούμπα – το καπετανόσκυλο –  με καλημερίζουν και όλοι μαζί παίρνουμε το δρόμο για τα χωριά. Σήμερα κινούμαστε για Ποσειδωνία, Κίνι, Γαλησσά. Μου έρχονται στο μυαλό οι στίχοι του μεγάλου Μάρκου Βαμβακάρη …Γαλησσάς και Ντελαγκράτσια και να σου έρθει συγκοπή….

Πριν βγούμε έξω από την Ερμούπολη θυμάμαι ότι ένας φίλος, αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού, μου είπε ότι θα έρθει με το πολεμικό πλοίο στο οποίο υπηρετεί, ως τιμητικό Άγημα στον Άι Νικόλα που γιορτάζει την Παρασκευή και είναι πολιούχος της πόλης.

WWF Ελλάς/Χ. Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ. Παπαδάς

Κατεβαίνοντας στο λιμάνι … είναι εκεί η γκρίζα φιγούρα του πολεμικού πλοίου, ντυμένη στα καλά της, στρίβει στο πράσινο φανάρι του λιμανιού. Η θάλασσα είναι το κοινό στοιχείο που μας ενώνει, πολεμικά, εμπορικά, αλιευτικά, τουριστικά και εξερευνητικά σκάφη, υπαγόμαστε όλοι στη μεγάλη της δύναμη,  μαγεμένοι από την αύρα της ακολουθούμε τους δρόμους που εκείνη ανοίγει σεβόμενοι τη δύναμή της. Είναι καλό να έχεις φίλους στη θάλασσα, κυρίως όταν εκείνη πρόκειται να αποτελέσει το δεύτερο σπίτι σου για τα επόμενα χρόνια.

Μετά από αρκετές ημέρες κρύου και αέρα σήμερα η θάλασσα αναπαύεται. Περπατάμε στο κατάστρωμα της μαρίνας της Ποσειδωνίας και παρατηρούμε τη θάλασσα, ο βοριάς των τελευταίων ημερών της έχει χαρίσει μια εξαιρετική διαύγεια, τα σκάφη μοιάζουν να ακουμπούν σε έναν γυάλινο θόλο. Η μαρίνα της Ποσειδωνίας είναι μια αξιόλογη προσπάθεια για δημιουργία ενός ασφαλούς καταφυγίου για σκάφη. Παράλληλα είναι ένα λιμανάκι που παρέχει αρκετές ανέσεις στους χρήστες, διαθέτει μια άνετη γλίστρα για μικρά σκάφη καθώς και χαμηλό ντόκο για να γίνεται εύκολα η επιβίβαση – αποβίβαση. Τέλος είναι κατασκευασμένη στο εσωτερικό τμήμα του κόλπου της Ποσειδωνίας και είναι φυλαγμένη σχεδόν από κάθε καιρό. Παράλληλα εντυπωσιάζει η διαύγεια των νερών της, που δε θυμίζει σε τίποτα λιμάνια. Οι χρήστες της φαίνονται νοικοκυραίοι και διατηρούν καθαρή και σε τάξη την κατάσταση του λιμανιού. Με αυτές τις σκέψεις συμφωνούμε ότι έχουμε μια αρκετά ασφαλή λύση για καθέλκυση του μικρού εξερευνητικού φουσκωτού της ομάδας μας.

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

Τα φανάρια της Ποσειδωνίας, σημάδι εισόδου στην ασφάλεια του λιμανιού

Παρασκευή

Οι μέρες κυλούν γρήγορα, όταν ταξιδεύεις. Η πρώτη αποστολή στη Σύρο έχει σχεδόν τελειώσει. Καθώς το πλοίο αποχωρίζεται την ασφάλεια του λιμανιού κοιτάζω την Ερμούπολη από μακριά. Μια κοιτίδα πολιτισμού και ένα κόσμημα αρχιτεκτονικής μέσα στο μπλε του Αιγαίου. Περίτεχνα και επιβλητικά κτίρια ορθώνονται πάνω στο λόφο που είναι χτισμένη η πόλη. Είναι η ώρα που ο νους γυρίζει πίσω και αποτιμά τα αποτελέσματα του ταξιδιού. Η ομάδα πλέον είναι έτοιμη να εγκατασταθεί στη Σύρο μόνιμα μέσα στις επόμενες μέρες. Καταφέραμε να βρούμε ένα όμορφο γραφείο μέσα στο κέντρο της Ερμούπολης, εκεί που χτυπάει ο ρυθμός της ζωής, κοντά στους κατοίκους της Σύρου για να μπορούμε να αφουγκραστούμε τον σφυγμό αυτής της κοινωνίας και εκείνη με τη σειρά της να έρθει κοντά μας σε μια προσπάθεια συνεργασίας. Έπειτα βρήκαμε όμορφα σπίτια για να μπορέσει η ομάδα μας να έχει μια ευχάριστη και άνετη διαβίωση στο νησί. Και τέλος εντοπίστηκαν αρκετά σημεία με εύκολη πρόσβαση στη θάλασσα για το ερευνητικό σκάφος της ομάδας πεδίου ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life.

Το επόμενο ταξίδι στη Σύρο φαντάζει ήδη κοντινό. Οι επόμενες περιπέτειες μας περιμένουν. Η ομάδα του WWF  μπορεί πλέον να εγκατασταθεί στο νησί και να ξεκινήσει τις δραστηριότητές της.

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

Τα βράχια του Γαλησσά ξεκουράζονται ύστερα από τη μάχη με τα κύματα των τελευταίων ημερών

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

… παραλία Κινίου … μετά την μπόρα με την άμμο να χαίρεται που ξαναβρήκε τον ήλιο.