Βρεγμένοι ως το κόκαλο στη Γυάρο …

Χειμερινή αποστολή καταγραφής ορνιθοπανίδας στη Γυάρο

Συμμετέχοντες ερευνητές: Γιώργος Κατσαδωράκης, Andrea Bonetti, Χρήστος Παπαδάς

Είναι παραμονές Χριστουγέννων, έχουμε επιστρέψει στα ζεστά και στεγνά, οι νιτσεράδες στεγνώνουν στο βορειαδάκι αλλά οι αναμνήσεις είναι ακόμα νωπές και ψάχνουν σελίδες για να αποτυπωθούν. Αλλά ας ξεκινήσουμε από την αρχή.

Όταν προσπαθείς να θεσμοθετήσεις μια θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή που θα προσεγγίζει το οικοσύστημα σφαιρικά δεν πρέπει να σου ξεφύγει καμία λεπτομέρεια. Έτσι λίγες μέρες πριν τελειώσει το 2014, η ομάδα πεδίου του WWF Ελλάς βρίσκεται στο αλιευτικό καταφύγιο της Ποσειδωνίας Σύρου να φορτώνει εξοπλισμό και προμήθειες στο ερευνητικό σκάφος «Γιούρα».

Προορισμός: νήσος Γυάρος.

Αποστολή: η χειμερινή καταγραφή της ορνιθοπανίδας νήσου Γυάρου στα πλαίσια του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life

Καιρός: αίθριος με τοπικές νεφώσεις και 2-3 τοπικά 5Bf

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Ταξιδεύοντας με το Γιούρα ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Η αποστολή ξεκινά το πρωί της 16ης Δεκεμβρίου με μια γαλήνια θάλασσα. Το «Γιούρα» παρόλο το φορτίο που κουβαλά μοιάζει να πετά πάνω στο νερό και η πρωινή βαρκάδα είναι άκρως απολαυστική. Σύντομα βρισκόμαστε στη Γυάρο και ξεκινάμε την καταγραφή κάνοντας τον περίπλου του νησιού. Σε αυτή την αποστολή είναι μαζί μας ο δρ. Γιώργος Κατσαδωράκης, ειδικός στην έρευνα πεδίου με έμφαση στην ορνιθοπανίδα, ο οποίος κατευθύνει την αποστολή καθώς και ο Andrea Bonetti, φωτογράφος άγριας φύσης και ερευνητής του WWF Ελλάς, με πλούσια εμπειρία στην καταγραφή και παρατήρηση πουλιών. Σε λίγο πάνω στο κατάστρωμα του φουσκωτού, βρίσκονται κυάλια, gps, φωτογραφικές μηχανές, σημειωματάρια και βιβλία αναγνώρισης ορνιθοπανίδας. Ο Andrea με τον σούπερ τηλεφακό του, εστιάζει και φωτογραφίζει όσα δεν πιάνει το μάτι και τα κυάλια, ενώ ο Γιώργος διαρκώς καταμετρά και μας δείχνει πουλιά καθώς προχωράμε κατά μήκος της ακτογραμμής. Από τις πρώτες κιόλας στιγμές φαίνεται ότι οι μύχοι και οι μαυροπετρίτες, καλοκαιρινοί κάτοικοι του νησιού έχουν μεταναστεύσει, αλλά εντοπίζονται πολλά αρπακτικά τα οποία αιωρούνται στα θερμικά ρεύματα αναζητώντας τροφή.

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Θαλασσοκόρακες Phalacrocorax aristotelis ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Ο Δεκέμβρης ξεκίνησε βροχερά και γυρνώντας στα δυτικά της Γυάρου το θέαμα μας εντυπωσιάζει. Έχουν σχηματιστεί δεκάδες μικροί καταρράκτες που ξεκινούν λίγο κάτω από την κορυφή και κατεβάζουν το νερό μέχρι τις μικρές παραλίες ή τα απόκρημνα βράχια αφήνοντας τις στάλες σε ελεύθερη πτώση.

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Γαλάζια Λίμνη στη Γυάρο ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Το θέαμα μας έχει συνεπάρει και έχουμε αργήσει. Επιστρέφουμε στον όρμο των φυλακών και από εκεί ανηφορίζουμε στις γύρω κορφές για καταγραφή και παρατηρήσεις έως το σούρουπο.

Οι χειμωνιάτικες μέρες είναι μικρές και βρίσκεσαι πολλές ώρες εκτεθειμένος στο κρύο και την υγρασία του νησιού χωρίς να μπορείς να δουλέψεις, απλά περιμένεις να ξημερώσει. Ευτυχώς υπάρχει καλή παρέα και μια ζεστή φωτιά μαζί με σούπα για να συνοδέψει τη συζήτηση η οποία περιστρέφεται φυσικά γύρω από τις πρωινές καταγραφές, τα πουλιά αλλά και το όραμα που έχει το WWF Ελλάς για την προστατευόμενη περιοχή της Γυάρου.

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Νύχτα στη Γυάρο ΦΩΤΟ Χ.Παπαδάς / WWF Ελλάς

Η μέρα ήταν πολύ δημιουργική, καταμετρήθηκαν σημαντικοί πληθυσμοί θαλασσοκοράκων (Phalacrocorax aristotelis) και ασημόγλαρων (Larus michahellis), ενώ έντονη έκαναν την παρουσία τους οι αετογερακίνες (Buteo rufinus) και τα γεράκια (Buteo buteo). Παράλληλα το βράδυ εμφανίζονται οι νυχτόβιοι κυνηγοί, κουκουβάγιες ( Athene noctua) και Τυτώ ( Tyto alba).

Η κούραση μας καταβάλει, τα ξύλα τελειώνουν και αναζητούμε καταφύγιο για τη νύχτα. Ένα παλιό κτίσμα κοντά στην παραλία, θα φιλοξενήσει τους δύο ερευνητές ενώ εγώ αποφασίζω να κοιμηθώ μέσα στο σκάφος για την ασφάλειά του. Φυσικά δεν είναι εκείνες οι όμορφες καλοκαιρινές βραδιές που χάζευα τον έναστρο ουρανό, οπότε χώνομαι γρήγορα στον υπνόσακο κάτω από την τέντα πλεύσης του σκάφους.

Θα ξυπνήσω αρκετές φορές μέσα στη νύχτα, από το άκουσμα της θάλασσας και του αέρα που φρεσκάρισε, για να ελέγξω τα σχοινιά που κρατάνε το σκάφος από το μισογκρεμισμένο μώλο.

Χαράζει πίσω από την Τήνο, αλλά τον ουρανό σκεπάζει βαριά συννεφιά. Ένα δυνατό τράνταγμα με πετάει από τη μια μεριά του σκάφους στην άλλη καθώς είμαι κουλουριασμένος στον υπνόσακό μου προσπαθώντας να ζεσταθώ. Ακολουθεί ο γνώριμος ήχος του κεραυνού. Το κύμα έχει δυναμώσει πολύ και η πρωινή μπόρα ξεσπά. Είναι η ώρα για ένα ζεστό καφέ με την υπόλοιπη ομάδα. Ευτυχώς η βροχή θα κοπάσει και είμαστε πάλι στο δρόμο της εξερεύνησης.

Σε προηγούμενες αποστολές είχαμε παρατηρήσει την ύπαρξη ενός ξερού ρέματος πίσω από τα ερειπωμένα κτίρια του νοσοκομείου στον όρμο των φυλακών. Μετά από τους καταρράκτες που είδαμε την προηγουμένη με προκαλεί η ιδέα της εξερεύνησης του συγκεκριμένου ρέματος, οπότε αποφασίζω να το ανέβω ανάποδα από τη φορά του. Είναι απίστευτη η ποσότητα νερού που κατεβαίνει για τα δεδομένα των Κυκλάδων. Φωτογραφίζω και βιντεοσκοπώ χωρίς να πιστεύω στα μάτια μου. Η Γυάρος των άκρων, το χειμώνα το νερό ξεχειλίζει από τον υδροφόρο ορίζοντα, τα πηγάδια έχουν πλημμυρίσει και το καλοκαίρι εντελώς άνυδρη… Τις σκέψεις σταματούν οι ψιχάλες που πέφτουν στο πρόσωπό μου. Γυρίζω και κοιτάζω πίσω μου τις κορφές προφήτης Ηλίας και Σκοτωμένος, τις οποίες έχει σκεπάσει ένα μαύρο σύννεφο. Στη αρχή πιστεύω ότι είναι περαστικές σταγόνες, αλλά όσο περνάει η ώρα δυναμώνει. Κατηφορίζω γρήγορα προς το σκάφος, το μυαλό μου είναι στους δύο συνεργάτες που βρίσκονται ψηλά στο βουνό, κοιτάζω το ρολόι και είναι 13.30 και το ραντεβού μας είναι στις 16.00, άρα λογικά βρίσκονται ψηλά ακόμα.

Hieraaetus fasciatus - Bonelli's Eagle - Σπιζαετός

Ο Σπιζαετός της Γυάρου ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Πρώτη δουλειά μόλις φτάνω να μαζέψω ξύλα για να ανάψω φωτιά. Πράγματα που στην καθημερινότητα, μας φαίνονται απλά εδώ γίνονται πολυτέλειες. Ένα βρεγμένο φρύγανο θα πάρει εύκολα με το ένα χαρτάκι για προσάναμμα και μετά θα ακολουθήσουν τα υπόλοιπα βρεγμένα ξύλα που καίγονται αργά με μπόλικο καπνό και μικρές εκρήξεις από θύλακες νερού που έχουν μέσα τους.

Ο Andrea καταφθάνει λίγο πριν τις 16.00, βρεγμένος από την κορφή ως τα νύχια και προσπαθεί να ζεσταθεί ενώ περιγράφει βιαστικά τις πρώτες εντυπώσεις. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο ο Andrea έχει καλύψει μια πολύ μεγάλη έκταση, αναρριχήθηκε στη δεύτερη ψηλότερη κορφή του νησιού και διέτρεξε το ανατολικό κομμάτι καταγράφοντας στο πέρασμά του αρκετά ζευγάρια αρπακτικών που φωλιάζουν στο νησί. Τελικά λίγο μετά τις 16.00 καταφθάνει στην πρόχειρη κατασκήνωσή μας και ο Γιώργος, ο οποίος κάλυψε το δυτικό τομέα του νησιού ανεβαίνοντας στην άλλη κορυφή και κατευθύνθηκε στην πίσω πλευρά του νησιού όπου βρήκε τον παλιό οικισμό, κάποιων ελάχιστων κατοίκων που κατοικούσαν το νησί προπολεμικά. Τον έχει εντυπωσιάσει η αρχιτεκτονική και η τεχνοτροπία αυτών των κτισμάτων που έγιναν με ελάχιστα εργαλεία και μόνο ανθρώπινα χέρια.

Το κύμα έχει ανέβει για τα καλά, το μετεωρολογικό έδινε 5Bf για σήμερα, αλλά η εικόνα που έχω μέσα από τα κυάλια καθώς κοιτάζω προς Σύρο είναι για πολύ περισσότερο. Με τη νύχτα να είναι μπροστά μας και τη θάλασσα να αγριεύει, αποφασίζουμε ότι είμαστε πιο ασφαλείς αν μείνουμε στη Γυάρο. Επόμενη κίνηση είναι να μαζέψουμε και άλλα ξύλα, μπας και μπορέσουμε να στεγνώσουμε.

Gyaros - 16-18 December 2014. Cyclades LIFE

Phalacrocorax aristotelis ΦΩΤΟ Α.Bonetti / WWF Ελλάς

Η βροχή θα συνεχίσει να έρχεται και να φεύγει, η φωτιά θα αποδειχτεί η καλύτερη συντροφιά και άλλη μια βραδιά θα περάσει με ιστορίες από περιπέτειες στο πεδίο. Η νύχτα θα αποδειχτεί ιδιαίτερη πρόκληση, αφού το φουσκωτό κλυδωνίζεται έντονα από το κύμα και είναι αδύνατο να σταθείς πόσο μάλλον να κοιμηθείς μέσα σε αυτό. Κοιτάζω τον ουρανό που κατά διαστήματα γεμίζει φως καθώς σκίζεται από τους κεραυνούς που πέφτουν. Νωρίς το ξημέρωμα οι αστραπές και τα σύννεφα θα παραμερίσουν και τα εκατομμύρια αστέρια θα πλημμυρίσουν και πάλι τον ουρανό.

Το πρωινό βρίσκει τη Γυάρο να λάμπει στολισμένη ασημιές δροσοσταλίδες. Η ομάδα απολαμβάνει τον ήλιο που βγαίνει καθώς εξοπλισμός και πλήρωμα επιβιβάζονται στο ερευνητικό σκάφος. Η τελευταία αποστολή του 2014 έχεις μόλις ολοκληρωθεί.

Η ομάδα του WWF Ελλάς και το ερευνητικό σκάφος Γιούρα, επιστρέφουν ασφαλείς στον ήσυχο όρμο της Ποσειδωνίας. Μας περιμένει πολύ δουλειά, θα πρέπει να αναλύσουμε τα δεδομένα, να ξεφορτώσουμε τις κάρτες μνήμης από τις μηχανές και να αποκαταστήσουμε το σκάφος. Όμως οι εμπειρίες που ζήσαμε δε θα ξεφορτωθούν από τη δική μας μνήμη, η Γυάρος και το οικοσύστημά της για άλλη μια φορά μας αποκάλυψε πτυχές που δεν είχαμε δει. Το παζλ της βιοποικιλότητας του νησιού συνεχίζεται…σε ένα οικοσύστημα γεμάτο ποικιλομορφία, επισκέπτες και μόνιμους κατοίκους που χρίζουν παρατήρησης και προστασίας.

Χαρτογραφώντας τους βυθούς της Γυάρου

Μήνες τώρα ετοιμαζόταν μια αποστολή χαρτογράφησης του πυθμένα της Γυάρου. Είχαν προηγηθεί αρκετές συναντήσεις, τηλεφωνικές επικοινωνίες, αρκετά εμαιλ και μια βδομάδα εντατικής παρακολούθησης μετεωρολογικών προγνώσεων, περιμένοντας το μελτέμι να πέσει.
Το ξημέρωμα μας βρίσκει να περιμένουμε νοτιοανατολικά της Γυάρου όταν στον ορίζοντα διακρίνεται η σιλουέτα του ερευνητικό σκάφος του Πανεπιστημίου Πατρών, ένα ξύλινο παραδοσιακό καΐκι, που έχει αφήσει την αλιεία και πλέον υπηρετεί την επιστημονική κοινότητα, φορτωμένο όργανα, υπολογιστές και ερευνητές.

DSC_0235

Το ερευνητικό σκάφος ΑΓ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

DCIM100GOPRO

ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

Μετά από μια ερευνητική βόλτα πιο νότια στις Κυκλάδες, προσεγγίζουν τώρα τον όρμο των φυλακών. Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο όλοι ξέρουμε ότι ο καιρός έχει κάνει ένα παράθυρο και πρέπει να το εκμεταλλευτούμε όσο καλύτερα μπορούμε. Πλαγιάζουμε δίπλα τους τη στιγμή που ξεκινούν να κατεβάζουν τα μηχανήματά τους στο νερό. Στην πρύμνη το ειδικό βίντζι κατεβάζει σιγά και προσεκτικά το ψαράκι (sidescan sonar), ένα όργανο που μοιάζει με τορπίλη,ενώ δύο άλλοι ερευνητές στη δεξιά πλευρά τοποθετούν τον τομογράφο πυθμένα (sub- bottom profiler).

DCIM100GOPRO

Η ομάδα των ωκεανογράφων εν δράση ΦΩΤΟ Ε.ΣΑΜΑΡΑ/WWF Ελλάς

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Συλλέγοντας τα όργανα από το βυθό ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

Τα δύο αυτά όργανα σε συνδυασμό με ένα πλήθος καλωδίων που τρέχουν κατά μήκος του σκάφους μεταφέρουν πληροφορίες στις μονάδες των υπολογιστών που είναι τοποθετημένες στη γέφυρα. Αναρωτιέμαι που καταλήγουν όλες αυτές οι πλεξούδες καλωδίων και έτσι κατευθύνομαι προς τη γέφυρα όπου με υποδέχεται ο καπετάν Γιώργης. Ένας άνθρωπος που μυρίζει θάλασσα, απλός, τραχύς, ποτισμένος αλμύρα, βγάζει μια καλοσύνη και συνάμα μια απόλυτη ειλικρίνεια. Προσπαθώ να μπω στη γέφυρα του καϊκιού και συνειδητοποιώ πως δεν υπάρχει και πολύς χώρος, παντού πίσω από την τιμονιέρα, βρίσκονται υπολογιστές, λάπτοπ και οθόνες. Εδώ χτυπά η καρδιά των πληροφοριών, εδώ έρχονται τα δεδομένα από τα μηχανήματα που αυτή τη στιγμή βρίσκονται στο νερό και αναλύονται δίνοντας την εικόνα του βυθού.

DCIM100GOPRO

Η ομάδα των ωκεανογράφων με τον επικεφαλή Δρ. Γ. Παπαθεοδώρου ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Τομογράφος πυθμένα (ωκεανογραφικό όργανο) ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

Ένα χέρι απλώνεται για να συστηθούμε, είναι ο επικεφαλής της ομάδας καθηγητής δρ. Γ. Παπαθεοδώρου, ζεστός και χαμογελαστός, ένας από τους καλύτερους ερευνητές στο είδος του, αρχίζει να εξηγεί και να απαντά σε όλες τις ερωτήσεις μας. Σήμερα μαζί μας εκτός της ομάδας πεδίου του Κυκλάδες Life, τυχαίνει να βρίσκονται οι δύο υπεύθυνοι επικοινωνίας του WWF Ελλάς και το δημοσιογραφικό τους δαιμόνιο δεν αφήνει εύκολα σε ησυχία τους ερευνητές.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Οι καταδυτικές ομάδες του Παν. Πατρών και η ομάδα πεδίου του ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

Ταξιδεύουμε περιμετρικά της Γυάρου και τα υποβρύχια μάτια των οργάνων που σέρνουμε πίσω μας σκανάρουν διεξοδικά το βυθό δίνοντας νέες πληροφορίες για μια ανεξερεύνητη περιοχή.
Αφήνω για λίγο τη γέφυρα και αποφασίζω να κάνω μια βόλτα στο σκάφος. Παρατηρώ και καταγράφω με την κάμερα που κρατάω τα μηχανήματα και συνειρμικά αρχίζω να θυμάμαι τα ντοκιμαντέρ του Ζακ Ιβ Κουστώ και τις εξερευνήσεις με το Καλυψώ, που βλέπαμε όταν ήμασταν παιδιά τα καλοκαιρινά μεσημέρια στην ΕΡΤ και ονειρευόμασταν κάποτε να μπορέσουμε και εμείς να γίνουμε πλήρωμα σε ένα τέτοιο σκάφος. Σήμερα μάλλον είμαστε και εμείς μέρος εκείνου του παιδικού ονείρου που μας μεγάλωσε και καθώς σκέφτομαι αυτά πέφτω πάνω στην καταδυτική ομάδα του σκάφους που ετοιμάζει μια κάμερα μεγάλου βάθους για να τσεκάρει ένα στόχο στα 90μ. Ο Γιώργος και ο Αναστάσης είναι τα μέλη της αποστολής που καταδύονται όταν οι ερευνητές θέλουν ανθρώπινα μάτια στο βυθό για να επιβεβαιώσουν ένα αντικείμενο, ένα ναυάγιο ή να πάρουν δείγματα από τον πυθμένα και να καταμετρήσουν τα λιβάδια ποσειδωνίας. Στις περιπτώσεις που το βάθος δεν επιτρέπει ή κάνει πολύπολοκη μια κατάδυση στέλνουν την κάμερα μεγάλου βάθους.
Οι ώρες στη θάλασσα περνούν γρήγορα και το απόγευμα με βρίσκει με τα δάχτυλα κολλημένα στα πλήκτρα της υποβρύχιας κάμερας καμιά δεκαπενταριά μέτρα κάτω από το ερευνητικό σκάφος « Γιούρα». Κοιτάζω την επιφάνεια αφήνοντας αργά τις φυσαλίδες να φεύγουν από τα πνευμόνια μου, περιμένω την ομάδα να κατέβει φιλμάροντας από τον πυθμένα τη διαδικασία κατάδυσης. Μαύρες σιλουέτες καταπίνονται από το νερό που κλείνει από πάνω τους. Μαζί τους κατεβάζουν ένα πλαίσιο ενός τετραγωνικού μέτρου, για να μπορέσουν να εκτιμήσουν την πυκνότητα της ποσειδωνίας. Σε λίγο όλοι είμαστε στο πυθμένα, η ομάδα τουΚΥΚΛΑΔΕΣ, η υποβρύχια ομάδα του Παν. Πατρών και ο υποβρύχιος φωτογράφος Γιώργος Ρηγούτσος, τα φλας του οποίου έχουν πάρει φωτιά. Ξεκινάμε για μια πρώτη περιήγηση στο βυθό της Γυάρου, αλλά παράλληλα θέλουμε να εξετάσουμε από κοντά κάποιους στόχους (σημεία ενδιαφέροντος) που μας έχει υποδείξει η ομάδα των χαρτογράφων.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ερευνητές καταμετρούν λιβάδια ποσειδωνίας ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ο υποβρύχιος φωτογράφος Γ. Ρηγούτσος φωτογραφίζοντας ποσειδωνίες ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

ΦΩΤΟ Χ.ΠΑΠΑΔΑΣ/WWF Ελλάς

Η Γυάρος για άλλη μια φορά έρχεται να επιβεβαιώσει την αξία της, το υποθαλάσσιο οικοσύστημα σφύζει από ζωή. Κοπάδια με σάλπες, μας ακολουθούν σε όλη τη διάρκεια παρατηρώντας τα παράξενα πλάσματα που ταράζουν την ησυχία της αβύσσου με τις φυσαλίδες. Οι μικρές πανέμορφες μπλε καλογρίτσες (Chromis chromis), κρύβονται πίσω από τα φύλλα της ποσειδωνίας, αυτού του ιδιαίτερου καταφυγίου που δρα ως βρεφονηπιακός σταθμός για τα ψάρια, προσφέροντας καταφύγιο μέχρι να μπορέσουν να κυνηγήσουν στην ανοιχτή θάλασσα. Ένα κοπάδι λούτσων μου αποσπά την προσοχή και με το rec της κάμερας πατημένο, ξεκινάω να τους ακολουθώ. Οι λούτσοι είναι κοντινοί συγγενείς των barracuda, δεινοί και ταχύτατοι θηρευτές με παρατηρούν με τα μεγάλα τους μάτια και σταδιακά καταδύονται ενώ πασχίζω να τους ακολουθήσω. Ακούω το ηχητικό σφύριγμα του υπολογιστή καταδύσεων που φοράω στο αριστερό χέρι και βγαίνω από την όμορφη κατάσταση που είχα μπει παρατηρώντας αυτά τα υπέροχα ψάρια. Το βάθος έχει αυξηθεί αρκετά και έχω αποσπαστεί από την υπόλοιπη ομάδα, κοιτάζω τις ενδείξεις στα όργανά μου και στρίβω προς τα πίσω αφήνοντας το βαθύ μπλε για εκείνους που έχουν βράγχια, εμείς οι κοινοί θνητοί, μπορούμε για λίγο μόνο να αποκτούμε αυτές τις ιδιότητες και πάντα με προσοχή και σεβασμό στους κανόνες. Στα δεκαπέντε μέτρα εντοπίζω και πάλι την ομάδα μου, να καταμετρά ρίζες ποσειδωνίας και να καταγράφει τις πυκνότητες των λιβαδιών του Ποσειδώνα.
Κοιτάζοντας τα όργανα κατάδυσης, μας υπενθυμίζουν ότι θα έχουμε αέρα για λίγα μόνο λεπτά ακόμα, οπότε ανεβαίνουμε αργά προς τα πέντε μέτρα για την προαιρετική στάση αποσυμπίεσης, που σκοπό έχει να διώξει τις μεγάλες ποσότητες αζώτου από το αίμα των δυτών.
Αναδυόμαστε την ώρα που ο ήλιος βυθίζεται πίσω από τις φυλακές και μπροστά μας βλέπουμε να έρχεται με χαμηλή ταχύτητα το ερευνητικό σκάφος για να μας περισυλλέξει από το νερό. Ανεβαίνοντας επάνω μας κατακλύζουν οι ερωτήσεις από ερευνητές και πλήρωμα για το πώς ήταν υποβρυχίως. Γρήγορη αποσυναρμολόγηση του εξοπλισμού και στη συνέχεια βιράρισμα άγκυρας και πλώρη για Ερμούπολη.
Το μελτέμι έχει ανέβει για τα καλά, οι άνεμοι 6 Bf (μποφόρ) που πνέουν κάνουν το μπουγάζι Άνδρου Τήνου να σηκώνει ψηλό κύμα. Επιστρέφουμε καλπάζοντας πάνω στα κύματα, με τα άλματα να διαδέχονται το ένα το άλλο και το σκάφος να κλυδωνίζεται καθώς ο ενάμισης τόνος πολυεστέρα σκάει με δύναμη πάνω στις κορφές των κυμάτων και τις κόβει. Έτσι είναι το Αιγαίο, μια θάλασσα που δε σταματά να κινείται, μια θάλασσα γεμάτη ιστορία, όμορφους ανθρώπους και θησαυρούς.
Το σούρουπο μας βρίσκει κάτω από τη συνοικία Βαπόρια της Ερμούπολης, τα μεγάλα παραθαλάσσια αρχοντικά της πρωτεύουσας των Κυκλάδων καθρεφτίζονται στη θάλασσα. Περνάμε με ταχύτητα κόβοντας τις καθρεφτιζόμενες σιλουέτες τους καθώς κατευθυνόμαστε προς τα φανάρια του λιμανιού της Σύρου.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Πατρών, παρ’ όλες τις δύσκολες συνθήκες που αντιμετώπισαν, έμειναν στη Γυάρο για δεκαπέντε μέρες ολοκληρώνοντας τη χαρτογράφηση του πυθμένα. Τα πρώτα αποτελέσματα από το βυθό φαίνεται να είναι πολύ σημαντικά. Η μυστική Γυάρος αποκαλύπτεται σταδιακά και εκπλήσσει επιβεβαιώνοντας τις προσδοκίες μας…

Αναζητώντας τη ζωή στους υγρότοπους

Tο Δίκτυο Εθελοντών γιόρτασε την παγκόσμια ημέρα βιοποικιλότητας (22 Μαΐου) σε δύο σημαντικούς και πολύ υποβαθμισμένους υγρότοπους της Κρήτης, τον Καρτερό και τον Αποσελέμη. Οι υγρότοποι και η βιοποικιλότητα θα μπορούσαν να είναι και συνώνυμες λέξεις, αφού η ποικιλία ζωντανών οργανισμών που μπορεί κανείς να βρει σε τέτοια οικοσυστήματα είναι πολύ μεγάλη.

Γ.Αλεξανδράκης

Γ.Αλεξανδράκης

Την Τετάρτη 21/5 με την συμμετοχή του Πολιτιστικού Συλλόγου Γουβών και της Οικολογικής Παρέμβασης Ηρακλείου, δείξαμε μια άλλη πλευρά του Αποσελέμη στους κατοίκους των Κάτω Γουβών. Με έναν απολαυστικό απογευματινό περίπατο καταφέραμε να παρατηρήσουμε πολλά όμορφα πουλιά, ενώ μικροί και μεγάλοι ανακάλυψαν τα πλάσματα που κρύβονται στα νερά του υγρότοπου!

 WWF Ελλάς / Ε.Πεδιαδίτη

WWF Ελλάς / Ε.Πεδιαδίτη

Οι εορταστικές δράσεις συνεχίστηκαν την Κυριακή 25/5 στον Καρτερό με το Ευρωπαϊκό Σχολείο Ηρακλείου. Γονείς και μαθητές, με απόχες, μεγεθυντικούς φακούς και πολύ ενθουσιασμό ανακάλυψαν μικρά ζώα που ο κύκλος ζωής τους εξαρτάται άμεσα από την παρουσία νερού όπως νύμφες οδοντόγναθων (λιβελούλες), ετερόπτερα, υδρόβια κολεόπτερα (σκαθάρια) κ.α. Ο Καρτερός, παρά τις πιέσεις που δέχεται συνεχίζει να είναι ένα μέρος ζωής όπου μπορεί να προσφέρει χωρίς αντάλλαγμα τα μυστικά του σε όποιον τα αναζητήσει.

 WWF Ελλάς / Ε.Πεδιαδίτη

WWF Ελλάς / Ε.Πεδιαδίτη

Ωστόσο, πέρα από την διάθεση των παρευρισκόμενων να μάθουν νέα πράγματα, ήρθαν αντιμέτωποι με καθημερινές πρακτικές που υποβαθμίζουν αυτά τα όμορφα μέρη. Στον Αποσελέμη κάποιος έριξε ένα πειρατικό βαρκάκι στο ποτάμι για να κάνει τις βόλτες του αγνοώντας το γεγονός ότι η περιοχή είναι Καταφύγιο Άγριας Ζωής . Αντίστοιχα ο Καρτερός προστατεύεται από το Προεδρικό Διάταγμα για τους μικρούς νησιωτικούς υγρότοπους, αυτό όμως δεν αποτρέπει την χρήση του ως χώρο διέλευσης και στάθμευσης οχημάτων και απόθεσης αδρανών υλικών και σκουπιδιών.

Οι συγκεκριμένες δράσεις στόχο έχουν την παρότρυνση όλων των πολιτών να βγουν έξω και να ανακαλύψουν τον μαγικό κόσμο των υγρότοπων και την βιοποικιλότητα που υποστηρίζουν ενώ παράλληλα να υπερασπιστούν αυτά τα οικολογικά διαμάντια!

Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα των νησιώτικών υγρότοπων μπορείτε να βρείτε στο: http://www.oikoskopio.gr/ygrotopio/

Το Δίκτυο Παρακολούθησης των Υγρότοπων της Κρήτης και Λέσβου υλοποιείται με την υποστήριξη του Συστήματος της Coca-Cola στην Ελλάδα (Coca-Cola Τρία Έψιλον και Coca-Cola Hellas), στο πλαίσιο του περιβαλλοντικού προγράμματος «Αποστολή Νερό». 

Μια ξενάγηση στην αθώρητη ζωή των υγρότοπων της Λέσβου!

Την Κυριακή 27/4/2014 το Δίκτυο παρακολούθησης της κατάστασης των υγρότοπων βρέθηκε στην Λιμνοθάλασσα Μέσων στη Λέσβο, στο πλαίσιο των δράσεων του «Μια Κυριακή κάθε Μήνα». Σκοπός της εξόρμησης ήταν να ανακαλύψουν μικροί και μεγάλοι τους ζωντανούς οργανισμούς που κρύβουν τα νερά του υγρότοπου και να ενημερωθούν για την κατάσταση ενός από τους σημαντικούς υγροτόπους του νησιού.

Έντομα που ζούν στο νερό

WWF Ελλάς/ Ε.Γαληνού

Με μεγάλο ενθουσιασμό, οι παρευρισκόμενοι ανακάλυψαν τα ιδιαίτερα πλάσματα που κρύβουν τα νερά των υγρότοπων, ενώ τα πολλά είδη ασπόνδυλων που έπιασαν με τις απόχες τους έδειξαν ότι τα νερά του υγρότοπου είναι σε καλή κατάσταση. Φυσικά όλα τα ζώα που παρατήρησαν τα επέστρεψαν με προσοχή και σεβασμό στο νερό.

Μεταμόρφωση Οδοντόγναθου, WWF Ελλάς / Κ. Παραγκαμιάν

Μεταμόρφωση Οδοντόγναθου, WWF Ελλάς / Ε.Γαληνού

Την τιμητική τους είχαν τα οδοντόγναθα (λιβελούλες, ελικοπτεράκια) που αφθονούν στο νησί λόγω του μεγάλου αριθμού υγρότοπων. Συνολικά έχουν αναφερθεί 44 είδη! Οι εξερευνητές κατάφεραν να εντοπίσουν όλα τα στάδια μεταμόρφωσης (προνύμφες, νύμφες, ενήλικα) σε μερικά είδη από αυτά.

Η εξόρμηση στο πεδίο τελείωσε πάνω στην ώρα, λίγο πριν αρχίσει η μεγάλη νεροποντή, και όλοι -μικροί και μεγάλοι – υποσχέθηκαν να συμμετέχουν και στην επόμενη εξόρμηση του Δικτύου. Στις 11 Μαΐου θα συναντηθούμε στην Αλυκή Καλλονής και θα μάθουμε για τα μεταναστευτικά πουλιά και τη σχέση τους με τους υγρότοπους του νησιού.

WWF/Ελλας, Ε.Γαληνού

WWF Ελλας / Ε.Γαληνού

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τους εθελοντές του δικτύου που βοήθησαν να πραγματοποιηθεί η εκδήλωση και να παροτρύνουμε και άλλους ενεργούς πολίτες να συμμετέχουν στις δράσεις μας ώστε να μπορέσουμε όλοι μαζί να δουλέψουμε για την προστασία των νησιώτικων υγρότοπων.

Περισσότερες πληροφορίες για τους υγρότοπους της Λέσβου αλλά και των υπόλοιπων νησιών της Ελλάδας μπορείτε να βρείτε στο Υγροτόπιο.

Το Δίκτυο Παρακολούθησης των Υγρότοπων της Κρήτης και Λέσβου υλοποιείται με την υποστήριξη του Συστήματος της Coca-Colaστην Ελλάδα (Coca-Cola Τρία Έψιλον και Coca-ColaHellas), στο πλαίσιο του περιβαλλοντικού προγράμματος «Αποστολή Νερό». Στόχος του «Δικτυού εθελοντών» είναι η παρακολούθηση της κατάστασης των νησιώτικων υγρότοπων και η αποφυγή περαιτέρω υποβάθμισής τους. Περισσότερες πληροφορίες για το εθελοντικό πρόγραμμα. e.pediaditi@wwf.gr

1η ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΓΥΑΡΟ 22-23/3/2014

Το πρόγραμμα Κυκλάδες Life συμπλήρωσε έξι μήνες ζωή στο Αιγαίο και έχει πλέον αρχίσει να τρέχει για τα καλά. Στα πλαίσια των πρώτων ερευνών που πραγματοποιούνται στηΓυάρο είναι και η μελέτη των χερσαίων οικοσυστημάτων. Ουσιαστικά πρόκειται για μια συστηματική έρευνα και καταγραφή των οργανισμών – φυτών, ζώων καθώς και πτηνών που κατοικούν σε μια περιοχή.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση το πεδίο μας είναι μια άνυδρη βραχονησίδα των Κυκλάδων πάνω στην οποία η φύση μάχεται για την επιβίωση και πραγματικά μας εκπλήσσει με τον πλούτο των χρωματικών παραλλαγών και την ποικιλία των ειδών που φιλοξενούνται σε ένα τέτοιο νησί.

Για το σκοπό αυτό μια ομάδα εξειδικευμένων ερευνητών του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Κρήτης συνοδευόμενη από την ομάδα πεδίου του ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE, το μεσημέρι του Σαββάτου αποβιβαζόταν στις ακτές της Γυάρου. Το νησί είχε πλέον ανοιξιάτικη εμφάνιση, ο ήλιος έλαμπε και τα νερά γαλαζοπράσινα σε προκαλούσαν για μια βουτιά.

 

WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

Επιβίβαση ερευνητικής ομάδας – WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

 

WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

Εν πλω για Γυάρο – WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

Σε λίγα λεπτά εξοπλισμός και ερευνητές βρίσκονταν στον μικρό προβλήτα μπροστά από το επιβλητικό κτίριο των φυλακών. Μπουκαλάκια, λαβίδες, οινόπνευμα, σημειωματάρια, GPS, φωτογραφικές μηχανές, όλα αραδιασμένα στα πόδια μας. Οι ερευνητές οργανώνονται και έπειτα από μια σύντομη ενημέρωση ξεχύνονται στο άγνωστο πεδίο της Γυάρου. Ο καθένας είναι εξειδικευμένος σε διαφορετικά είδη και όλοι μαζί θα προσπαθήσουν να συνθέσουν το παζλ του νησιού και να αποτυπώσουν αυτό που ονομάζουμε χερσαία οικοσυστήματα.

Ο ήλιος διαγράφει την ανοιξιάτικη πορεία του στον ουρανό, οι ώρες παιρνούν γρήγορα, οι ερευνητές προχωρούν αργά με τα μάτια στραμμένα στο έδαφος, ψάχνουν κάτω από τις πέτρες, μέσα στους θάμνους, τοποθετούν παγίδες για έντομα και κυνηγούν με ενθουσιασμό σαύρες ή συλλέγουν σαλιγκάρια. Είναι λες και βρίσκεσαι με την παρέα του Τομ Σόγιερ, αλλά στην ουσία όλο αυτό είναι το παιχνίδι των ερευνητών του πεδίου, εκείνων των επιστημόνων που το εργαστήριό τους βρίσκεται κάτω από τα δέντρα και τους θάμνους.

 

WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

Προετοιμασία εξοπλισμού πεδίου – WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

Στα χέρια της ερευνήτριας Β. Σπανέλη – WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

Ο Δρ. Πέτρος Λυμπεράκης επί το έργω – WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

Φωτογραφική τεκμηρίωση της χλωρίδας του νησιού – WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

Ο Δρ. Μ.Μυλωνάς ανάμεσα σε συστάδες αστοιβών συλλέγει δείγματα χερσαίων μαλάκιων – WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

Δύει πίσω από τα βουνά της Γυάρου, μέσα από τους θάμνους εμφανίζονται οι τελευταίοι ερευνητές, στις τσέπες τους κουβαλούν δείγματα και σημειώσεις, ανταλλάσουν απόψεις και παρουσιάζουν τις ανακαλύψεις τους. Αυτό είναι μόνο η αρχή, η συνέχεια θα δωθεί στο εργαστήριο όπου θα γίνει η επίσημη αναγνώριση των οργανισμών και η καταγραφή τους.

Η Γυάρος δε θέλει να μας αφήσει να φύγουμε, γλυκά χρώματα μιας απαλής δύσης στο Αιγαίο μας περιμένουν καθώς η πλώρη μας σχίζει τα ήσυχα νερά του Αιγαίου. Αύριο μας περιμενει άλλη μια μέρα ανακαλύψεων και εξερεύνησης.

Η πρώτη ερευνητική αποστολή για την καταγραφή των χερσαίων οικοσυστημάτων της Γυάρου, ολοκληρώθηκε την Κυριακή το απόγευμα. Προς μεγάλη χαρά όλων, η ομάδα των επιστημόνων είχε καταφέρει να εντοπίσει το φίδι της Γυάρου Hierophis viridiflavus*. Εν αναμονή της επόμενης αποστολής…

Στην αποστολή συμμετείχαν εκ μέρους του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης οι:
Δρ Μωυσής Μυλωνάς, Δρ Κατερίνα Βαρδινογιάννη, Δρ Αποστόλης Τριχάς, Αλεξανδράκης Γιώργος, Βάσια Σπανέλη, Δρ Νίκος Πουλακάκης, Δρ Πέτρος Λυμπεράκης, Δρ Σίλια Αντωνίου

 

WWF Ελλάς/ Ε. Σαμαρά

Ο Δρ. Π. Λυμπεράκης κρατώντας στα χέρια του το ενδημικό μαύρο φίδι της Γυάρου – WWF Ελλάς/ Ε. Σαμαρά

*Hierophis viridiflavus
(Lacépède, 1789)
Εξάπλωση στην Ελλάδα: Γυάρος. Υπολογίζεται πως έχει εισαχθεί αρκετούς αιώνες πριν.

Γενικές Πληροφορίες:
Μη δηλητηριώδες. Το υποείδος που απαντά στην Γυάρο είναι το Hierophis viridiflavus carbonarius (Bonaparte 1833). Ολικό μήκος των αυτοχθόνων πληθυσμών έως 150cm, τα δείγματα της Γυάρου όμως είναι μικρότερα (έως 90cm). Ημερόβιο, γρήγορο και νευρικό φίδι που κυνηγά κυρίως στο έδαφος αλλά σκαρφαλώνει συχνά σε βράχους και θάμνους. Τρέφεται με τρωκτικά, άλλα φίδια, σαύρες, αμφίβια, νεοσσούς και μεγάλα έντομα. Ζευγαρώνει την άνοιξη και τα θηλυκά γεννούν 4-10 αυγά. Τα νεαρά άτομα μπορούν να μπερδευτούν με νεαρές Δεντρογαλιές (Hierophis gemonensis). Αμύνεται σθεναρά αν πιαστεί δαγκώνοντας δυνατά. Ακίνδυνο φίδι.

Μέχρι πρόσφατα πολλοί ερευνητές αντιμετώπιζαν τον πληθυσμό της Γυάρου σαν ξεχωριστό, ενδημικό είδος (Coluber gyarosensis) ενώ παλιότερα ως υποείδος της Δεντρογαλιάς (Coluber gemonensis gyarosensis). Πρόσφατες μελέτες των ελάχιστων δειγμάτων όμως έδειξαν πως πρόκειται για εισαχθέν Hierophis viridiflavus. Φαίνεται πως ο πληθυσμός της Γυάρου βρίσκεται σε κίνδυνο καθώς υπολογίζεται πως είναι πολύ μικρός σε αριθμό.

Πηγή: http://www.herpetofauna.gr/index.php?module=cats&page=read&id=159&sid=142

 

Παρουσίαση του Cyclades Life στους υποστηρικτές του WWF από τη Σύρο

Έχοντας πλέον εγκατασταθεί στο νησί της Σύρου, η ομάδα Πεδίου ξεκινάει τη δικτύωση.  Το καλύτερο σημείο έναρξης ενός δικτύου είναι πάντα τα ήδη υπάρχοντα δίκτυα.  Ανατρέχοντας λοιπόν στους καταλόγους των υποστηρικτών του WWF Ελλάς, “ξετρυπώσαμε” 100  Συριανούς πολίτες, οι οποίοι έχουν συνεισφέρει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο,  όλα αυτά τα χρόνια στις δράσεις του WWF.  Θεωρήσαμε λοιπόν ότι ο καλύτερος τρόπος για να ευχαριστήσουμε και να γνωρίσουμε αυτούς τους ανθρώπους ήταν μια παρουσίαση του νέου Προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE, σε αυτό το επίλεκτο κοινό.  Η ομάδα Direct Dialogue ανέλαβε τον εντοπισμό αυτών, έναν προς έναν, ενώ η ομάδα πεδίου ανέλαβε την υπόλοιπη διοργάνωση.

Η εκδήλωση αυτή βρήκε στέγη σε έναν μοναδικό χώρο. Η  Λέσχη Φωτογραφίας Σύρου έχει δημιουργηθεί με πολύ μεράκι, κόπο, χρόνο και χρήμα, ανθρώπων που αγαπούν, όχι μόνο τηνφωτογραφία αλλά και τον τόπο τους. Στο παλιό και παρατημένο πλέον βυρσοδεψείο, του παλαιού εργοστασίου Κορνηλάκη, αυτή η ομάδα ανθρώπων έχει κάνει θαύματα. Πριν εφτά χρόνια πέτυχαν την παραχώρηση ενός τμήματος αυτού του μεγάλου κτιρίου, δημιουργώντας ένα στολίδι μέσα στα γκρεμίσματα μιας εποχής που πέρασε.

Εξωτερικός χώρος  της Λέσχης Φωτογραφίας κατά τη διάρκεια καλοκαιρινής έκθεσης.

Εξωτερικός χώρος της Λέσχης Φωτογραφίας κατά τη διάρκεια καλοκαιρινής έκθεσης.

Γιώργος Ρηγούτσος

Γιώργος Ρηγούτσος

Οι άνθρωποι της λέσχης, μας παραχώρησαν την αίθουσα προβολών τους με μεγάλη χαρά, φιλοξενώντας μας με μεγάλη ζεστασιά. Η προσέλευση του κόσμου ήταν ικανοποιητική, αφού ήταν σαν μια συνάντηση με “παλιούς γνωστούς”, προθάλαμος της επίσημης, ανοικτής προς όλους παρουσίασης που θα πραγματοποιηθεί σε λίγο καιρό, τον Απρίλιο.  Ξεδιπλώσαμε τα καινούρια μπάνερ, φτιάξαμε ζεστό, μυρωδάτο καφέ και ανοίξαμε τα κουτιά με τα κεράσματα. Η προβολή της παρουσίασης ξεκίνησε στην κεντρική, μεγάλη οθόνη της λέσχης. Το ακροατήριο υποστηρικτών και φωτογράφων έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για το πρόγραμμα τόσο κατά τη διάρκεια της ομιλίας αλλά και στο τέλος όπου ακολούθησε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση. Οι ερωτήσεις πολλές και ενδιαφέρουσες, τα χαμόγελα πολλά και ελπιδοφόρα. Οι περισσότεροι παρευρισκόμενοι μας άφησαν τα στοιχεία επικοινωνίας τους για να ενημερωθούν και να βοηθήσουν όπου μπορεί ο καθένας στις επόμενες δράσεις του προγράμματος ΚΥΚΛΑΔΕΣ L IFE, οι οποίες τρέχουν πυρετωδώς!

Γιώργος Ρηγούτσος

Γιώργος Ρηγούτσος

Ευχαριστούμε και πάλι τα μέλη της Λέσχης Φωτογραφίας και τους υποστηρικτές του WWF! Eλπίζουμε και δουλεύουμε ήδη πάνω στις επόμενες συνεργασίες και εξορμήσεις μαζί τους!

Αποστολή στη Γυάρο

Δευτέρα βράδυ, γίνονται οι τελευταίες ετοιμασίες. Παντού σκορπισμένα σακίδια, φωτογραφικές μηχανές, εξοπλισμοί, νερά και τρόφιμα, χάρτες. Να θυμηθώ να πάρω ξανά μετεωρολογικό και να βάλω το ξυπνητήρι … ώρα 4.50 αφύπνιση.

Οι νύχτες πάντα πριν από τις αποστολές κυλούν αργά, το μυαλό τρέχει στο τι θα συναντήσουμε. Έρχονται σκόρπιες φράσεις του Γ. Ρίτσου από μια παλιά συνέντευξη στην ΕΡΤ, που περιέγραφε μεταξύ άλλων τη ζωή στη Γυάρο, τις φυλακές και τις συνθήκες κράτησης.

WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

Κτίρια φυλακών και περιοχή κατασκηνώσεων – WWF Ελλάς/ X. Παπαδάς

Η μέρα ξεκινά με ψιλόβροχο, δεν είναι ο καλύτερος καιρός για περπάτημα σε άγνωστο έδαφος.

5.45 Το σκάφος που θα μας μεταφέρει είναι ήδη δεμένο στην προκυμαία της Σύρου. Η πόλη κοιμάται, μερικές φιγούρες μαζεύονται βιαστικά φορτωμένες με σάκους στην πλάτη. Επιβιβαζόμαστε και σε λίγο περνάμε τα φανάρια του λιμανιού. Ανεβαίνουμε βόρεια, παραλλάσουμε τον βόρειο φάρο της Σύρου και παίρνουμε πορεία δυτική για Γιούρα. Ο ουρανός είναι βαρύς, κάθε τόσο αστράφτει και ο σκοτεινός θόλος γεμίζει φως.

Μέσα στο σκάφος επιβαίνει η ομάδα του WWF Ελλάς που απαρτίζεται από τρία μέλη (Ελίνα, Ηλίας, Χρήστος), ένας τεχνικός σε θέματα συστημάτων ασφαλείας και παρακολούθησης, δύο στρατιωτικοί από το ειδικό τάγμα για την εξολόθρευση ναρκών, ένας Συριανός που ξέρει τη Γυάρο και ο καπετάνιος με τον λοστρόμο που θα φροντίζουν το σκάφος όσο εμείς θα εξερευνούμε το νησί.

Φαίνεται ο προβλήτας, σε λίγα λεπτά πηδάμε πάνω στον μισογκρεμισμένο μόλο. Μπροστά μας το γκρίζο επιβλητικό κτίριο των φυλακών. Τελευταίες οδηγίες και η ομάδα ξεκινά. Περπατάμε πάνω σε έναν καλοφτιαγμένο χωματόδρομο που έχουν σκάψει οι κρατούμενοι και συνδέει τους όρμους των φυλακών και των κατασκηνώσεων. Στον τελευταίο όρμο της Παναγίτσας, όπως αποκαλείται, ανηφορίζουμε αριστερά στο βουνό. Μονοπάτια δεν υπάρχουν και πυκνή βλάστηση από θυμάρια και αστιβές καλύπτει το έδαφος. Είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί. Το νησί, αφού χρησιμοποιήθηκε για χρόνια ως τόπος εξορίας, παραδόθηκε στο ναυτικό για να γίνει πεδίο βολής. Υπάρχουν όμως ενδείξεις ότι μπορεί να υπάρχουν άσκαστα βλήματα, ενώ κυκλοφορούν φήμες ακόμα και για ναρκοπέδιο. Για τον λόγο αυτό έχουμε μαζί μας την ειδική ομάδα ανιχνευτών του στρατού που ερευνά σπιθαμή προς σπιθαμή το έδαφος. Η κορυφή είναι μπροστά μας αλλά μας χωρίζουν 450μ. υψομετρικής. Περπατάμε και παράλληλα αφήνουμε ίχνη, ενώ χαρτογραφούμε την περιοχή αναγνώρισης ώστε να μπορέσουμε να την επαναλάβουμε αν χρειαστεί.

WWF Ελλάς /Χ. Παπαδάς

Περπατώντας στην κορυφογραμμή του νησιού – WWF Ελλάς /Χ. Παπαδάς

Όσο ανεβαίνουμε το νησί μοιάζει με τρισδιάστατο χάρτη, διακρίνονται οι όρμοι των κατασκηνώσεων και των φυλακών και το Γλαρονήσι. Μερικά μέτρα ακόμα και εμφανίζεται μπροστά μας το φυλάκιο της ψηλότερης κορυφής της Γυάρου. Για τα επόμενα λεπτά θα αποτελέσει ένα μικρό καταφύγιο για να ανακτήσουμε δυνάμεις. Κάνουμε ένα μικρό διάλειμμα για καφέ και συνεχίζουμε για τη δεύτερη ψηλότερη κορφή του νησιού, τον Σκοτωμένο. Ο καιρός έχει ανοίξει και έχουμε πλέον ορατότητα στα γύρω νησιά, η θέα είναι απίστευτη. Ο χρόνος κυλά όμως και οι μέρες του Γενάρη είναι μικρές, πρέπει να βιαστούμε. Σύντομη επικοινωνία με τον καπετάνιο του σκάφους μέσω ασυρμάτου για την ώρα συνάντησης και το σημείο και ξεκινάμε να καταβαίνουμε.

WWF Ελλάς/ Χ. Παπαδάς

Η θέα από την κορυφή Πρ. Ηλίας. – WWF Ελλάς/ Χ. Παπαδάς

ΦΩΤΟ 3. Η θέα από την κορυφή Πρ. Ηλίας. Διακρίνεται το συγκρότημα των φυλακών και το Γλαρονήσι.

Επιλέγουμε τον όρμο της Παναγίτσας και κατεβαίνουμε προς αυτόν με γρήγορο βηματισμό. Μετά από περίπου μια ώρα φτάνουμε στο παλιό διοικητήριο, που οι ντόπιοι αποκαλούν και βίλα. Ένα κτίριο με πορτοκαλί τούβλα γεμάτο τρύπες από σφαίρες και βλήματα των πολεμικών πλοίων. Περπατώ ολόγυρά του, προσπαθώντας να βρω τρόπο να μπω μέσα. Μάταια όμως, όλες οι πόρτες είναι φραγμένες από ξύλα, που όπως μας εξηγεί ο οδηγός μας, είναι τοποθετημένα για να εγκλωβίζονται μέσα τους ζεστούς μήνες τα αγριοκάτσικα και να τα πιάνουν οι λαθροθήρες. Νομίζω ότι περπατάω σε εμπόλεμη ζώνη, παντού βρίσκω θραύσματα βλημάτων, κάλυκες από σφαίρες και γαζωμένους τοίχους. Κατεβαίνω προς τη θάλασσα περνώντας μέσα από έναν χώρο όπου αποτέλεσε την υπαίθρια φυλακή των πρώτων ετών κράτησης εξορίστων, προτού χτιστούν οι φυλακές. Έχουν κατασκευάσει βάσεις από πέτρα και χώμα, για να στήνονται οι σκηνές, στις πλαγιές των λόφων και θυμίζουν θέατρο… το θέατρο του παραλόγου της μεταπολεμικής Ελλάδας, της Ελλάδας του εμφυλίου σπαραγμού.

Περπατάω προς την παραλία φωτογραφίζοντας τα απομεινάρια των πιο σκοτεινών σελίδων της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, εδώ οι Έλληνες εξόρισαν, φυλάκισαν και βασάνισαν Έλληνες, με μόνη αιτία τις διαφορές  πολιτικών φρονημάτων. Γιατί άραγε;

Ο καπετάνιος μας περιμένει ανοιχτά του όρμου, προσεγγίζει έναν βράχο και εκεί πρέπει να οδηγηθεί όλη η ομάδα και να γραπωθούμε κυριολεκτικά από τα ρέλια του σκάφους τη στιγμή που δεν θα μας βλέπει το κύμα.

WWF Ελλάς/ Χ. Παπαδάς

Επιβίβαση ” Αντί για προβλήτας ένας βράχος” – WWF Ελλάς/ Χ. Παπαδάς

Αποστολή εξετελέσθη. Η πρώτη αποστολή της ομάδας ΚΥΚΛΑΔΕΣ  Life έφτασε στο τέλος της με επιτυχία. Έγινε μια αρχή πάνω στην οποία θα στηριχτούν όλες οι υπόλοιπες χερσαίες αποστολές που θα ακολουθήσουν στα πλαίσια των ερευνών από διάφορες επιστημονικές ομάδες.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπογραμμιστεί η άριστη συνεργασία με την ομάδα του ΤΕΝΞ, χωρίς την πολύτιμη συμβολή της οποίας δε θα είχε πραγματοποιηθεί η αποστολή, καθώς και να τους ευχαριστήσουμε για την ασφάλεια που μας προσέφεραν.

Επίσης να ευχαριστήσουμε τον κάπτεν Νίκο και τον κύριο Μιχάλη (οδηγός) για τον επαγγελματισμό και τη συνεργασία τους.

Ημερολόγια καταστρώματος

“Τα μυστικά της θάλασσας ξεχνιούνται στ’ ακρογιάλια

η σκοτεινάγρα του βυθού ξεχνιέται στον αφρό.

Λάμπουνε ξάφνου πορφυρά της μνήμης τα κοράλλια…”

Γ. Σεφέρης – Ερωτικός Λόγος

Δευτέρα

Χαράζει αργά … νωχελικά, λες και ο ήλιος δε θέλει να ξυπνήσει και να βγει κάτω από τα παχιά σύννεφα που μοιάζουν με χειμωνιάτικο πάπλωμα. Η πλώρη περνά το ρολόι του λιμανιού, ο Πειραιάς κινείται σε ρυθμούς Δευτέρας και η ομάδα ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life ακολουθεί τη ρότα για Σύρο.

Μια κούπα ζεστός καφές στα χέρια και περπατάω για τα έξω καταστρώματα, η αύρα της θάλασσας, η πρωινή υγρασία και οι νωπές ακόμα μνήμες του τελευταίου ταξιδιού στην Άνδρο με φέρνουν κοντά στη γέφυρα.

Αφήνουμε το Σαρωνικό και βγαίνουμε στο Αιγαίο, μια θάλασσα άρρηκτα συνδεδεμένη με έναν λαό ναυτικό. Ένα μοναχικό ιστιοπλοϊκό φαίνεται στον ορίζοντα, κάποιος φανατικός εραστής της θάλασσας ταξιδεύει μαγεμένος όπως και εμείς από την απίστευτη έλξη της.

Περνάμε το στενό Κύθνου – Κέας, τα μάτια βρίσκονται πάντα στη θάλασσα, θυμάμαι κάποιους φίλους ιστιοπλόους που μου περιέγραφαν κοπάδια δελφινιών εδώ. Στο βάθος ορθώνεται ο κώνος της Γυάρου. Ένα νησί σταθμός στην σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας, ένας χώρος φυλάκισης και εξορίας, αλλά παράλληλα και ένας τόπος που μέλλει να γίνει η κιβωτός για τη βιοποικιλότητα των Κυκλάδων.

Με τις σκέψεις αυτές το πλοίο καβατζάρει τον βόρειο κάβο της Σύρου και παίρνει πορεία νότια για το λιμάνι της Ερμούπολης. Η πρωτεύουσα των Κυκλάδων, υποδέχεται την ομάδα ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life του WWF, ζεστή και γεμάτη ήλιο.

WWF Ελλας/ Χ.Παπαδάς

WWF Ελλας/ Χ.Παπαδάς

 Ανατολή στο Αιγαίο

Τρίτη

Η ομάδα πεδίου ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life είναι εδώ και μερικές ώρες στη Σύρο με σκοπό τη μόνιμη πλέον εγκατάσταση. Είναι περίεργο να φεύγεις από έναν τόπο, να αφήνεις τη ζωή σου και να προσπαθείς να «εισβάλεις» στην πρωτεύουσα τον Κυκλάδων για να απαγκιάσεις από τα κύματα.

Από τη Δευτέρα, τα μάτια και οι αισθήσεις εξερευνούν το νησί, αφουγκράζονται τον παλμό της Ερμούπολης, αναζητούν τους νέους ρυθμούς ζωής. Σκοπός αυτού του ταξιδιού είναι η δημιουργία ενός νέου γραφείου του WWF στην καρδιά των Κυκλάδων. Μιλάμε με Συριανούς, απολαμβάνουμε τα τεράστια σύννεφα που αγκαλιάζουν πλέον τους ορεινούς όγκους του νησιού. Και … η μέρα κλείνει με βροχή. Το μυαλό μαζεύει τις εικόνες και προσπαθεί να τις επεξεργαστεί, το σώμα ζητά τη ζεστασιά του κρεβατιού. Σήμερα η θερμοκρασία έπεσε απότομα.

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Νεώριο Σύρου

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Είναι υπόθεση ωρών πλέον τα σύννεφα να γίνουν βροχή

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Καλντερίμια Ερμούπολης

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Στα καλντερίμια συζητούν
ως το πρωί γειτόνοι
μα σκοτεινιάζει ο καιρός
και στις καρδιές νυχτώνει

Μ.Ελευθερίου – «Άλλος για Χίο τράβηξε»

Τετάρτη

Ξυπνάμε το πρωί  με βαριά συννεφιά και ψιλόβροχο. Ο βοριάς συνεχίζει να μαστιγώνει τις ακτογραμμές της Σύρου. Καιρός για καφέ και δουλειά στο γραφείο. Για κάποιους ίσως … αλλά όχι για την ομάδα πεδίου που φορώντας τα αδιάβροχα ξεχύνεται στην Ερμούπολη και απολαμβάνει την εξαίσια αρχιτεκτονική, τα πανέμορφα κτίρια, Βαπόρια, θέατρο Απόλλων, μικρά στενά σοκάκια. Φυσικά ανάμεσα σε όλα αυτά συνεχίζεται η αναζήτηση σπιτιού από τα μέλη της ομάδας, που έχουν την ευκαιρία να δουν την Ερμούπολη ντυμένη στα χειμωνιάτικά της.

Προς το μεσημέρι αποφασίζουμε να επισκεφτούμε το Κίνι, ένα λιμανάκι στα δυτικά του νησιού. Είχαμε την απορία να δούμε πως είναι αυτός ο κόλπος όταν έχει δυνατό βοριά. Στο ταξίδι αυτό εκτός από την αναζήτηση γραφείου και κατοικίας, αναζητούμε παράλληλα προστατευμένα λιμάνια που να μπορούν να φιλοξενήσουν το σκάφος της ομάδας που θα εξυπηρετεί τις θαλάσσιες αποστολές προς τη Γυάρο. Το λιμάνι του Κινίου είναι στη δυτική πλευρά της Σύρου και σχεδόν απέναντι από τη Γυάρο.

Φυσάει πολύ, ο αέρας παγώνει τα δάχτυλα, ξέχασα τα γάντια μου. Το κύμα ταλαιπωρεί τα τελευταία σκάφη που έχουν μείνει στο νερό. Οι ιδιοκτήτες έχουν κατέβει στο μικρό μόλο και τα κοιτάζουν, χωρίς να μπορούν να κάνουν πολλά. Η θάλασσα τώρα έχει τον έλεγχο του παιχνιδιού, εκείνη αποφασίζει για τις μοίρες. Περπατάμε προς τη μικρή λιθορριπή στο δυτικό λιμενοβραχίονα για να δούμε τα κύματα να τσακίζονται πάνω στα βράχια. Μια αιώνια και ατέλειωτη μάχη εξελίσσεται εδώ.

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Το λιμανάκι του Κινίου μετά βίας μπορεί να αντέξει τα μεγάλα κύματα που εισβάλουν μέσα του.

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Το Πάντα πάει παντού!!!

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Μικρό το σκαρί και δεν άντεξε … στη μανιασμένη θάλασσα

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

“στερνή φορά κι ανώφελα ξορκίζεις τον τυφώνα
που μας τραβάει για τη στεριά με τους ναυαγιστές”
                        Ν.Καββαδίας- Εσμεράλδα

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Τα βράχινα τείχη του νησιού αντιστέκονται με σθένος στα κύματα. Η αιώνια μάχη της διάβρωσης συνεχίζεται…

Εκεί έξω υπάρχουν ναυτικοί που πραγματικά παλεύουν, τα σχόλια είναι περιττά:

http://www.youtube.com/watch?v=hmspVf6CD_w

Πέμπτη

Πέμπτη

Ο ήλιος κατάφερε να διώξει τα σύννεφα. Η τραμουντάνα δε λυσσομανά πλέον. Ντύνομαι βιαστικά και κατεβαίνω από το δωμάτιό μου. Είναι όμορφη μέρα πρέπει να την απολαύσω. Στον δρόμο για το αυτοκίνητο, η Ελίνα και η Ρούμπα – το καπετανόσκυλο –  με καλημερίζουν και όλοι μαζί παίρνουμε το δρόμο για τα χωριά. Σήμερα κινούμαστε για Ποσειδωνία, Κίνι, Γαλησσά. Μου έρχονται στο μυαλό οι στίχοι του μεγάλου Μάρκου Βαμβακάρη …Γαλησσάς και Ντελαγκράτσια και να σου έρθει συγκοπή….

Πριν βγούμε έξω από την Ερμούπολη θυμάμαι ότι ένας φίλος, αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού, μου είπε ότι θα έρθει με το πολεμικό πλοίο στο οποίο υπηρετεί, ως τιμητικό Άγημα στον Άι Νικόλα που γιορτάζει την Παρασκευή και είναι πολιούχος της πόλης.

WWF Ελλάς/Χ. Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ. Παπαδάς

Κατεβαίνοντας στο λιμάνι … είναι εκεί η γκρίζα φιγούρα του πολεμικού πλοίου, ντυμένη στα καλά της, στρίβει στο πράσινο φανάρι του λιμανιού. Η θάλασσα είναι το κοινό στοιχείο που μας ενώνει, πολεμικά, εμπορικά, αλιευτικά, τουριστικά και εξερευνητικά σκάφη, υπαγόμαστε όλοι στη μεγάλη της δύναμη,  μαγεμένοι από την αύρα της ακολουθούμε τους δρόμους που εκείνη ανοίγει σεβόμενοι τη δύναμή της. Είναι καλό να έχεις φίλους στη θάλασσα, κυρίως όταν εκείνη πρόκειται να αποτελέσει το δεύτερο σπίτι σου για τα επόμενα χρόνια.

Μετά από αρκετές ημέρες κρύου και αέρα σήμερα η θάλασσα αναπαύεται. Περπατάμε στο κατάστρωμα της μαρίνας της Ποσειδωνίας και παρατηρούμε τη θάλασσα, ο βοριάς των τελευταίων ημερών της έχει χαρίσει μια εξαιρετική διαύγεια, τα σκάφη μοιάζουν να ακουμπούν σε έναν γυάλινο θόλο. Η μαρίνα της Ποσειδωνίας είναι μια αξιόλογη προσπάθεια για δημιουργία ενός ασφαλούς καταφυγίου για σκάφη. Παράλληλα είναι ένα λιμανάκι που παρέχει αρκετές ανέσεις στους χρήστες, διαθέτει μια άνετη γλίστρα για μικρά σκάφη καθώς και χαμηλό ντόκο για να γίνεται εύκολα η επιβίβαση – αποβίβαση. Τέλος είναι κατασκευασμένη στο εσωτερικό τμήμα του κόλπου της Ποσειδωνίας και είναι φυλαγμένη σχεδόν από κάθε καιρό. Παράλληλα εντυπωσιάζει η διαύγεια των νερών της, που δε θυμίζει σε τίποτα λιμάνια. Οι χρήστες της φαίνονται νοικοκυραίοι και διατηρούν καθαρή και σε τάξη την κατάσταση του λιμανιού. Με αυτές τις σκέψεις συμφωνούμε ότι έχουμε μια αρκετά ασφαλή λύση για καθέλκυση του μικρού εξερευνητικού φουσκωτού της ομάδας μας.

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

Τα φανάρια της Ποσειδωνίας, σημάδι εισόδου στην ασφάλεια του λιμανιού

Παρασκευή

Οι μέρες κυλούν γρήγορα, όταν ταξιδεύεις. Η πρώτη αποστολή στη Σύρο έχει σχεδόν τελειώσει. Καθώς το πλοίο αποχωρίζεται την ασφάλεια του λιμανιού κοιτάζω την Ερμούπολη από μακριά. Μια κοιτίδα πολιτισμού και ένα κόσμημα αρχιτεκτονικής μέσα στο μπλε του Αιγαίου. Περίτεχνα και επιβλητικά κτίρια ορθώνονται πάνω στο λόφο που είναι χτισμένη η πόλη. Είναι η ώρα που ο νους γυρίζει πίσω και αποτιμά τα αποτελέσματα του ταξιδιού. Η ομάδα πλέον είναι έτοιμη να εγκατασταθεί στη Σύρο μόνιμα μέσα στις επόμενες μέρες. Καταφέραμε να βρούμε ένα όμορφο γραφείο μέσα στο κέντρο της Ερμούπολης, εκεί που χτυπάει ο ρυθμός της ζωής, κοντά στους κατοίκους της Σύρου για να μπορούμε να αφουγκραστούμε τον σφυγμό αυτής της κοινωνίας και εκείνη με τη σειρά της να έρθει κοντά μας σε μια προσπάθεια συνεργασίας. Έπειτα βρήκαμε όμορφα σπίτια για να μπορέσει η ομάδα μας να έχει μια ευχάριστη και άνετη διαβίωση στο νησί. Και τέλος εντοπίστηκαν αρκετά σημεία με εύκολη πρόσβαση στη θάλασσα για το ερευνητικό σκάφος της ομάδας πεδίου ΚΥΚΛΑΔΕΣ Life.

Το επόμενο ταξίδι στη Σύρο φαντάζει ήδη κοντινό. Οι επόμενες περιπέτειες μας περιμένουν. Η ομάδα του WWF  μπορεί πλέον να εγκατασταθεί στο νησί και να ξεκινήσει τις δραστηριότητές της.

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

Τα βράχια του Γαλησσά ξεκουράζονται ύστερα από τη μάχη με τα κύματα των τελευταίων ημερών

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/ Χ.Παπαδάς

… παραλία Κινίου … μετά την μπόρα με την άμμο να χαίρεται που ξαναβρήκε τον ήλιο.

Το πλανόδιο γραφείο

Μετά τη μαραθώνια εβδομάδα ανεύρεσης κατοικίας, ήρθε και η ώρα να στηθεί το καινούριο γραφείο στην Ερμούπολη της Σύρου. Βρήκαμε έναν όμορφο χώρο, κεντρικά για άμεση πρόσβαση κάθε ενδιαφερόμενου, αλλά συνάμα ήσυχα για συγκέντρωση και εργασία. Οι δουλειές που πρέπει να γίνουν πολλές, συνεργείο για βάψιμο, ηλεκτρολόγος, υδραυλικός, μεταφορά γραφείων και υπολογιστών από τα κεντρικά της Αθήνας, συνδέσεις με δίκτυα νερού, ΔΕΗ και τηλεφώνου κ.α!

Ξεκινήσαμε με την επιλογή των οικολογικών χρωμάτων, από ένα απίστευτα όμορφο χρωματολόγιο με εκατοντάδες αποχρώσεις φυσικών χρωμάτων. Άντε να διαλέξεις! Συνέχεια προκύπτουν και άλλες δουλειές, εξαιτίας της ηλικίας του κτιρίου. Καταγράφουμε, υπολογίζουμε κόστη και σημειώνουμε τις ιδέες για διακόσμηση. Η Ερμούπολη ως πρωτεύουσα της πρωτεύουσας των Κυκλάδων, έχει φανταστικά όμορφα κτίρια να αναδείξει, αλλά μαζί με τον παλιό χαρακτήρα φανερώνεται και η επίδραση που είχαν τα χρόνια πάνω τους…  Παρόλα αυτά οι εργασίες συνεχίζονται με ενθουσιασμό και κέφι.

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Καθώς γίνονται όλες οι συνεννοήσεις, τα τηλέφωνα, οι παραγγελίες, υπάρχουν και άλλες δουλειές που πρέπει να γίνουν παράλληλα για το πρόγραμμα Cyclades Life, οι οποίες απαιτούν συγκέντρωση, χώρο για τον υπολογιστή και μια ατμόσφαιρα που δεν μυρίζει μπογιές και σκόνες… ίσως και  λίγο ζέστη στη καρδιά του χειμώνα; Οπότε τι κάνουμε; Προσαρμοζόμαστε και γινόμαστε πλανόδιο γραφείο! Σε αναζήτηση λοιπόν αυτού του πλανόδιου γραφείου, πέφτω πάνω σε γειτονικό γλυκοπολείο/ουζερί, μιας απίστευτης γυναίκας που δουλεύει το μαγαζάκι της 14 χρόνια τώρα. Όλα μέσα σε αυτό το μαγαζάκι απλά, λιτά με μια ατμόσφαιρα παραδοσιακά oldschool, τζάκι, ζεστασιά, δωρεάν WI FI, ελληνικές μουσικές,  ελληνικός καφές, χαλάκι για το σκυλάκι  και μυρωδιά μελομακάρονου! Η οικοδέσποινα μόνη της τώρα στο μαγαζί, πέρασαν οι εποχές που από τον πολύ κόσμο δεν πρόφταινε να σερβίρει, σου έλεγε, μπες μέσα και φτιάξ’τον μόνος σου! Βέβαια, έτσι είναι η Νινέττα πάντα, ελεύθερη… Και εγώ αν και ήμασταν μόνο οι δυο μας, μόνη μου έφτιαξα τον καφέ, καθώς αυτή μέλωνε τα φοινίκια… Εκεί μου είπε «ο καθένας πρέπει να ζει την αλήθεια του σε αυτή τη ζωή για να ευτυχήσει». Και το μαγαζί αυτό είναι η αλήθεια της, απλό και παραδοσιακά αληθινό… Για μας, η αλήθεια μας και όνειρο ζωής, είναι η δημιούργια της Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής στη Γυάρο, σε συνεργασία και συνεννόηση με την τοπική κοινωνία, και με κέντρο αυτό το καινούριο γραφείο είμαστε ένα βήμα πιο κοντά στον στόχο μας.

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Ώρα να περάσουμε απο το σταθερό γραφείο για ένα σημαντικό meeting γύρω από τις μπογιές και κάτω από το αίθριο.  Αυτό το αίθριο! Τι γλάστρες και φυτά να διαλέξουμε, ποιες θαλασσινές φωτογραφίες να κρεμάσουμε και πώς θα  φωτιστεί το βράδυ; Α, και η τελευταία “πινελιά” να κρεμάσουμε το χειροποίητο γούρι του WWF που μπορείτε να βρείτε στο e-shop:  http://shop.wwf.gr/

Τελικά όταν υπάρχει όρεξη και όνειρα για κάτι διαφορετικό, τα πινέλα φαντάζουν απλώς το πρώτο βήμα.

DSC_0104

Από την Άνδρο, με θαλασσινή αγάπη

Αξημέρωτα ακόμα, ξεκινήσαμε με ξαστεριά, η θαλασσινή ομάδα του WWF από Ραφήνα για Άνδρο. Χρόνια τώρα είχα όνειρο να επισκεφτώ τη Βόρεια Κυκλάδα, και η ώρα είχε έρθει. Αιτία του ταξιδιού, η πρόσκληση από το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ) Κορθίου στην Ημερίδα που διοργάνωναν, με τίτλο «Κυκλάδες- Η Θάλασσα γύρω μας». Υπάρχουν ΚΠΕ και ΚΠΕ, αλλά αυτό το ΚΠΕ… είναι πολύ μπροστά!

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Ελλάς/Χ.Παπαδάς

Καταρχάς για να φτάσει κάνεις στο Κόρθι χρειάζεται μια ώρα δρόμο από το λιμάνι, παραλιακός δρόμος με θέα από τη μια τις καλλιτεχνικές βραχώδεις πεζούλες στο πλάι των βουνοκορφών και από την άλλη την ατελείωτη θάλασσα, σπαρμένη με νησιά. Στριμωγμένοι στο αυτοκίνητο ακούγαμε κυκλαδίτικες θαλασσινές ιστορίες του Σπύρου και του Γιώργου, ανυπομονώντας να φτάσουμε στον προορισμό μας. Το Κόρθι είναι μικρό, απλό και λιτό δίπλα στη Θάλασσα, η αίσθηση μελαγχολικά χειμωνιάτικη  καθώς η συννεφιά και το ψιλοβρόχι ερχόταν και έφευγε. Κάνοντας μια πρώτη βόλτα βρήκαμε τις αφίσες της ημερίδας και επισκεφτήκαμε το γραφείο του Προγράμματος Life της Άνδρου (http://www.androslife.gr/), όπου μας ξενάγησε ο Θανάσης ανάμεσα στα πουλιά και θαυμάσαμε τα καταπληκτικά γκραφίτι του Συριανού καλλιτέχνη Αλεξ που κάλυπταν τον εσωτερικό χώρο του γραφείου. Ωραία ιδέα για διακόσμηση του μελλοντικού μας γραφείου στη Σύρο!

WWF Ελλάς/Ε.Σαμαρά

WWF Ελλάς/Ε.Σαμαρά

Η ημερίδα ξεκινούσε στις 16.30 το απογευματάκι, σε ένα καταπληκτικό κτίριο δίπλα στην εκκλησία στις πλάγιες του Κορθίου, στην περιοχή Αηδόνια. Μας υποδέχτηκαν ο Νίκος και τα κορίτσια με ζεστό καφέ και χαμόγελα.  Ενώ η υπόλοιπη ομάδα ετοίμαζε τους υπολογιστές για τις παρουσιάσεις τριγυρίσαμε λίγο τον ιστορικό χώρο, χαζεύαμε την καταπληκτική θέα από ψηλά και μάθαμε ότι φέτος είναι πολύ σημαντική χρονιά για το ΚΠΕ Κορθίου. Από το 1813 σε αυτό το κτίριο πραγματοποιούνται συνεχόμενα μαθήματα!  200 χρόνια εκπαίδευσης και αληθινής παιδείας!

Σιγά σιγά μαζεύτηκαν οι προσκεκλημένοι: δάσκαλοι, καθηγητές, αλιείς και άλλοι ενδιαφερόμενοι γέμισαν τη μεγάλη, ζεστή αίθουσα. Έγραψαν το όνομά τους, πήραν το πρόγραμμα των παρουσιάσεων και όμορφα χαρτιά για σημειώσεις τυπωμένα ειδικά για αυτήν την παρουσίαση. Η Μαρία ξεκίνησε με μια γενική παρουσίαση για το θαλάσσιο περιβάλλον και τη δουλειά του WWF και συνέχισε ο Γιώργος με τους οικότοπους και την αλιεία στις ελληνικές θάλασσες. Παρατηρώντας τους προσκεκλημένους, είδα ότι και αυτοί είχαν όλο το ενδιαφέρον τους πάνω στους ομιλητές όπως και εγώ. Ακόμα δεν είχαμε αρχίσει όμως είχαν όλοι μαγνητιστεί καθώς περίμεναν τα επόμενα! Επόμενη παρουσίαση, πάλι η Μαρία με τα θαλάσσια θηλαστικά. Εδώ “τα είδαν όλα”… περνούσαν οι φωτό από φάλαινες, δελφίνια και ζιφιούς και δεν το πίστευαν! Ένας ψαράς επέμενε για την πτεροφάλαινα «αυτό δεν είναι από εδώ», «εδώ δεν έχουμε τέτοια πράγματα»! Η συνέχεια ήταν δύσκολη διότι το πρόγραμμα είχε την προβολή του ντοκιμαντέρ «The end of the line», μια ταινία για την κατάσταση της παγκόσμιας υπεραλίευσης. Δύσκολο να το χωνέψουν όσοι δεν το είχαν ξαναδεί, διότι δείχνει μια πραγματικότητα που μόνο αν είσαι αναίσθητος δεν θα σε επηρεάσει…  Οπότε μετά από αυτό όλοι με χαρά βγήκαν για ένα σύντομο διάλειμμα και συζητούσαν με όρεξη όσα είχαν δει και το τι έπεται.

WWF Ελλάς/Ε.Σαμαρά

WWF Ελλάς/Ε.Σαμαρά

Το δεύτερο μέρος ξεκίνησε με  μία μικρή ομιλία του Δημάρχου της Άνδρου πριν πάρει τον λόγο ο Γιώργος για τις Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές. Παρουσίασε πετυχημένα παραδείγματα από γειτονικές θάλασσες με εικόνες που εξιτάραν το κοινό και ιδιαίτερα τους αλιείς! Ξαφνικά ένιωσα ένα άνοιγμα μέσα στην αίθουσα, μια αισιοδοξία αντικατέστησε την βαριά αίσθηση που είχε αφήσει η προηγούμενη προβολή και τα χαμόγελα και τα σχόλια εξαπλώθηκαν. Μετά είχε σειρά ο Σπύρος για τις περιοχές Natura, όπου καταρρίφθηκαν πολλοί μύθοι και λανθασμένες πληροφορίες που είχε το κοινό για αυτές τις περιοχές. Ο χείμαρος Σπύρος μας καθήλωσε και συνέχισε χωρίς διακοπή στην επόμενη σχεδιασμένη παρουσίαση για τη νέα πρωτοβουλία “Κυκλάδες LIFE”. Η ροή όλου του απογεύματος ήταν καταπληκτική. Οι αλιείς παρουσίασαν σκέψεις και εκδήλωσαν τη συμφωνία τους αλλά και την ανάγκη που υπάρχει για τη βιώσιμη προοπτική του Κυκλάδες LIFE, που μόλις είχε παρουσιάσει ο Σπύρος. Ο Πρόεδρος του Συλλόγου Αλιέων εκδήλωσε την προθυμία τους για βοήθεια και συνεργασία, κάτι που μας έκανε πολύ χαρούμενους διότι χωρίς τη συμφωνία των ψαράδων δεν μπορούμε ούτε να μιλάμε ούτε να εφαρμόσουμε μια βιώσιμη αλιεία. Οι καθηγητές ευχαρίστησαν το WWF για τη σημαντική επιμόρφωση  που δέχτηκαν και τη σημασία αυτής με σκοπό να την μεταφέρουν στα παιδιά και τους μαθητές τους.

WWF Eλλάς/Χ.Παπαδάς

WWF Eλλάς/Χ.Παπαδάς

Μετά από τόσες ομιλίες, οι γλώσσες της θαλάσσιας ομάδας είχαν στεγνώσει και πήγαμε όλοι μαζί, καλεσμένοι από τα παιδιά του ΚΠΕ, για ένα όμορφο δείπνο και ποτό στο Κόρθι. Εκεί, μετά τις ευχαριστίες και τα τσουγκρίσματα των ποτηριών συμφωνήθηκε η επόμενη παρουσίαση του WWF στο ΚΠΕ , και ξεκίνησαν οι ιστορίες, θαλασσινές και μη. Μετά από μερικές ώρες, με τα μάτια να κλείνουν και την ξαστεριά να λάμπει, γυρίσαμε στα δωμάτια για ξεκούραση και να κάνουμε τις ετοιμασίες για το αυριανό, πρωινό καράβι της επιστροφής. Το πρωί η θάλασσα λάδι μπουνάτσα, η ορατότητα τόσο καθαρή που βλέπαμε ακόμα και τις φυλακές της Γυάρου, καθώς οραματιζόμασταν το μέλλον του νησιού ως το κέντρο των Κυκλάδων για μια βιώσιμη αλιεία και ορθή διαχείριση της θάλασσας, για το μέλλον όλων. Η Γυάρος από μέρος εξορίας για λίγους σε κέντρο αφθονίας για όλους! Με το που φτάσαμε στη Ραφήνα, και ως ενημερωμένοι ψαροφάγοι, ψωνίσαμε φρέσκα ψάρια, αλιευμένα σωστά και στην εποχή τους (http://www.wwf.gr/images/pdfs/FishTips.pdf ) για να τα φάμε το Σαββατοκύριακο και να πάρουμε δυνάμεις για την εβδομάδα που έρχεται, όπου η ομάδα πεδίου της Σύρου θα πάει στη Σύρο για να σας μεταφέρει τις επόμενες ιστορίες.